Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Қарағашты әулие"
ш (clean up, replaced: [[[[Маңғыстау энциклопедиясы]]]] → Маңғыстау энциклопедиясы using AWB) |
|||
| Жол нөмірі 1: | Жол нөмірі 1: | ||
| − | '''Қарағашты әулие''' – | + | [[Сурет:Қарағашты әулие қорымы.jpg|thumb|right|300px|Қарағашты әулие қорымы.]] |
| − | + | '''Қарағашты әулие қорымы''' – [[Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі|Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізімі]]не енген тарихи ескерткіш, көне ескерткіштер тобы. | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | == | + | == Орналасқан жері == |
| − | + | [[Түпқараған ауданы]], [[Форт-Шевченко]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 57 км жерде, Қараған түбектің солтүстік жақ шетіндегі жазықтықта орналасқан. | |
| − | + | == Кезеңі == | |
| + | Х-ХІХ ғасырлар. | ||
| − | + | == Тарихи деректер == | |
| + | Қорымның атауы осы жерге тән емес қарағаштардың тобына байланысты пайда болған. Ең көне ағаштар уақыт өте келе оралып өсіп, таңғажайып пішінге айналды. Қарағаш – бірлесе келе күрделі кескіні бар ерекше семантикаға ие ағаш, оны халық арасында тіпті «киелі ағаш» деп те атады.<br> | ||
| + | Бір жағынан бүл жерлеу кешені – өңір үшін қарапайым пішін, бірақ екінші жағынан алып қарағанда, «Қарағашты әулие» аумағында кесенеден бастап кішкене архитектуралық пішіндегі барлық салттық нысандардың түрлері жиналған. Шамамен 180 ғимарат мемлекет қорғауына алынды.<br> | ||
| − | + | == Сипаты == | |
| − | + | «Қарағашты әулие» кешенінің өзгешелігі – құлпытастардағы оюлы және көркем бейнелердің көптігі. «Стандартты» оюлы құрылымдардан басқа, құлпытастар мұнда жерленген адамның кәсібінен хабар беретін символдық стильде әшекейленген. Мысалы, ол тас кесу құралдары (қашау, қысқаш, зілбалға, т.б.) немесе жауынгерлік құралдар (қылыш, қалқан, дулыға) және басқа да көптеген құралдар болуы мүмкін.<br> | |
| + | [[2005 жыл|2005]] жылы мұнда үлкен көлемде қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде көптеген ғимараттарға өзінің алғашқы бейнесі қайтарылды. Ескерткіштермен жұмыстан басқа, жоспар бойынша айтарлықтай маңызды қорым аумағынан су жүргізу жұмыстары жүргізілді. Жалпы «Қарағашты әулиені» жаңарту үшін 82 000 000 теңге қаражат жұмсалды. [[2006 жыл|2006]] жылдан бастап «Қарағашты әулие» қорымы Маңғыстау облысының ТЖД қызметкерлерінің қарамағына бекітілген әлеуметтік жоба жұмыс істейді. Әр көктемде мұнда кешеннің аумағын жинастыру үшін сенбіліктер өткізіледі. Мұндай шаралардың басты мақсаты - осы бірегей ескерткішті сақтап қалып, өңірдің мәдени дамуына өз үлесіңді қосу.<ref>Қазақстанның тарихи-мәдени нысандарының және жаппай зиярат ету орындарының альбомы/ ; ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты ; [жоба авторы Т. Бекбергенов ; бас ред. А. Р. Хазбулатов]... – Астана : [б. ж.], 2018. - 495 б., суретті; . – Библиогр.: 490 б. . – 100 дана – ISBN 978-9961-23-485-9</ref> | ||
| + | |||
| + | == Дереккөздер == | ||
| + | {{дереккөздер}} | ||
| − | + | [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]] | |
| + | [[Санат:Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] | ||
13:36, 2024 ж. қарашаның 19 кезіндегі түзету
Қарағашты әулие қорымы – Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген тарихи ескерткіш, көне ескерткіштер тобы.
Орналасқан жері
Түпқараған ауданы, Форт-Шевченко қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 57 км жерде, Қараған түбектің солтүстік жақ шетіндегі жазықтықта орналасқан.
Кезеңі
Х-ХІХ ғасырлар.
Тарихи деректер
Қорымның атауы осы жерге тән емес қарағаштардың тобына байланысты пайда болған. Ең көне ағаштар уақыт өте келе оралып өсіп, таңғажайып пішінге айналды. Қарағаш – бірлесе келе күрделі кескіні бар ерекше семантикаға ие ағаш, оны халық арасында тіпті «киелі ағаш» деп те атады.
Бір жағынан бүл жерлеу кешені – өңір үшін қарапайым пішін, бірақ екінші жағынан алып қарағанда, «Қарағашты әулие» аумағында кесенеден бастап кішкене архитектуралық пішіндегі барлық салттық нысандардың түрлері жиналған. Шамамен 180 ғимарат мемлекет қорғауына алынды.
Сипаты
«Қарағашты әулие» кешенінің өзгешелігі – құлпытастардағы оюлы және көркем бейнелердің көптігі. «Стандартты» оюлы құрылымдардан басқа, құлпытастар мұнда жерленген адамның кәсібінен хабар беретін символдық стильде әшекейленген. Мысалы, ол тас кесу құралдары (қашау, қысқаш, зілбалға, т.б.) немесе жауынгерлік құралдар (қылыш, қалқан, дулыға) және басқа да көптеген құралдар болуы мүмкін.
2005 жылы мұнда үлкен көлемде қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде көптеген ғимараттарға өзінің алғашқы бейнесі қайтарылды. Ескерткіштермен жұмыстан басқа, жоспар бойынша айтарлықтай маңызды қорым аумағынан су жүргізу жұмыстары жүргізілді. Жалпы «Қарағашты әулиені» жаңарту үшін 82 000 000 теңге қаражат жұмсалды. 2006 жылдан бастап «Қарағашты әулие» қорымы Маңғыстау облысының ТЖД қызметкерлерінің қарамағына бекітілген әлеуметтік жоба жұмыс істейді. Әр көктемде мұнда кешеннің аумағын жинастыру үшін сенбіліктер өткізіледі. Мұндай шаралардың басты мақсаты - осы бірегей ескерткішті сақтап қалып, өңірдің мәдени дамуына өз үлесіңді қосу.<ref>Қазақстанның тарихи-мәдени нысандарының және жаппай зиярат ету орындарының альбомы/ ; ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты ; [жоба авторы Т. Бекбергенов ; бас ред. А. Р. Хазбулатов]... – Астана : [б. ж.], 2018. - 495 б., суретті; . – Библиогр.: 490 б. . – 100 дана – ISBN 978-9961-23-485-9</ref>