Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:24:27Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Аласталуда... Санат:Оқулық

2015-10-19T04:22:50Z

Жаңа бет

Монета нысанындағы тиындар сипаты төменгі кестеде және суреттерде берілген.

{| class="wikitable"
|-
! Номиналы (теңге) !! Диаметрі, (мм) !! Қалындығы (мм) !! Массасы (гр) !! Қыры
|-
| 1 3 5 10 20 || 17.27 19.56 21.87 25.00 31.00 || 1.3 1.6 1.7 2.0 2.0 || 2.26 3.48 4.71 7.43 11.37 || тегіс тегіс тегіс тегіс бедерлі
|}

Құны 1; 3; 5 теңгелік монетаның бет жағы (аверс) шеңбердің ішінде монета номиналын көмкерген он алты қырлы өрнекті рәміз бейнеленген. Номиналдың сол жақ бөлігінде монетаның соғылған жылы жазылған, ал оң жақ төменгі бөлігінде ''«ТЕҢГЕ»'' жазуы бар. Айналасы моншак сиякты шеңбермен көмкеріліп, кант жүргізілген.

Монеталардың сырт жағында (реверс):
* 1 теңге — монетаның орта шенінде салт-дәстүріміздегі аң — арқардың мифтік бейнедегі басы кескінделген. Оңжағына ''«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ»'' деген сез айналдыра жазылған.
* 3 теңге — монетаның шенінде қасқырдың (бөрінің) сәндік-мифтік бейнесі кескінделген. Төменгі белігінде, берінің жоғары жағында қолдың [[геральдика]]лық бейнесі. Сол жағына ''«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ»'' деген сөз айналдыра жазылған, оны шығарылған жылы бөліп тұр.
* 5 теңге — орта шенінде барыстың өрнекті-мифтік бейнесі кескінделген. Сол жағына ''«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ»'' деген сөз айналдыра жазылған, оны шығарылған жылы бөліп тұр.

Құны 10; 20 теңге монеталардың бет жағының жоғары жақ бөлігінде [[Қазақстан елтаңбасы|Қазақстан Республикасының Елтаңбасы]] бейнеленген және оның оның астында екі жол етіп жазылған ''«ТЕҢГЕ»'' жазуы бар. Номиналдың сол жағы мен оң жағында ұлтгық ою-өрнек элементтері салынған. Айналдыра ''«ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ»'' деген жазу бар. Айналдыра кант жүргізілген.

Монеталардың сырт жағында (реверс):
* 10 тейге — орта шенінде мифтік құстың бейнесі кескінделген. Жоғарғы бөлігінде геральдикалық аркау бейнесі. Айналдыра ''«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ''» деген сөз жазылған, оны шығарылған жылы бөліп тұр.
* 20 теңге - монетаның ортасында [[Әбу Наср Әл-Фараби|әбу Насыр әл-Фарабидің]] суреті бейнеленген. Айналдыра ''«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ»'' деген сөз жазылған, оны шығарылған жылы бөліп тұр.

[[Қазақстан Ұлттық банкі|Қазақстан Республикасы Ұлттық Банк]] Басқармасының 2001 жылғы [[тамыздың 6|6 тамыздағы]] № 300 қаулысына сәйкес [[2001]] жылдың [[қазанның 1|1 қазанынан]] бастап айналымда жүрген 1993 жылғы үлгідегі ескерткіш және мерейтойлық монетадан басқа [[1993]] жылғы үлгідегі монета (теңге) айналымнан алынды. Ақша айналымынан алудың мынадай тәртібі белгіленсін:
# [[2001]] жылдың 1 қазанынан бастап монеталар тек қана Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі — Ұлттық Банк) филиалдары, екінші деңгейдегі банктер және Қазақстан Республикасының аумағында банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар (бұдан әрі — екінші деңгейдегі банктер) қабылдайды және айырбастайды;
# екінші деңгейдегі банктер 2 (екі) жыл бойы заңды және жеке тұлғалардан 1993 жылғы үлгідегі монетаны (теңгені) қабылдайды және айналымда жүрген ақша белгілерінің басқа түрлеріне айырбастайды. Осы мерзім өткеннен кейін екінші деңгейдегі банктердің заңды және жеке тұлғалардан 1993 жылғы үлгідегі монетаны (теңгені) қабылдауға құқығы жоқ;
# Ұлттық Банктің филиалдары 7 жыл бойы занды және жеке тұлғалардан 1993 жылғы үлгідегі монетаны (теңгені) қабылдайды және олардың түпнұскалығы аныкгалғаннан кейін айналымда жүрген ақша белгілерінің басқа түрлеріне айырбастайды.

7 жыл өткеннен кейін Ұлттық Банктің Басқармасы заңды және жеке тұлғалардан 1993 жылғы үлгідегі монетаны (теңгені) қабылдау және айырбастаудың белгіленген мерзімін ұзартуға құқылы.<ref>Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. — Алматы: «Жеті жарғы», 2011. — 368 бет. ISBN 978-601-288-026-7</ref>

==Галерея==
<gallery>
Сурет:2 тиын (аверс) 1993.jpg|2 тиын (аверс)
Сурет:2 тиын (реверс) 1993.jpg|2 тиын (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:5 тиын (аверс) 1993.jpg|5 тиын (аверс)
Сурет:5 тиын (реверс) 1993.jpg|5 тиын (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:10 тиын (аверс) 1993.jpg|10 тиын (аверс)
Сурет:10 тиын (реверс) 1993.jpg|10 тиын (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:20 тиын (аверс) 1993.jpg|20 тиын (аверс)
Сурет:20 тиын (реверс) 1993.jpg|20 тиын (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:50 тиын (аверс) 1993.jpg|50 тиын (аверс)
Сурет:50 тиын (реверс) 1993.jpg|50 тиын (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:1 теңге (аверс) 1993.jpg|1 теңге (аверс)
Сурет:1 теңге (реверс) 1993.jpg|1 теңге (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:3 теңге (аверс) 1993.jpg|3 теңге (аверс)
Сурет:3 теңге (реверс) 1993.jpg|3 теңге (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:5 теңге (аверс) 1993.jpg|5 теңге (аверс)
Сурет:5 теңге (реверс) 1993.jpg|5 теңге (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:10 теңге (аверс) 1993.jpg|10 теңге (аверс)
Сурет:10 теңге (реверс) 1993.jpg|10 теңге (реверс)
</gallery>

<gallery>
Сурет:20 теңге (аверс) 1993.jpg|20 теңге (аверс)
Сурет:20 теңге (реверс) 1993.jpg|20 теңге (реверс)
</gallery>

==Тағы қараңыз==
* [[Ақша]]
* [[Банкноттар]]
* [[Валюта]]
* [[Қазақстан теңгесі]]
* [[Теңге нышаны]]

==Сілтемелер==
* [http://palexw.narod2.ru/ kaz-monet]

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

{{wikify}}

[[Санат:Экономика]]
[[Санат:Ақша]]
[[Санат:Экономикалық теория]]

← Ескі түзетулер	19:24, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

1993 жылы алғашқы қағазбен басылып шыққан тиындар бейнесі - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Аласталуда... Санат:Оқулық