https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%A8%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B 2026-04-18T15:04:27Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B&diff=13863&oldid=prev 2025-04-25T17:55:40Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B&diff=13862&oldid=prev 2014-04-30T06:11:48Z

<p>қате, емле</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{мағына|Атырау (айрық)}}<br /> ==Жалпы мағлұмат==<br /> [[Сурет:Manavgat Waterfull.jpg|thumb|330px| Өзен атырауы]]<br /> Атырау — ірі [[өзен]]дердің [[көл]]ге немесе [[теңіз]]ге құяр жерінде өзен шөгінділерінен пайда болатын, тарамдар мен тармақтарға тілімденген [[ойпат]]. Ол өзен ағыны, теңіз толқуы, желқума-желбөгет ағысы, судың толығуы мен қайтуы, т.б. құбылыстардың өзара күрделі әрекеттесуінің нәтижесінде қалыптасады. Атыраудың беті негізінен тегіс, ортасы дөңестеу болып келеді. Оның өсу жылдамдығы әр өзенде әр түрлі болады және жылына бірнеше метрден жүздеген метрге жетеді. Атырау пішіні үш бұрышты ([[Ніл]], [[Іле]] өзендері), қалақ ([[Миссисипи (өзен)|Миссисипи өзені]]), доға ([[Лена]] өзені), құстұмсық ([[Тибра]] өзені) болады, кейде бөлініп ([[Камчатка (өзен)|Камчатка өзені]]) не ілгері ([[Еділ]], [[Жайық]] өзендері) шығып тұрады. [[Амазонка]], [[Ганг]] өзендерінің атырауы 100000 км², Еділ өзенінде13000 км², Іленің атырауы 5,0 мың км²-ге жетеді.<br /> <br /> ==Қосымша==<br /> '''Атырау''' - өзеннің сағасындағы, негізінен, өзен шөгінділерінен түзілген және оның тарамдары мен тармақтарының жүйесімен тілімденген ойпат. Ол өзен ағысының, теңіз толқуының және желкөтерме-желқума ағыстардың өзара әрекеттерінің әсерінен пайда болады. Атыраудың тез ұлғайып қалыптасуына өзенмен ағып келген тасындылардың молдығы мен ірілігі, суқойма деңгейінің төмендеуі, [[өзен сағасы]]ның, шығанақтың үшкір шетінде немесе [[лагуна]]да (коршалған атырауда) болуы, сондай-ақ өзен құятын алаптың таяз болуы жақсы жағдай жасайды.<br /> <br /> ==Атыраулық жаға==<br /> Атыраулық жаға - өзенмен ағып келіп, атыраудың сыртқы шетінде шөккен, борпылдақ қабаты тосқындардан түзілген, біршама тармақталған немесе тарамдалған аласа, жазық бетті жаға.<br /> <br /> ==Атыраулық көл==<br /> Өзен тасыған кезде судың жаға бойлық белестерді бұзып өтіп, атыраудың ойпаң жерлеріне құйылуынан пайда болған не атырау қойнауларының арасында бөлектеніп қалған теңіздің немесе көлдің суға толған бөліктері. Атыраулық көлдер өзен және теңіз суларымен қоректенеді.<br /> <br /> ==Атыраулық шөгінділер==<br /> Өзеннің сағалық өңірінде - атырауда тосқындардың қорлануы негізінде пайда болған әр түрлі механикалық құрамдағы шөгінділер. Өзен сағасынан теңізге қарай алыстаған сайын шөгіндіні құрайтын материал жұқаланып, біртектіленеді және қабаттылығы тегістеліп, ең соңында белгісіз болып қалады.<br /> <br /> &lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:География]]<br /> [[Санат:Сөздік]]<br /> [[Санат:География және геодезия]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Batyrbek.kz