https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2026-04-18T23:07:52Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2&diff=73225&oldid=prev 2025-04-25T19:07:31Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:07, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2&diff=73224&oldid=prev 2016-12-27T06:10:09Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Utebay Turmanzhanov.jpg|thumb|right|200px|Өтебай Тұрманжанов]]<br /> '''Өтебай Тұрманжанов''' ([[15 желтоқсан]] [[1905 жыл|1905]], [[Оңтүстік Қазақстан облысы]] [[Ордабасы ауданы]], Жалғызағаш ауылы – [[1978 жыл|1978]], [[Алматы]]) – балалар жазушысы, фольклоршысы. <br /> <br /> == Өмірбаяны ==<br /> Өтебай Тұрманжанов 1905 жылы 15 желтоқсанда Бөген ауданындағы &quot;Жалғызағаш&quot; ауылында туған. Ташкентте N14 жетім балалар үйінде тәрбиеленді. Мәскеуде Шығыс еңбекшілері Коммунистік университетінде оқып білім алды. Ташкенттегі Орта Азия университетінің оқытушысы, кафедра меңгерушісі болды (1927 - 30 жылдары).<br /> 1939 жылы Өзбекстан Жазушылар Одағы жанынан құрылған қазақ секциясын басқарды. 1931 жылы өлкелік партия комитетінің шақыруымен Алматыға ауысады. ҚазПИ - де профессор міндетін атқарады. Кейін Қазақ мемлекеттік баспасында бөлім меңгерушісі, &quot;Қазақ әдебиеті&quot;, &quot;Әдебиет майданы&quot;, &quot;Жұлдыз&quot; газет - журналдары бас редакторларының орынбасары, бас редакторы (1935 - 37 жылы) болды. Саяси қуғын - сүргінге ұшырап, түрмеде лагерьде айдауда болды. Өмірінің соңғы жылдары &quot;Жазушы&quot; баспасында бөлім меңгерушісі кызметін атқарған.<br /> Тұңғыш жинағы &quot;Таң өлеңдері&quot; (1925 жыл) Мәскеуден шықты. 1937 жылы - &quot;Қошан кедей&quot;, 1929 жылы - &quot;Таң сыры&quot; т. б. 40 - тан аса кітаптың авторы.<br /> Таңдамалылары 1959, 1964, 1975 жылдары жарық көрді. Л. Н. Толстойдың балаларға арналған шығармаларын аударды. &quot;Қазақтың мақал - мәтелдері&quot;, &quot;Асыл сөздер&quot; атты жинақтарды құрастырды.<br /> Ауыз әдебиетінің белгілі зерттеушісі, көрнекті ақын Ө. Тұрманжанов Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.<br /> Ө. Тұрманжанов 1978 жылы Алматы қаласында дүние салды.<br /> <br /> * [[Мәскеу]]дегі Шығыс жастарының коммунистік университетін бітірген (1927). <br /> * 1927 – 1978 жылы [[Ташкент]]тегі Орта Азия университетінің оқытушысы, даярлық курстың және қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі (1927 – 1930)<br /> * Өзбекстан Жазушылар одағы жанындағы қазақ секциясының басшысы (1929)<br /> * ҚазПИ-де (қазіргі [[Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|ҚазҰПУ]]) профессоры<br /> * Қазақ мемлекеттік баспасында бөлім меңгерушісі<br /> * “Қазақ әдебиеті” газетінде редактордың орынбасары.<br /> * “Әдебиет майданы” (қазіргі “Жұлдыз”) журналында редактордың орынбасары, редактор (1935 – 37)<br /> * [[Жазушы баспасы|“Жазушы” баспасында]] бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарған. <br /> <br /> == Шығармашылығы ==<br /> Тұрманжанов шығармалары негізінен балаларға арналған. <br /> === Кітаптары ===<br /> * Алғашқы өлеңі Ташкентте қазақ тілінде шығып тұрған “Ақ жол” газетінде 1920 жылы жарияланған. <br /> * “Таң өлеңдері” жинағы Мәскеуде жарық көрген (1925). <br /> * 1927 жылы тұңғыш әңгімелер жинағы (“Қошан кедей”)<br /> * 1929 жылы өлең кітабы (“Таң сыры”) басылған. <br /> <br /> Тұрманжанов 40-қа жуық еңбектің авторы. <br /> === Аудармалары ===<br /> Ол [[Толстой|Л.Н.Толстойдың]] балаларға арналған көптеген шығармаларын қазақ тіліне аударған.<br /> <br /> === Басқа тілдерде шыққан кітаптары ===<br /> * “Родные просторы”<br /> * “Орлиное племя”<br /> * “Моя книга”<br /> * “Медовой город”<br /> * “Золотой топор”, т.б. орыс тілінде жарияланды<br /> <br /> === Оқулықтар ===<br /> * Ш.Сарыбаевпен бірге “[[Әліппе]]ні” (“[[Пионер]]”, 1931)<br /> * С.Сейфуллинмен бірлесіп 5-сыныпқа арналған әдебиет оқулығын (1933) жазды<br /> * әдебиет [[хрестоматия]]сы (“[[Еңбек пен мектеп]]”, 1934) авторларының бірі болды.<br /> <br /> === Жинақтаған қазақ ауыз әдебиеті үлгілері === <br /> * “[[Қазақтың мақал-мәтелдері]]” (1934, 1957, 1959, 1972, 1980)<br /> * Балаларға арналған нақылдарды “[[Асыл сөздер]]”, (1963) құрастырып шығарған.<br /> <br /> == Марапаттары ==<br /> * Еңбек Қызыл Ту орденін (1974)<br /> * бірнеше медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> *http://bilimdiler.kz/akin_zhazushi/23051-otebay-turmanzhanovtyn-olenderi-kyskasha-omirbayany.html<br /> {{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br /> <br /> [[Санат:15 желтоқсанда туғандар]]<br /> [[Санат:1905 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Ордабасы ауданында туғандар]]<br /> [[Санат:1978 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]<br /> [[Санат:КСРО ақындары]]<br /> [[Санат:Қазақстан ақындары]]<br /> [[Санат:Балалар ақындары]]<br /> [[Санат:КСРО фольклоршылары]]<br /> [[Санат:Қазақстан фольклоршылары]]<br /> [[Санат:КСРО-да қуғындалғандар]]<br /> [[Санат:КСРО-да ақталғандар]]</div>

Yelubay Aidana