Нұсқалар арасындағы айырмашылық: "Арғынбай Бекбосын"

Қазақ Энциклопедиясы жобасынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
ш (1 түзету)
Жол нөмірі 1: Жол нөмірі 1:
−
'''Арғынбай Бекбосын'''<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса  - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref> [[1937]] жылы 17 маусымда [[Жамбыл облысы]]ның Байзақ ауданындағы Қарасу ауылында туған. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. Әр жылдары Алматы жоғары партия мектебінде, КОКП Орталық комитеті жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясында, [[АҚШ|АҚШ-тың]] Колорадо университетінде білімін жетілдірген. [[Жамбыл облыстық радиосы]]ның тілшісі, Қазақ радиосының Оңтүстік Қазақстан және Қызылорда облыстарындағы меншікті тілшісі, Жамбыл облыстық ''«Еңбек туы»'' ғазетінде бөлім меңгерушісі, Жамбыл аудандық'' «Шұғыла»'' газетінің редакторы, Жамбыл облыстық партия комитетінің бұқаралық ақпарат құралдары жөніндегі нұсқаушысы болған. [[1985]]-[[1994]] жылдары Жамбыл облыстық ''«Ақ жол», «Еңбек туы»'' газетінің редакторы болып жұмыс істеді. [[1994]] жылғы наурызда Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің, [[1995]] жылғы желтоқсанда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды. Онда Халықаралық істер, Қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік комитетінде мүше бола жүріп, бірталай аса маңызды заң жобалары бойынша жұмыс тобын басқар ды. Депутаттық қызметімен қоса ҚР Президенті жанындағы Жоғарғы Тәртіптік Кеңестің, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі міндеттерін атқарды. [[1999]] — [[2003]] жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс бөлімінің меңгерушісі болып қызмет еткен. [[2003]] жылдан бастап зейнеткер. Тараз Мемлекеттік М.Х.Дулати атындағы мемлекеттік университеттің профессоры.
+
{{Тұлға
−
== Еңбегі ==
+
|Есімі                = Арғынбай Бекбосын
−
''«Ауылым — әнім менің»'' (''[[1975]], «Қайнар»''), ''«Жетіқарақшысы жоқ аспан» ([[1991]], «Қазақстан»), «Кемеңгермен кездесу» ([[1994]], «Мерей»), «Хауа ананың аманаты» ([[1995]], « Қайнар »), « Қылкөпір » ([[1999]], «Өнер»)'' кітаптары жарық көрген. ''«Омар һаям рубаяттарын» қазақшалаған, «Мың түрлі ой»'' атты төрттағандар жинағы (''[[2001]], «Елорда»''), ''«Фәниллік драма»'' жинағы шыққан. Шығыс жұлдыздарының шығармалары топтастырылған ''«Омар Һаям жұлдыздар шоғырында»'' атты аударма кітабы жарық көрген ([[2009]]). [[Пушкин]], [[Лермонтов]], [[Есенин]], [[Бунин]] шығармаларын қазақ тіліне тәржімалаған. [[Жан-Батист Мольер]]дің ''«Еріксіз емші»'' комедиясын аударған, ол Жамбыл облыстық драма театрында сахналанған.
+
|Шынайы есімі          =
−
== Пьесалары ==
+
|Сурет                =
−
''«Нюрнбергтен бұрын»'' атты тарихи-қаһармандық драмасы ''«Соңғы сезім»'' деген атпен Қазақтың [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М.О.Әуезов]] атындағы академиялық драма театрында ([[1995]]—[[1999]]), Жамбыл облыстық драма театрында қойылды. ''«Өткелдеғі шайқас»'' атты пьесасы да сахналанды.
+
|Туған күні          =  17.06.1937
−
== Жетістіктері ==
+
|Туған жері          = [[Жамбыл облысы]] <br />{{туғанжері|Байзақ ауданы|Байзақ ауданында}}
−
Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері ([[1991]]), ''«Парасат»'' орденінің иегері ([[1998]]), [[Қазақстан Жазушылар одағы]] сыйлығвіның ([[1986]]) және [[ТМД]] елдері Журналистер одақтары конфедерациясы сыйлығынвщ лауреаты. Жамбыл облысының және Байзақ ауданының Құрметті азаматы. Қазақстан Жазушылар одағы Ағалар алқасының мүшесі.<ref>“Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>
+
|Мансабы              = [[журналист]], [[жазушы]]<br />[[қоғам|мемлекет және қоғам қайраткері]]  
 +
|Ғылыми атағы              =  [[профессор]]
 +
|Азаматтығы            = {{KAZ}} 
 +
|Ұлты                  = Қазақ
 +
|Қайтыс болған күні    = 02.05.2017
 +
|Қайтыс болған жері    = {{қайтысболғанжері|Жамбыл облысы|Жамбыл облысында}}
 +
|Марапаттары          =  
 +
{{{!}}
 +
{{!}}{{Барыс ордені}}{{!}}{{!}}{{Парасат ордені}}
 +
{{!}}}
 +
{{{!}}
 +
{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}}
 +
{{!}}}
 +
}}
  
−
==Дереккөздер==
+
'''Арғынбай Бекбосын''' ([[1937 жыл]]ы [[17 маусым]] [[Жамбыл облысы]] [[Байзақ ауданы]] - [[2017 жыл]]ы [[1 мамыр]] [[Жамбыл облысы]]) — [[журналист]], [[жазушы]]-публицист, [[қоғам|мемлекет және қоғам қайраткері]], [[профессор]]. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері. Жамбыл облысының құрметті азаматы.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса  - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>
−
<references/>
+
  
−
{{Суретсіз мақала}}
+
== Толығырақ ==
 +
Шыққан тегі [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасы [[Шымыр]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Құрастырушы авторы Асангелді Отаров|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Шымыр.|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2007|томы= |беттері= |барлық беті= 816 |сериясы= |isbn= 978-601-209-017-8|тиражы= }}</ref>
 +
* Арғынбай Бекбосынов [[1937 жыл]]ы [[17 маусым]] [[Жамбыл облысы]] [[Байзақ ауданы]]ндағы Қарасу ауылында дүниеге келген.
 +
* [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген.
 +
* Алматы жоғары партия мектебінде, КОКП Орталық комитеті жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясында, [[АҚШ|АҚШ-тың]] Колорадо университетінде білімін жетілдірген.
 +
* Еңбек жолын Жамбыл облыстық радиосының тілшісі, Қазақ радиосының Оңтүстік Қазақстан және Қызылорда облыстарындағы меншікті тілшісі, Жамбыл облыстық ''«Еңбек туы»'' ғазетінде бөлім меңгерушісі, Жамбыл аудандық'' «Шұғыла»'' газетінің редакторы, Жамбыл облыстық партия комитетінің бұқаралық ақпарат құралдары жөніндегі нұсқаушысы болған.
 +
* [[1985]]-[[1994]] жылдары Жамбыл облыстық ''«Ақ жол», «Еңбек туы»'' газетінің редакторы болып жұмыс істеді.
 +
* [[1994]] жылғы наурызда Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің,
 +
* [[1995]] жылғы желтоқсанда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды. Онда Халықаралық істер, Қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік комитетінде мүше бола жүріп, бірталай аса маңызды заң жобалары бойынша жұмыс тобын басқар ды.
 +
* Депутаттық қызметімен қоса ҚР Президенті жанындағы Жоғарғы Тәртіптік Кеңестің, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі міндеттерін атқарды.
 +
* [[1999]] — [[2003]] жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс бөлімінің меңгерушісі болып қызмет еткен.
 +
* [[2003]] жылдан бастап зейнеткер.
 +
* М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің профессоры.
  
−
{{wikify}}
+
== Шығармашылығы ==
 +
''«Ауылым — әнім менің»'' (''[[1975]], «Қайнар»''), ''«Жетіқарақшысы жоқ аспан» ([[1991]], «Қазақстан»), «Кемеңгермен кеңесу» ([[1994]], «Мерей»), «Хауа ананың аманаты» ([[1995]], «Қайнар»), «Қылкөпір» ([[1999]], «Өнер»)'' кітаптары жарық көрген. ''«Омар Һайям рубаяттарын» қазақшалаған, «Мың түрлі ой»'' атты төрттағандар жинағы (''[[2001]], «Елорда»''), ''«Фәнилік драма»'' жинағы шыққан. Шығыс жұлдыздарының шығармалары топтастырылған ''«Омар Һайям жұлдыздар шоғырында»'' атты аударма кітабы жарық көрген ([[2009]]). [[Пушкин]], [[Лермонтов]], [[Есенин]], [[Бунин]] шығармаларын қазақ тіліне тәржімалаған. [[Жан-Батист Мольер]]дің ''«Еріксіз емші»'' комедиясын аударған, ол Жамбыл облыстық драма театрында сахналанған.
  
−
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
+
== Пьесалары ==
−
[[Санат:Байзақ ауданында туғандар]]
+
* ''«Нюрнбергтен бұрын»'' атты тарихи-қаһармандық драмасы ''«Соңғы сезім»'' деген атпен Қазақтың М.[[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|Әуезов]] атындағы академиялық драма театрында ([[1995]]—[[1999]]), Жамбыл облыстық драма театрында қойылды. ''«Өткелдеғі шайқас»'' атты пьесасы да сахналанды.
−
[[Санат:Парасат орденінің иегерлері]]
+
* аты аңызға айналған Әмір Темір, Бәйдібек баба мен жары ел ішінде Домалақ ана аталып кеткен Нұрилә жайлы баяндайтын "Домалақ ене" тарихи драмасы Жамбыл облыстық драма театрында қойылуда (2009 жылдан - қазірге дейін).
−
[[Санат:1937 жылы туғандар]]
+
  
 +
== Марапаттары ==
 +
* ҚР тұңғыш президенті - елбасының жеке айрықша белгідегі "Алтын Барыс" төсбелгісінің иегері
 +
* [[2016]] - ІІІ дәрежелі [[Барыс ордені]]
 +
* [[2015]] - "ҚР Конститутциясына 20 жыл" медалі
 +
* [[2011]] - "ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі
 +
* [[2001]] - "ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл" медалі
 +
* [[Құрметті азамат|Байзақ ауданының құрметті азаматы]]
 +
* [[Құрметті азамат|Жамбыл облысының құрметті азаматы]]
 +
* [[ТМД]] елдері Журналистер одақтары конфедерациясы сыйлығының лауреаты
 +
* [[профессор]]
 +
* [[1998]] - [[Парасат ордені]]
 +
* [[1991]] - Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қызметкері
 +
* [[1986]] - [[Қазақстан Жазушылар одағы]] сыйлығының лауреаты
 +
* Қазақстан Жазушылар одағы Ағалар алқасының мүшесі.<ref>“Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>
  
−
{{Bio-stub}}
+
== Дереккөздер ==
 +
{{дереккөздер}}
 +
 
 +
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
 +
[[Санат:2 мамырда қайтыс болғандар]]
 +
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
 +
[[Санат:Қазақстан драматургтері]]
 +
[[Санат:Қазақстан журналистері]]
 +
[[Санат:КСРО журналистері]]
 +
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің I шақырылымының депутаттары]]
 +
[[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мәдениет қызметкерлері]]
 +
[[Санат:Қазақ радиосы тұлғалары]]
 +
[[Санат:Ақ жол газетінің (Жамбыл облысы) бас редакторлары]]
 +
[[Санат:Тараз мемлекеттік университетінің профессорлары]]
 +
[[Санат:Жамбыл облысының құрметті азаматтары]]
 +
[[Санат:Байзақ ауданының құрметті азаматтары]]
 +
[[Санат:ТМД елдері Журналистер одақтары конфедерациясы сыйлығының иегерлері]]
 +
[[Санат:Қазақстан жазушылар одағы сыйлығының иегерлері]]
 +
[[Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері]]
 +
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]
 +
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]]
 +
[[Санат:КОКП Орталық комитеті жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясы түлектері]]

16:11, 2026 ж. наурыздың 24 кезіндегі түзету

Үлгі:Тұлға

Арғынбай Бекбосын (1937 жылы 17 маусым Жамбыл облысы Байзақ ауданы - 2017 жылы 1 мамыр Жамбыл облысы) — журналист, жазушы-публицист, мемлекет және қоғам қайраткері, профессор. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері. Жамбыл облысының құрметті азаматы.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>

Толығырақ

Шыққан тегі Ұлы жүздің Дулат тайпасы Шымыр руынан.<ref>Үлгі:Кітап</ref>

  • Арғынбай Бекбосынов 1937 жылы 17 маусым Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы Қарасу ауылында дүниеге келген.
  • Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген.
  • Алматы жоғары партия мектебінде, КОКП Орталық комитеті жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясында, АҚШ-тың Колорадо университетінде білімін жетілдірген.
  • Еңбек жолын Жамбыл облыстық радиосының тілшісі, Қазақ радиосының Оңтүстік Қазақстан және Қызылорда облыстарындағы меншікті тілшісі, Жамбыл облыстық «Еңбек туы» ғазетінде бөлім меңгерушісі, Жамбыл аудандық «Шұғыла» газетінің редакторы, Жамбыл облыстық партия комитетінің бұқаралық ақпарат құралдары жөніндегі нұсқаушысы болған.
  • 1985-1994 жылдары Жамбыл облыстық «Ақ жол», «Еңбек туы» газетінің редакторы болып жұмыс істеді.
  • 1994 жылғы наурызда Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің,
  • 1995 жылғы желтоқсанда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды. Онда Халықаралық істер, Қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік комитетінде мүше бола жүріп, бірталай аса маңызды заң жобалары бойынша жұмыс тобын басқар ды.
  • Депутаттық қызметімен қоса ҚР Президенті жанындағы Жоғарғы Тәртіптік Кеңестің, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі міндеттерін атқарды.
  • 1999 — 2003 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс бөлімінің меңгерушісі болып қызмет еткен.
  • 2003 жылдан бастап зейнеткер.
  • М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің профессоры.

Шығармашылығы

«Ауылым — әнім менің» (1975, «Қайнар»), «Жетіқарақшысы жоқ аспан» (1991, «Қазақстан»), «Кемеңгермен кеңесу» (1994, «Мерей»), «Хауа ананың аманаты» (1995, «Қайнар»), «Қылкөпір» (1999, «Өнер») кітаптары жарық көрген. «Омар Һайям рубаяттарын» қазақшалаған, «Мың түрлі ой» атты төрттағандар жинағы (2001, «Елорда»), «Фәнилік драма» жинағы шыққан. Шығыс жұлдыздарының шығармалары топтастырылған «Омар Һайям жұлдыздар шоғырында» атты аударма кітабы жарық көрген (2009). Пушкин, Лермонтов, Есенин, Бунин шығармаларын қазақ тіліне тәржімалаған. Жан-Батист Мольердің «Еріксіз емші» комедиясын аударған, ол Жамбыл облыстық драма театрында сахналанған.

Пьесалары

  • «Нюрнбергтен бұрын» атты тарихи-қаһармандық драмасы «Соңғы сезім» деген атпен Қазақтың М.Әуезов атындағы академиялық драма театрында (1995—1999), Жамбыл облыстық драма театрында қойылды. «Өткелдеғі шайқас» атты пьесасы да сахналанды.
  • аты аңызға айналған Әмір Темір, Бәйдібек баба мен жары ел ішінде Домалақ ана аталып кеткен Нұрилә жайлы баяндайтын "Домалақ ене" тарихи драмасы Жамбыл облыстық драма театрында қойылуда (2009 жылдан - қазірге дейін).

Марапаттары

Дереккөздер

Үлгі:Дереккөздер

«https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=Арғынбай_Бекбосын&oldid=104153» бетінен алынған