Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:57:01Z

1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: 1998 ISBN → 1998 жыл. ISBN (2) using AWB

2014-06-16T10:23:49Z

clean up, replaced: 1998 ISBN → 1998 жыл. ISBN (2) using AWB

Жаңа бет

'''Өзімшілдік''', эгоизм (лат. ego – мен) – 1) адамды қоғам мен басқа адамдарға қатынасы тұрғысынан сипаттайтын өмірлік [[принцип]] пен [[моральдық қасиет]]. Ол басқалардың мүддесімен санаспайтын, тек өз мүддесін ғана көздейтін адамның жеке басының теріс қасиетін бейнелейді. Өзімшілдік [[адамгершілік]]ке [[жат]] қасиет болып саналады; 2) субъектінің құндылық бағдары; өмірлік қарекетінде өз қамын, өз қажетсінулерін басқа адамдар мен әлеуметтік топтардың мүдделерінен үстем санау. Өзімшілдік көріністеріне адамның өзге біреуге жеке басының мақсаттарына жетудің объектісі, құралы деп қарау тән. Адам бойында өзімшілдіктің белең алуы, тұлғаны, индивидті тәрбиелеуде кеткен кемшіліктерден болады. Отбасындағы тәрбиенің бағдары баланың өзін тым жоғары санауына, яғни эгоцентризміне бағытталса, онда бала да мүдделерін, қажетсінулерін ғана негізге алатын [[мінез-құлық]] қалыптаса бастайды. Есейе келе мұндай мінез-құлық арқылы өзін ғана жақсы көрушілік, өзінен басқаның күйініш-сүйінішіне немқұрайдылық танытып, субъектінің сыртқы дүниеде өзін оқшау, жалғыз санаушылығы туындайды. Кейбір психологтар тұжырымдамаларда өзімшілдік адамның туа біткен қасиеті, осының арқасында ол өзінің өмірлік қарекетін қамтамасыз етеді делінеді.

<ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9</ref>
[[Сурет:Selfish Shellfish.jpg|thumb|175px| alt=A.| ''[[Эгоизм]]''.]]

Өзімшілдік – [[адам]]ның қоғамға және басқа [[адам]]дарға өз мүддесін жоғарғы қою тұрғысынан қарауымен сипатталатын өмірлік [[принцип]]. [[Эгоизм]] жеке тұлғаның қоғамның және басқа [[адам]]дардың мүдделерімен санаспай, тек өз мүддесін ғана көксеуінен көрінетін [[индивидуализм]] көріністері [[форма]]ларының бірі. [[Дж. Ролз]] [[Эгоизм]]нің үш түрін бөліп көрсетеді:
*а) диктаторлық Эгоизм: “барлығы менің мүддеме қызмет жасауға тиісті.”;
*ә) өзінің елден ерекшелігі жайлы Эгоизм: “егер маған тиімді болмаса менен өзгенің барлығы моралдық қағидаларға бағынуға тиісті.”
*б) [[анархия]]лық немесе жалпы Эгоизм: “барлығы өз өресі жетерліктей жеке мүддесін көздеуге құқылы”.

Өз бастауларын Қайта өркендеу кезеңінен алатын жаңа [[еуразия]]лық қоғамдық ой дүниесі “[[парасатты эгоизм]]” тұжырымдамасын дамытып, Эгоизмның жалпының игілігіне [[қызмет]] жасау мүмкіндіктерін көрсетті. 17 – 19 ғасырларда [[өмі]]р сүрген [[Батыс Еуропа]]лық ойшылдар [[Гоббс]], [[Мандевиль]], [[А.Смит]], т.б. [[Эгоизм]] [[экономика]]лық және [[саяси]] қызметтің қозғаушы күші, қоғамдық өмірдің маңызы [[фактор]]ы деп білді. Эгоизмнің [[норматив]]тік шектеулері негізгі моральдық [[құқық]]тық [[талап]]тармен жүзеге асырылады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref>
== Дереккөздер ==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Адам қасиеттері]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	18:57, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Өзімшілдік - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: 1998 ISBN → 1998 жыл. ISBN (2) using AWB