Өскенбай Қалманбетұлы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:38:47Z

1 түзету

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:58:33Z

1 түзету

13:55, 2020 ж. сәуірдің 2 кезіндегі Kasymov деген

2020-04-02T13:55:38Z

Zhaksilik: clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using AWB

2015-06-01T17:25:07Z

clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using AWB

Жаңа бет

{{Infobox Biography
|subject_name = Өскенбай Қалманбетұлы
| image_name =
| image_size =
| image_caption =
| date_of_birth = [[1860]]
| place_of_birth = [[Маңғыстау түбегі]], [[Жетібай]]
| date_of_death =
| place_of_death =
| occupation = халық күйшісі, [[ақын]]-[[жыршы]]
| spouse =
}}
'''Өскенбай Қалманбетұлы''' (1860, [[Маңғыстау түбегі]], [[Жетібай]] – 1925, Жетібай кенті, «Қырғын» әулие қорымы) – халық күйшісі, [[ақын]]-[[жыршы]]. Мергендік, аңшы-саятшылық және атбегілік өнерлерімен де айналысқан. [[Маңғыстау]], [[Хиуа]] аймағына әйгілі [[Абыл Тілеуұлы|Абыл]], [[Есір Айшуақұлы|Есір]], Мылқайдар, Ілекер мен [[Жоламан Тіленшіұлы|Жоламан]] күйшіден, [[Нұрым Шыршығұлұлы|Нұрым]] мен Қашаған ақыннан тәлім-тәрбие алған. Түрікмен дутаршысы Ілбай бахшымен күй сайысына түсіп, үздік өнерімен елге танылады. Сапармәмбет Өтеулі сияқты түрікмен күйшілерімен, [[Тәңірберген Жайлыбаев|Тәңірберген]], Жолды, Арал, Сәулебай, Жәкен, Көпеш сияқты қазақ күйшілерімен бір жүріп өнер қуады. Өскенбай – [[Адайдың жеті қайқысы|«Адайдың жеті қайқысы»]] атанған сал-серілердің бірі. Ол қазақ, түрікмен күйлерін шебер орындайтын арқалы ақпа-төкпе домбырашы және қолма-қол күй шығаратын ерекше талант иесі. Репертуарында 300-ден аса күйі болған. Өскенбайдың өзі шығарған күйлерінен біздің дәуірімізге 50-ге жуығы («Жастық дәурен», «Шалыс өре», «Шоқай күйі», «Шөлмек сынған», «Ыңғай төкпе», т.б.) жетті. Ақынның «Балқасым биді жеңуі», «Ырзабек», «Бурабек байларды әшкерелеуі», «Әлмағанбет байды тілдеуі», «Қоштасу», «Жирен жорға», «Жеті бұлбұл», «Ақерке», «Қаракөз», «Кербез Айша», т.б. өлең-толғаулары да бар. Ө. шығармаларының негізгі идеясы – өнерді ардақ тұту, елдік, ерлікті, кісілік пен адамгершілікті насихаттау. Өскенбай мұрасын кезінде баласы М.Өскенбаев Қазақстан ғылым академиясының қорына және күйші мұрасын жинаушыларға табыс еткен. Өскенбайдың өлең-толғаулары [[Ахмет Жұбанов|А.Жұбановтың]] «Қазақтың халық композиторлары» (1962) кітабында, сонымен қатар «Ақберен» (1972) мен «19 ғасырдағы қазақ поэзиясы» (1985) жинағында жарияланған.<ref>«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

@@ Жол нөмірі 1: / Жол нөмірі 1: @@
-{{Музыкант
+{{Infobox Biography
- |Есімі                = Өскенбай Қалманбетұлы
+|subject_name   = Өскенбай Қалманбетұлы
- |Атауы                =
+| image_name     =
- |Сурет                =
+| image_size     =
- |Сурет ені            =
+| image_caption  =
-  |Сурет тақырыбы       =
+| date_of_birth  = [[1860]]
- |Фон                  =
+| place_of_birth = [[Маңғыстау түбегі]], [[Жетібай]]
-  |Туған кездегі есімі =
+| date_of_death  =
- |Толық аты            =
+| place_of_death =
- |Туған күні         = 1860
+| occupation     = халық күйшісі, [[ақын]]-[[жыршы]]
- |Туған жері         = [[Жетібай (Маңғыстау облысы)|Жетібай]], {{туғанжері|Қарақия ауданы|Қарақия ауданында}}, [[Маңғыстау облысы]]
+| spouse         =
- |Қайтыс болған күні   = 1925
- |Қайтыс болған жері   = [[Жетібай (Маңғыстау облысы)|Жетібай]], {{қайтысболғанжері|Қарақия ауданы|Қарақия ауданында}}, [[Маңғыстау облысы]]
- |Белсенділік жылдары  =
- |Мемлекет             = {{USSR}}<br>[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей империясы]] (1860-1922)
- |Мамандықтары         = [[ақын]]-[[жыршы]], [[күйші]]
- |Дауыс түрі           =
- |Аспаптары            = [[домбыра]]
- |Жанрлары             =
- |Лақап аттары         =
- |Ұжымдары             =
- |Қызметтес болған     =
- |Лейблдері            =
- |Марапаттары          =
- |Сайты                =
 }}
-'''Өскенбай Қалманбетұлы''' (1860, [[Маңғыстау түбегі]], [[Жетібай (Маңғыстау облысы)|Жетібай]] – 1925, Жетібай кенті, «Қырғын» әулие қорымы) – халық күйшісі, [[ақын]]-[[жыршы]]. Мергендік, аңшы-саятшылық және атбегілік өнерлерімен де айналысқан.
+'''Өскенбай Қалманбетұлы''' (1860, [[Маңғыстау түбегі]], [[Жетібай]] – 1925, Жетібай кенті, «Қырғын» әулие қорымы) – халық күйшісі, [[ақын]]-[[жыршы]]. Мергендік, аңшы-саятшылық және атбегілік өнерлерімен де айналысқан. [[Маңғыстау]], [[Хиуа]] аймағына әйгілі [[Абыл Тілеуұлы|Абыл]], [[Есір Айшуақұлы|Есір]], Мылқайдар, Ілекер мен [[Жоламан Тіленшіұлы|Жоламан]] күйшіден, [[Нұрым Шыршығұлұлы|Нұрым]] мен Қашаған ақыннан  тәлім-тәрбие алған. Түрікмен дутаршысы Ілбай бахшымен күй сайысына түсіп, үздік өнерімен елге танылады.  Сапармәмбет Өтеулі сияқты түрікмен күйшілерімен,  [[Тәңірберген Жайлыбаев|Тәңірберген]], Жолды, Арал, Сәулебай, Жәкен, Көпеш сияқты қазақ күйшілерімен бір жүріп өнер қуады. Өскенбай – [[Адайдың жеті қайқысы|«Адайдың жеті қайқысы»]] атанған сал-серілердің бірі. Ол қазақ, түрікмен күйлерін шебер орындайтын арқалы ақпа-төкпе домбырашы және қолма-қол күй шығаратын ерекше талант иесі. Репертуарында 300-ден аса күйі болған. Өскенбайдың өзі шығарған күйлерінен біздің дәуірімізге 50-ге жуығы («Жастық дәурен», «Шалыс өре», «Шоқай күйі», «Шөлмек сынған», «Ыңғай төкпе», т.б.) жетті. Ақынның «Балқасым биді жеңуі», «Ырзабек», «Бурабек байларды әшкерелеуі», «Әлмағанбет байды тілдеуі», «Қоштасу», «Жирен жорға», «Жеті бұлбұл», «Ақерке», «Қаракөз», «Кербез Айша», т.б. өлең-толғаулары да бар. Ө. шығармаларының негізгі идеясы – өнерді ардақ тұту, елдік, ерлікті, кісілік пен адамгершілікті насихаттау. Өскенбай мұрасын кезінде баласы М.Өскенбаев Қазақстан ғылым академиясының қорына және күйші мұрасын жинаушыларға табыс еткен. Өскенбайдың өлең-толғаулары [[Ахмет Жұбанов|А.Жұбановтың]] «Қазақтың халық композиторлары» (1962) кітабында, сонымен қатар «Ақберен» (1972) мен «19 ғасырдағы қазақ поэзиясы» (1985) жинағында жарияланған.<ref>«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
-== Өмірбаяны ==
+==Дереккөздер==
-[[Маңғыстау түбегі|Маңғыстау]], [[Хиуа]] аймағына әйгілі [[Абыл Тілеуұлы|Абыл]], [[Есір Айшуақұлы|Есір]], Мылқайдар, Ілекер мен [[Жоламан Тіленшіұлы|Жоламан]] күйшіден, [[Нұрым Шыршығұлұлы|Нұрым]] мен Қашаған ақыннан  тәлім-тәрбие алған. Түрікмен дутаршысы Ілбай бахшымен күй сайысына түсіп, үздік өнерімен елге танылады.
+<references/>
-Сапармәмбет Өтеулі сияқты түрікмен күйшілерімен,  [[Тәңірберген Жайлыбаев|Тәңірберген]], Жолды, Арал, Сәулебай, Жәкен, Көпеш сияқты қазақ күйшілерімен бір жүріп өнер қуады.
+{{Суретсіз мақала}}
-== Шығармашылығы ==
+[[Санат:Тұлғалар]]
-Өскенбай – [[Адайдың жеті қайқысы|«Адайдың жеті қайқысы»]] атанған сал-серілердің бірі. Ол қазақ, түрікмен күйлерін шебер орындайтын арқалы ақпа-төкпе домбырашы және қолма-қол күй шығаратын ерекше талант иесі.
-−
-Репертуарында 300-ден аса күйі болған. Өскенбайдың өзі шығарған күйлерінен біздің дәуірімізге 50-ге жуығы («Жастық дәурен», «Шалыс өре», «Шоқай күйі», «Шөлмек сынған», «Ыңғай төкпе», т.б.) жетті. Ақынның «Балқасым биді жеңуі», «Ырзабек», «Бурабек байларды әшкерелеуі», «Әлмағанбет байды тілдеуі», «Қоштасу», «Жирен жорға», «Жеті бұлбұл», «Ақерке», «Қаракөз», «Кербез Айша», т.б. өлең-толғаулары да бар.
-−
-Ө. шығармаларының негізгі идеясы – өнерді ардақ тұту, елдік, ерлікті, кісілік пен адамгершілікті насихаттау.
-−
-Өскенбай мұрасын кезінде баласы М.Өскенбаев Қазақстан ғылым академиясының қорына және күйші мұрасын жинаушыларға табыс еткен. Өскенбайдың өлең-толғаулары [[Ахмет Жұбанов|А.Жұбановтың]] «Қазақтың халық композиторлары» (1962) кітабында, сонымен қатар «Ақберен» (1972) мен «19 ғасырдағы қазақ поэзиясы» (1985) жинағында жарияланған.<ref>«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
-−
-== Дереккөздер ==
-{{дереккөздер}}
-−
-[[Санат:Қазақстан жыршылары]]
-[[Санат:Қазақстан ақындары]]

← Ескі түзетулер	18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
(айырмашылығы жоқ)