Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:38:13Z

1 түзету

1nter pares: Rasulbek Adil (т) өңдемелерінен Birmingem соңғы нұсқасына қайтарды

2026-03-22T07:37:11Z

Rasulbek Adil (т) өңдемелерінен Birmingem соңғы нұсқасына қайтарды

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:36:07Z

1 түзету

06:52, 2016 ж. қыркүйектің 6 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген

2016-09-06T06:52:03Z

Өзгерістерді көрсет

@@ Жол нөмірі 7: / Жол нөмірі 7: @@
 [[Жырау]]лар мектебінің белгілі өкілдері — [[Қазтуған Сүйінішұлы|Қазтуған]], [[Асан қайғы Сәбитұлы|Асан қайғы]]
-(XV ғасыр), [[Доспамбет жырау]] ([[16 ғ.|XVI ғасыр]]), [[Шалкиіз жырау]] ([[1465]]—[[1560]] жылдары), [[Жиембет жырау]], [[Марқасқа жырау]] ([[17 ғ.|XVII ғасыр]]), [[Ақтамберді Сарыұлы|Ақтамберді жырау]] ([[1675]]—[[1768]] жылдары), [[Тәтіқара|Тәтіқара ақын]] (XVII ғасыр), [[Үмбетей Тілеуұлы|Үмбетей жырау]] ([[1706]]—[[1778]] жылдары), [[Бұқар жырау Қалқаманұлы|Бұқар жырау]] ([[1693]]—[[1787]] жылдары), [[Шал ақын]]  ([[1748]]—[[1778]] жылдары), [[Жанақ ақын]] ([[1770]]—[[1856]] жылдары), т.б. жатады.
+(XV ғасыр), [[Доспамбет жырау]] ([[16 ғ.|XVI ғасыр]]), [[Шалкиіз жырау]] ([[1465]]—[[1560]] жылдары), [[Жиембет жырау]], [[Марқасқа жырау]] ([[17 ғ.|XVII ғасыр]]), [[Ақтамберді Сарыұлы|Ақтамберді жырау]] ([[1675]]—[[1768]] жылдары), [[Тәтіқара|Тәтіқара ақын]] (XVII ғасыр), [[Үмбетей Тілеуұлы|Үмбетей жырау]] ([[1706]]—[[1778]] жылдары), [[Бұқар жырау Қалқаманұлы|Бұқар жырау]] ([[1693]]—[[1787]] жылдары), [[Шал ақын]]  ([[1748]]—[[1778]] жылдары), [[Дулат Бабатайұлы]], [[Жанақ ақын]] ([[1770]]—[[1856]] жылдары), т.б. жатады.
 [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М.Әуезов]] жырау деген атакка ие болған шығармашылық өкілінің өз ортасында ерекше салмағы бар қоғамдық тұлға екендігін айта отырып, оның негізгі функциясы ''елеңшілік емес, елге басшылық
 жасап, басалқы айту болатын'' олар хан қасындағы ''қалың елдің ішінен қосылған қариялар кеңесінің'' өкілдері деген тұжырым жасайды.
@@ Жол нөмірі 15: / Жол нөмірі 15: @@
 XVIII—XIX ғасырлардағы жыраулар поэзиясында еліміздің тарихы көрініс тапқан. Тек [[ауыз әдебиеті]] шығармаларын тарихи дереккез ретінде қарастырғанда, біз бірінші кезекте әрбір тарихи деректің дәлдігімен қатар тарихи оқиғалардың желісін іздейміз.
-===Қорқыт Ата===
+===Қорқыт ата===
-{{main|Қорқыт Ата}}
+{{main|Қорқыт ата}}
-[[Сурет:Qorqyt.jpg|right|200px|thumb|[[Қорқыт Ата]]]]
+[[Сурет:Qorqyt.jpg|right|200px|thumb|[[Қорқыт ата]]]]
 Қорқыт — бүкіл түркі [[өркениет]]іне ортақ ортағасырлық тұлғалардың бірегейі. Қорқыт — [[әулие]], [[ақын]], [[жырау]], [[сазгер]], [[қобызшы]] болған. Қорқыт туралы [[аңыз]]-[[әңгіме]]лер бүкіл [[Түркілер|түркі халықтарында]] кездеседі. Ол оғыздардан шыққан, руы — баят, әкесінің аты Қарақожа делінеді. Шешесі қыпшақ руынан.
-Қорқыт қазіргі [[Қызылорда облысы]], [[Қармақшы ауданы]]ның, жерінде, [[Сыр]]дың бойындағы ортағасырлық, [[Жанкент]] деген қалада [[8 ғ.|VIII]]—[[9 ғ.|IX ғасырларда]] дүниеге келген. Бұл оғыз тайпаларының Сырдың ортаңғы, төменгі ағысында өмір сүрген кезі болса керек.
+Қорқыт қазіргі [[Қызылорда облысы]], [[Қармақшы ауданы]]ның, жерінде, [[Сыр]]дың бойындағы ортағасырлық, [[Жанкент (көне қала орны)|Жанкент]] деген қалада [[8 ғ.|VIII]]—[[9 ғ.|IX ғасырларда]] дүниеге келген. Бұл оғыз тайпаларының Сырдың ортаңғы, төменгі ағысында өмір сүрген кезі болса керек.
 Қорқыттың сегіз қырлы күмбезді, қазақтың киіз үйі тәріздес мазары Қызылорда облысы, Қармақшы ауданына қарасты темір жол станциясына жақын [[Сырдария]] өзенінің жағасында болған. Оны [[1898]] жылы [[қазақ фольклоры]] мен этнографиясы мұраларын жинаушы [[Диваев Әбубәкір Ахметжанұлы|Ә. Диваев]] суретке түсірген екен. XIX ғасырдың соңында мазардың қалдықтарын Сырдың суы шайып кеткен. [[1978]]—[[1980]] жылдары осы маңайда Қорқытқа арнап ескерткіш орнатылды. Бұл ескерткіш қылқобызға ұқсатып жасалған, желдің әсерінен езінен-езі ызыңдап, қобыз үнін шығарып тұрады. Ескерткіштің авторы — белгілі [[сәулетші]], [[Этнография|этнограф]] [[Бек Әнуарбекұлы Ыбыраев|Бек Ыбыраев]].
@@ Жол нөмірі 65: / Жол нөмірі 65: @@
 ===Асан қайғы===
 {{main|Асан қайғы Сәбитұлы}}
-Асан қайғы — XIV ғасырдың екінші жартысында [[Еділ]] бойында дүниеге келген [[ақын]], [[философ]], [[аңыз]] кейіпкері, үнемі халық қамын, елінің болашағын ойлап жүретіндіктен, замандастары оның Асан атына "[[қайғы]]" деген сөз қосып, Асан қайғы атап кеткен. [[Алтын Орда]]ның ыдырау дәуірінде өмір сүрген Асан қайғы, алдымен, [[Сарай]]да, кейін [[Қазан (қала)|Қазанда]] [[Ұлығ Мұхаммед|Ұлұғ-Мұхаммед ханның]] ықпалды билерінің бірі болған.
+Асан қайғы — XIV ғасырдың екінші жартысында [[Еділ]] бойында дүниеге келген [[ақын]], [[философ]], [[аңыз]] кейіпкері, үнемі халық қамын, елінің болашағын ойлап жүретіндіктен, замандастары оның Асан атына "[[қайғы]]" деген сөз қосып, Асан қайғы атап кеткен. [[Алтын Орда]]ның ыдырау дәуірінде өмір сүрген Асан қайғы, алдымен, [[Сарай]]да, кейін [[Қазан (қала)|Қазанда]] [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммед ханның]] ықпалды билерінің бірі болған.
 Егде тартқан шағында [[Дешті Қыпшақ]]қа қайтып оралады, өмірінің соңғы кезеңі жаңа құрылған Қазақ мемлекетінде, [[Әз-Жәнібек хан|Жәнібек]] пен [[Керей хан]]дардың төңірегінде өтеді. Асан қайғы — кептеген [[нақыл сөздер]]дің, [[афоризм]], [[философия]]лық толғаулардың авторы. Бұлардың бізге жеткен жұқаналарынан көне заманға тән кейбір суреттерді, қазақ халқының құрылу кезеңіндегі белгілі тарихи оқиғалардың елесін танимыз.
@@ Жол нөмірі 199: / Жол нөмірі 199: @@
 Бұқар жырау орыс отаршылдарының қазақтың шұрайлы қоныс, шүйгінді жерлерін біртіндеп басып алып, сол жерлерге бекіністер сала бастағанын көргенде, олардың бұзық пиғылдарын жұрттан бұрын сезіп, содан сақтануға шақырған.
-XVIII ғасырдағы жыраулардың ен, көрнекті өкілдері, жорық жыршылары [[Тәтіқара]] мен [[Үмбетей Тілеуұлы|Үмбетей жыраулардың]] толғауларындағы ел бастаған батырлардың ерліктері өлеңмен өрілген шежіре деп қарауға болады. Мысалы, Үмбетей жырау мен Бұқар жыраудың [[Қанжығалы Бөгенбай]] батыр туралы жырында Бөгенбайдың, [[Қабанбай батыр|Қаракерей Қабанбай]], [[Шақшақұлы Жәнібек]], [[Қазыбек би|Қаз дауысты Қазыбек]], [[Құттыбай|Қу дауысты Құттыбай]] сынды батыр-билермен бірге тізе қосып, жаудан қазақ жерін азат еткендігі жырланады.
+XVIII ғасырдағы жыраулардың ең көрнекті өкілдері, жорық жыршылары [[Тәтіқара]] мен [[Үмбетей Тілеуұлы|Үмбетей жыраулардың]] толғауларындағы ел бастаған батырлардың ерліктері өлеңмен өрілген шежіре деп қарауға болады. Мысалы, Үмбетей жырау мен Бұқар жыраудың [[Қанжығалы Бөгенбай]] батыр туралы жырында Бөгенбайдың, [[Қабанбай батыр|Қаракерей Қабанбай]], [[Шақшақұлы Жәнібек]], [[Қазыбек би|Қаз дауысты Қазыбек]], [[Құттыбай|Қу дауысты Құттыбай]] сынды батыр-билермен бірге тізе қосып, жаудан қазақ жерін азат еткендігі жырланады.
 Бұқар жыраудың Абылай ханға арналған толғауында Қабанбай, Бөгенбай, Жәнібек, т.б. батырлардың есімдері аталады.

← Ескі түзетулер	06:38, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

← Ескі түзетулер	19:36, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

1nter pares: Rasulbek Adil (т) өңдемелерінен Birmingem соңғы нұсқасына қайтарды

Moderator: 1 түзету

06:52, 2016 ж. қыркүйектің 6 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген