Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Цистит"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (БатырбекАлтай (т) өңдемелерінен Kasymov соңғы нұсқасына қайтарды)
ш (1 түзету)
 
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
'''Цистит''' (лат. ''cyctіtіs''; грек. ''kystіs'' — қуық және ''іtіs'' — қабыну) — қуықтың өте жиі кездесетін қабынуы. Ол қуықтың қабырғасында (көбіне кілегейлі қабықшасында) өтетін [[инфекция]]лық-қабыну процессі - жиі кездесетін [[урология]]лық [[полиэтиология]]лық ауру. Циститпен балалар да, ер адамдар да, әсіресе әйелдер жиі ауырады.
+
'''Цистит''' (лат. ''cyctіtіs''; грек. ''kystіs'' — қуық және ''іtіs'' — қабыну) — қуықтың өте жиі кездесетін қабынуы. циститпен балалар да, ер адамдар да, әсіресе әйелдер жиі ауырады.  
 
+
Әдетте ауру [[микроорганизмдер]]ден туындайды (бактериялық цистит), бірақ ол [[патогенді]] [[микрофлора]]ның қатысуынсыз дами алады ([[аллергия]]лық, [[уыт]]ты).
+
 
+
Негізінен цистит қуыққа микроорганизмдердің енуіне байланысты пайда болады.  80-95% жағдайда бұл зәр шығару мүшелерінің жанында орналасқан [[тік ішек]]те тұратын ішек таяқшасы.  Көбінесе [[гигиена]]лық ережелерді елемеу мен дұрыс жууға байланысты бактериялар уретраға енеді.  Қабынуды басқа [[микробтар]] да тудырады - стафилококктар мен энтерококктар, жыныс мүшелерінің инфекцияларының қоздырғыштары - [[хламидиоз]], [[трихомонас]], [(Candida саңырауқұлақтары]], [[герпес вирусы]].
+
 
+
 
==Аурудың қоздырушылары==
 
==Аурудың қоздырушылары==
Аурудың қоздырушылары: ішек таяқшасы, [[протей]], [[стафилококк]], т.б. [[инфекциялар]]. Бұлар қуыққа [[гематоген]]дік жолмен организмдегі қабыну ошағынан немесе сырттан [[уретра]] (үрпі түтігі) арқылы [[жыныс мүшелері]]нен енеді. Аурудың дамуына қуыққа салқын тигізу, іш қату және ысталған, сүрленген тағамдарды көп жеу, т.б. әсер етеді. циститтің екі түрі ажыратылады: жедел және созылмалы.
+
Аурудың қоздырушылары: ішек таяқшасы, [[протей]], [[стафилококк]], т.б. [[инфекциялар]]. Бұлар қуыққа [[гематоген]]дік жолмен организмдегі қабыну ошағынан немесе сырттан уретра (үрпі түтігі) арқылы жыныс мүшелерінен енеді. Аурудың дамуына қуыққа салқын тигізу, іш қату және ысталған, сүрленген тағамдарды көп жеу, т.б. әсер етеді. циститтің екі түрі ажыратылады.  
 
+
==Этиология==
==Белгілері==
+
Циститтің жедел түрінде адам кіші дәретке жиі барады, зәр сындырғанда қуықтың тұсы, сегізкөз сыздап ауырады. Науқастың дене температурасы көтерілмейді. Несепті талдаудан өткізгенде, оның құрамынан [[лейкоцит]],[[эротрицит]] және белоктың бар екені анықталады. Аурудың жедел түрінде дәрігердің тағайындаған емін уақытымен, дұрыс қабылдап, дерттің созылмалы түріне ауысып кетпеуіне күш салу керек. Науқас осының бәрін орындаса, аурудан жазылып кетеді. Циститтің созылмалы түрі қуық ісігі, [[простатит]], [[уретрит]], т.б. аурулардың салдарынан дамиды. Кейде дерттің өршуіне [[туберкулез]], трихомоноз ауруларының да көп әсері бар.  
Белгілері: Циститтің жедел түрінде адам кіші дәретке жиі барады, зәр сындырғанда [[қуық]]тың тұсы, [[сегізкөз]] сыздап ауырады. [[Зәр]]ге қан араласқаннан лайланып, қоюланады. Науқастың дене температурасы көтерілмейді. [[Несеп]]ті талдаудан өткізгенде, оның құрамынан [[лейкоцит]],[[эротрицит]] және [[белок]]тың, тіпті [[бактерия]]лардың бар екені анықталады. Циститтің созылмалы түрі [[қуық ісігі]], [[простатит]], [[уретрит]], т.б. аурулардың салдарынан дамиды. Кейде дерттің өршуіне [[туберкулез]], [[трихомоноз]] ауруларының да көп әсері бар.
+
 
+
 
==Eмделу==
 
==Eмделу==
Емі: [[режим]] және [[диета]] сақтау ([[рацион]])нан консерві, ащы соустар, әр түрлі дәмдік қоспалар, ішімдік түрлерін шығару), жеміс-жидекті көп пайдалану, денені жылы ұстау, [[қуық]] тұсына жылу басу, бұлау қабылдау керек. Кейде дәрігер сұйықты көп ішуді (жылы сүт қосылған шәй, минералды су) ұсынады. Егер ауру асқынып кетсе, бұған себеп болған ауруды анықтап, соған байланысты арнайы ем қолданылады.
+
Емі: режим және диета сақтау (рационнан консерві, ащы соустар, әр түрлі дәмдік қоспалар, ішімдік түрлерін шығару), жеміс-жидекті көп пайдалану, денені жылы ұстау, қуық тұсына жылу басу, бұлау қабылдау керек. Кейде дәрігер сұйықты көп ішуді (жылы сүт қосылған шәй, минералды су) ұсынады. Егер ауру асқынып кетсе, бұған себеп болған ауруды анықтап, соған байланысты арнайы ем қолданылады.
Аурудың жедел түрінде дәрігердің тағайындаған емін уақытымен, дұрыс қабылдап, дерттің созылмалы түріне ауысып кетпеуіне күш салу керек. Науқас осының бәрін орындаса, аурудан жазылып кетеді.
+
== Ciлтемелер : ==
 +
[[Қазақ Энциклопедиясы|"Қазақ Энциклопедиясы"]], 18 том
  
 
{{Суретсіз мақала}}
 
{{Суретсіз мақала}}
 
{{wikify}}
 
{{wikify}}
  
 +
[[Санат:Медицина]]
 
[[Санат:Аурулар]]
 
[[Санат:Аурулар]]

11:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі нұсқасы

Цистит (лат. cyctіtіs; грек. kystіs — қуық және іtіs — қабыну) — қуықтың өте жиі кездесетін қабынуы. циститпен балалар да, ер адамдар да, әсіресе әйелдер жиі ауырады.

Аурудың қоздырушылары

Аурудың қоздырушылары: ішек таяқшасы, протей, стафилококк, т.б. инфекциялар. Бұлар қуыққа гематогендік жолмен организмдегі қабыну ошағынан немесе сырттан уретра (үрпі түтігі) арқылы жыныс мүшелерінен енеді. Аурудың дамуына қуыққа салқын тигізу, іш қату және ысталған, сүрленген тағамдарды көп жеу, т.б. әсер етеді. циститтің екі түрі ажыратылады.

Этиология

Циститтің жедел түрінде адам кіші дәретке жиі барады, зәр сындырғанда қуықтың тұсы, сегізкөз сыздап ауырады. Науқастың дене температурасы көтерілмейді. Несепті талдаудан өткізгенде, оның құрамынан лейкоцит,эротрицит және белоктың бар екені анықталады. Аурудың жедел түрінде дәрігердің тағайындаған емін уақытымен, дұрыс қабылдап, дерттің созылмалы түріне ауысып кетпеуіне күш салу керек. Науқас осының бәрін орындаса, аурудан жазылып кетеді. Циститтің созылмалы түрі қуық ісігі, простатит, уретрит, т.б. аурулардың салдарынан дамиды. Кейде дерттің өршуіне туберкулез, трихомоноз ауруларының да көп әсері бар.

Eмделу

Емі: режим және диета сақтау (рационнан консерві, ащы соустар, әр түрлі дәмдік қоспалар, ішімдік түрлерін шығару), жеміс-жидекті көп пайдалану, денені жылы ұстау, қуық тұсына жылу басу, бұлау қабылдау керек. Кейде дәрігер сұйықты көп ішуді (жылы сүт қосылған шәй, минералды су) ұсынады. Егер ауру асқынып кетсе, бұған себеп болған ауруды анықтап, соған байланысты арнайы ем қолданылады.

Ciлтемелер :

"Қазақ Энциклопедиясы", 18 том

Үлгі:Суретсіз мақала Үлгі:Wikify