InternetArchiveBot: Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5

2026-07-07T03:04:13Z

Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Өмірзақ Естайұлы Шөкеев
| Шынайы есімі =
| Суреті = Omirzaq Shukeev (2019-02-15).jpg
| Сурет ені =
| Атауы = Шөкеев, 2019 жыл

| Титулы = [[Түркістан облысы]]ның [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Түркістан облысы|әкімі]]
| Ту = Turkistan region seal.png
| Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады = 26 ақпан 2019
| Басқаруын аяқтады = 31 тамыз 2022
| Президент = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
| Ізашары = [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев|Жансейіт Түймебаев]]
| Ізбасары = [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]]

| Басқара бастады_2 = 20 қыркүйек 2006
| Басқаруын аяқтады_2 = 27 тамыз 2007
| Президент_2 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_2 = [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев|Болат Жылқышиев]]
| Ізбасары_2 = [[Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім|Нұрғали Әшім]]

| Титулы_3 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министр орынбасары]]
| Ту_3 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_3 = Emblem of Kazakhstan latin.svg
| Басқара бастады_3 = 15 желтоқсан 2017
| Басқаруын аяқтады_3 = 25 ақпан 2019
| Президент_3 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_3 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]
| Ізашары_3 = [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]]
| Ізбасары_3 =

| Басқара бастады_4 = 27 тамыз 2007
| Басқаруын аяқтады_4 = 3 наурыз 2009
| Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_4 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]
| Ізашары_4 = [[Аслан Есболайұлы Мусин|Аслан Мусин]]
| Ізбасары_4 = Премьер-министрдің Бірінші орынбасары ретінде өзі

| Басқара бастады_5 = шілде 1997
| Басқаруын аяқтады_5 = қазан 1997
| Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_5 = [[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин|Әкежан Қажыгелдин]]
| Ізашары_5 = ''Экономика және сауда министрі ретінде өзі''
| Ізбасары_5 =

| Титулы_6 = [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]]
| Ту_6 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_6 = Emblem of Kazakhstan latin.svg
| Басқара бастады_6 = 15 желтоқсан 2017
| Басқаруын аяқтады_6 = 25 ақпан 2019
| Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_6 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]
| Ізашары_6 = [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]]
| Ізбасары_6 = [[Сапархан Кесікбайұлы Омаров|Сапархан Омаров]]

| Титулы_7 = [[Самұрық-Қазына]] басқарма төрағасы
| Ту_7 = Samruk-Kazina logo kz.png
| Ту2_7 = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_7 = 26 желтоқсан 2011
| Басқаруын аяқтады_7 = 20 желтоқсан 2017
| Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_7 = [[Тимур Асқарұлы Құлыбаев|Тимур Құлыбаев]]
| Ізбасары_7 = [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов|Ахметжан Есімов]]

| Титулы_8 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министрдің Бірінші орынбасары]]
| Ту_8 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_8 = Emblem of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_8 = 3 наурыз 2009
| Басқаруын аяқтады_8 = 26 желтоқсан 2011
| Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_8 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]
| Ізашары_8 = Премьер-министрдің орынбасары ретінде өзі
| Ізбасары_8 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]]

| Титулы_9 = [[Астана әкімі|Астана қаласының әкімі]]
| Ту_9 = Old coat of arms of Astana.svg
| Ту2_9 = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_9 = 20 наурыз 2004
| Басқаруын аяқтады_9 = қыркүйек 2006
| Президент_9 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_9 = [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов|Темірхан Досмұханбетов]]
| Ізбасары_9 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]

| Титулы_10 = [[Қостанай облысы]]ның [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Қостанай облысы|әкімі]]
| Ту_10 = Logo Kostanay Province.png
| Ту2_10 = Flag of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_10 = тамыз 1998
| Басқаруын аяқтады_10 = 19 наурыз 2004
| Президент_10 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Ізашары_10 = [[Тоқтарбай Қадамбайұлы Қадамбаев|Тоқтарбай Қадамбайұлы]]
| Ізбасары_10 = [[Сергей Витальевич Кулагин|Сергей Кулагин]]

| Титулы_11 = [[Қазақстан Республикасы Экономика және сауда министрлігі|Экономика және сауда министрі]]
| Ту_11 = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2_11 = Emblem of Kazakhstan.svg
| Басқара бастады_11 = қараша 1995
| Басқаруын аяқтады_11 = қазан 1997
| Президент_11 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер_11 = [[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин|Әкежан Қажыгелдин]]
| Ізашары_11 = [[Алтай Абылайұлы Тілеубердин|Алтай Тілеубердин]]
| Ізбасары_11 = [[Жақсыбек Әбдірахметұлы Құлекеев|Жақсыбек Құлекеев]]

| Туған күні = 12.12.1964
| Туған жері = {{туғанжері|Түркістан (қала){{!}}Түркістан|Түркістанда}}, [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]]<ref name="zakonkz">{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30120674&pos=9;-18#pos=9;-18 |title= Шукеев Умирзак Естаевич (персональная справка) |lang= ru |work= online.zakon.kz |accessdate= 2024-05-25}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240524235711/https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30120674&pos=9;-18#pos=12;35 |date= 2024-05-24}}</ref>
| Білімі = [[Мәскеу мемлекеттік экономика, статистика және информатика университеті|Мәскеу экономикалық-статистикалық институты]] (1986)<ref name="zakonkz" />
| Ғылыми дәрежесі = [[Экономика]] ғылымдарының докторы
| Мамандығы = экономист-математик
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons = Umirzak Shukeyev
| Марапаттары = {{Қатар
|{{Назарбаев ордені}}
|{{Парасат ордені}}
|{{Барыс ордені}}
}}{{Қатар
|{{Астанаға 10 жыл медалі}}
|{{1 дәрежелі Еуразиялық Одақты құруға сіңірген еңбегі үшін медалі}}
|{{Халықтар достығы ордені (Беларусь)}}
}}
}}
'''Өмірзақ Естайұлы Шөкеев''' ([[12 желтоқсан]], [[1964 жыл]], [[Түркістан (қала)|Түркістан]]) — [[қазақстан]]дық мемлекеттік қайраткер, экономист-математик, экономика ғылымдарының кандидаты.<ref name="inbusiness">{{Cite web|url= https://inbusiness.kz/kz/appointment/shokeev-omirzak-estajuly |title= Шөкеев Өмірзақ Естайұлы |lang= kk |work= inbusiness.kz |accessdate= 2024-05-25}}</ref>

Бұрын Шөкеев [[Түркістан облысы]]ның әкімі (2019–2022; 2006–2007), [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министрдің орынбасары]] — [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]] (2017–2019), [[Самұрық-Қазына]] басқарма төрағасы (2011–2017), [[Астана әкімі]] (2004–2006), [[Қостанай облысы]]ның әкімі (1998–2004) және [[Қазақстан Республикасы Экономика және сауда министрлігі|Экономика және сауда министрі]] (1995–1997) сияқты түрлі лауазымның иегері болған.

== Өмірбаяны ==
Шыққан тегі [[Ұлы жүз|Ұлы жүздің]] [[Дулат]] тайпасы [[Шымыр]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Құрастырушы авторы Асангелді Отаров|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Шымыр.|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2007|томы= |беттері= |барлық беті= 816 |сериясы= |isbn= 978-601-209-017-8|тиражы= }}</ref>
=== Білімі және бастапқы мансабы ===
Шөкеев 1964 жылғы 12 желтоқсанда, [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласында туған. 1986 жылы [[Мәскеу мемлекеттік экономика, статистика және информатика университеті|Мәскеу экономикалық-статистикалық институты]]нда білім алып, экономист және математик болды. Кейін ол осы университетте аспирантурасын жасады.<ref name="board">{{Cite web|url= https://sk.kz/en/about-fund/corporate-governance/leadership/pravlenie/ |title= Management Board |lang= en |publisher= [[Самұрық-Қазына]]ның ресми сайты}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20170611154614/https://sk.kz/en/about-fund/corporate-governance/leadership/pravlenie/ |date= 2017-06-11}}</ref>

1991 жылы ол Экономика ғылымдарының кандидаты болса, 2002 жылы ол сол саладағы доктор лауазымына қол жеткізді.<ref name="zakonkz" />

Өз мансабын Шөкеев 1986 жылы, Қазақ КСР Мемлекеттік жоспарлау комитеті жанындағы Автоматтандырылған жоспарлау және басқару жүйелері ғылыми-зерттеу институтының (АЖБЖ ҒЗИ) кіші ғылыми қызметкері ретінде бастады. Бұл қызметте ол 1988 жылға дейін атқарды.

1991–1992 жылдары аралығында ол АЖБЖ ҒЗИ ғылыми-зерттеу институтының жетекші ғылыми қызметкері болса, 1992–1993 жылдары [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің консультанты болды.

1993 жылы [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент аппараты]] мен [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Министрлер Кабинетi]]нiң Қаржы және еңбек бөлiмi меңгерушiсiнiң орынбасары бола тұрды. 1993 және 1995 жылдары ол [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысы]] әкімінің орынбасары қызметінде болған.

=== Саяси мансабы ===
1995 жылғы қарашада Шөкеев [[Қазақстан Республикасы Экономика министрлігі|Экономика министрі]] болып тағайындалды. Қызметін атқара жүріп, 1997 жылғы шілдеде 1997 жылғы қазанда үкімет тарағанға дейін [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары]] болды. 1997 жылғы ақпаннан қарашаға дейін Шөкеев [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің, одан кейін 1997 жылғы қарашадан 1998 жылғы тамызға дейін Қазақстанның тұрақты дамуы жөніндегі Ұлттық кеңестің мүшесі болды. 1997 жылғы наурызда Шөкеев «[[Қазақойл]]<nowiki/>» Бақылау кеңесінің төрағасы болды және бұл қызметті 1997 жылғы желтоқсанға дейін атқарды. 1998 жылғы сәуірде Шөкеев [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан Президенті Әкімшілігі]] басшысының орынбасары болды.

1998 жылғы 19 тамызда Шөкеев [[Қостанай облысы]]ның әкімі болып тағайындалды.<ref>{{кітап|тақырыбы= Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев. Қызметінің хроникасы. 1998–1999 жылдар |шынайы атауы= Первый Президент Республики Казахстан Нурсултан Назарбаев. Хроника деятельности. 1998–1999 годы |жыл= 2010 |беті= 103 |орны= Астана |баспасы= «Деловой Мир Астана» ЖШС |isbn= 978-601-7259-20-4}}</ref> Кейін 2004 жылғы 20 наурыздан бастап 2006 жылғы 20 қыркүйекте [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысы]]ның әкімі болып тағайындалғанға дейін [[Астана әкімі]] қызметін атқарды.

2007 жылғы 27 тамызда Шөкеев 2009 жылғы 3 наурыздан бастап [[Қазақстан премьер-министрінің бірінші орынбасары|Премьер-министрдің бірінші орынбасары]] болғанға дейін [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Мәсімов]]тің кабинетінде [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары]] болып тағайындалды, бұл оны 2004 жылдан бері осындай лауазымды атқарған алғашқы адам болды.<ref>{{Cite web|url= https://zakon.uchet.kz/rus/docs/U090000753_ |title= О назначении Шукеева У.Е. первым заместителем Премьер-Министра Республики Казахстан |lang= ru |work= zakon.uchet.kz |accessdate= 2024-05-25}}</ref> 2011 жылғы 26 желтоқсанда қызметінен босатылып, келесі күні 27 желтоқсанда Шөкеев «[[Самұрық-Қазына]]<nowiki/>» Басқарма төрағасы және директорлар кеңесінің мүшесі болды.<ref>{{Cite web|url= https://finance.nur.kz/204704-umirzak-shukeev-vozglavil-fnb-samruk-kazyna.html |title= Умирзак Шукеев возглавил ФНБ "Самрук-Казына" |lang= ru |work= finance.nur.kz |date= 2011-12-26}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20170829205524/https://finance.nur.kz/204704-umirzak-shukeev-vozglavil-fnb-samruk-kazyna.html |date= 2017-08-29}}</ref><ref>{{Cite web|url= http://pm.kz/kz/news/1097 |title= Премьер-Министр Өмірзақ Шөкеевті «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қорының басшысы етіп тағайындады |lang= kk |publisher= [[Қазақстан премьер-министрі]]нің ресми сайты}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20160810064514/http://pm.kz/kz/news/1097 |date=2016-08-10}}</ref>

2017 жылғы 15 желтоқсанда Шөкеев [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]] болды. 2019 жылғы 21 ақпанда үкімет отставкасының жариялағанынан кейін ол 2019 жылғы 25 ақпаннан 2022 жылғы 26 тамызға дейін Шөкеев [[Түркістан облысы]]ның әкімі қызметінде болды.<ref name="inbusiness" /><ref>{{Cite web|url= https://stan.kz/darhan-satibaldi-turkistan-oblisinin-akimi-bolip-saylan-369544/ |title= Тоқаев Шөкеевтің отставкасын қабылдады: Түркістан облысының жаңа әкімі тағайындалды |lang= kk |work= stan.kz |date= 2022-08-31 |accessdate= 2024-05-25}}</ref>

2019 жылғы наурыздан Өмірзақ Шөкеев — [[Аманат (партия)|Нұр Отан]] партиясы саяси кеңесі бюросының мүшесі.<ref name="zakonkz" />

== Өз өмірі ==
Шөкеев үйленген, оның жұбайы — Мұхамеджанова Зәуре Советқалиқызы. Оның үш баласы бар: екі қызы — Нұрбала, Нұргүл және бір ұлы — Нұрасыл.<ref>{{кітап|тақырыбы= Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. 2011. Екі томдық анықтамалық |жыл= 2011 |орны= Алматы |isbn= 978-601-278-473-2}}</ref>

Өмірзақ Шөкеевтің бірнеше кәсіпкер және шенді бауырлары бар:
* Серік Естайұлы Естай (1967 жылы туған) — топ-менеджер, кәсіпкер. «Алатау-құс» құс фабрикасының иесі және негізін қалаушы.<ref>[https://kapital.kz/finance/143949/osnovatel-alatau-khus-serik-estaj-reshil-zanyatsya-investicionnym-biznesom.html Основатель Алатау-құс Серик Естай решил заняться инвестиционным бизнесом]</ref> Оған дейін 2004—2019 жылдары [[QazaqGaz|«ҚазТрансГаз»]] бен оның еншілес компанияларында басшылық қызметтер атқарған: «ҚазТрансГаз Аймақ», «Интергаз Орталық Азия», «Бейнеу-Шымкент газ құбыры» компанияларын басқарған, «ҚазТрансГаз» басшысының орынбасары және бірінші орынбасары болған.<ref>[https://prg.kz/document/?doc_id=31667514 Естай Серик Естаевич (персональная справка)]</ref>
* Ләззат Естайқызы Шөкеева (1971 жылы туған) — 2012—2024 жылдары Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Шымкент қаласы бойынша Қазынашылық департаментінің басшысы.<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/kazyna/about/structure/people/1120?lang=kk Шукеева Ляззат Естаевна]</ref>
* Берік Естайұлы Естай (1980 жылы туған) 2005—2018 жылдары судья болып жұмыс істеген. Соңғы қызметі — Астана қалалық сотында аппеляциялық сот алқасының төрағасы.<ref>[https://prg.kz/document/?doc_id=31229206Естай Берик Естаевич (персональная справка)]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

== Марапаттары ==
Шөкеевтің марапаттары және атақтары:<ref name="zakonkz" />
* [[Назарбаев ордені]] (2005);
* [[Парасат ордені]] (1991);
* [[Барыс ордені]] (2012);
* [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008);
* 1-дәрежелі [[Еуразиялық Одақты құруға сіңірген еңбегі үшін медалі]] (2015);
* [[Шымкент]] қаласының [[құрметті азамат]]ы (2007).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Мәскеу мемлекеттік экономика, статистика және информатика университеті түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Астана әкімдері]]
[[Санат:Қазақстан экономика министрлері]]
[[Санат:Қазақстан сауда министрлері]]
[[Санат:Қостанай облысының әкімдері]]
[[Санат:Түркістан облысының әкімдері]]
[[Санат:Қазақстан премьер-министрінің орынбасарлары]]
[[Санат:Самұрық-Қазына ҰӘҚ басқарма төрағалары]]
[[Санат:Еуразия экономикалық одағын құрудағы еңбегі үшін медалінің иегерлері]]
[[Санат:Шымкенттің құрметті азаматтары]]
[[Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері]]

Өмірзақ Естайұлы Шөкеев - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

InternetArchiveBot: Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5

← Ескі түзетулер	19:13, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)