https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%A8%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B6%D3%A9%D0%BA%D0%B5 2026-09-06T05:51:12Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B6%D3%A9%D0%BA%D0%B5&diff=115674&oldid=prev 2026-06-26T06:26:45Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B6%D3%A9%D0%BA%D0%B5&diff=115673&oldid=prev 2016-07-05T05:54:53Z

<p>+Сурет</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Өзекті жөке<br /> |image = Tilia cordata 001.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = <br /> |unranked_classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = <br /> |ordo = <br /> |familia = [[Құлқайыргүлділер тұқымдастары]]<br /> |genus = [[Жөке]] (''Tilia'')<br /> |species = '''''Өзекті жөке'''''<br /> |binomial = ''Tilia cordata''<br /> |binomial_authority = <br /> |}}<br /> <br /> '''Өзекті жөке''' немесе '''Ұсақ жапырақты жөке''' ({{lang-la|Tilia cordata}}) - [[Құлқайыргүлділер тұқымдасы|құлқайырлар]] тұқымдасы, [[жөке]] туысына жататын ағаш.<br /> <br /> == Ботаникалық сиапты ==<br /> [[Сурет:Tilia_cordata_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-139.jpg|thumb|left|150px|]]<br /> [[Сурет:Bombus hypnorum - Tilia cordata - Keila.jpg|нобай|]]<br /> <br /> * Биіктігі 30 м-ге дейін жететін, қара қоңыр түсті жылтыр қабығы бар.<br /> * Жапырақтары кезектесе орналасқан, сағақтары ұзын, жүрек тәрізді, шеттері майда, ара тісті, ұштары сәл сүйірлеу.<br /> * Гүлдері ашық сары, кішігірім гүлшоғырын жасап тұрады. Әрбір гүлшоғырының жанында қосымша жапырақшалары бар.<br /> * Жемісі бір-екі тұқымды жаңғақша. [[Маусым]]-[[шілде]] айларында бар болғаны 10-15-ақ күн гүлдейді.<br /> <br /> == Өсетін жері мен таралу аймағы ==<br /> [[Еуропа]]да, [[Ресей]]дің еуропалық бөлігінде таралған. [[Қазақстан]]да барлық жерлерде кездеседі.<br /> <br /> == Құрамы, емдік қасиеті және қолданысы ==<br /> Құрамында [[эфир майлары]], илік заттар, воск, гесперидин, [[қант]], [[шырыш]]тар, С [[дәрумен]]і, [[каротин]] бар.<br /> <br /> Дәрі жасау үшін жөке ағашының гүлдерін қосымша жапырақшаларымен бірге жинап алады. Гүлдерінен жасалған сулы тұнбалар тер шығарады, дененің қызуын төмендетеді, микробтарды жояды. Халық медицинасында гүлін [[ревматизм]]ге, [[жөтел]]ге, іштің түйнеп ауруына да қарсы қолданады. Сонымен қатар жөке ағашы аяқ-қол бұлшық еттерінің тырысуына, бүйрекке тас байлануына, қуықта құм пайда болуына шипа. Дене сыртындағы іріңді жараларды жұмсатру үшін оның бүршіктері мен жапырақтарын пайдаланады.<br /> <br /> Жөке ағашы құрылыста, жиһаз жасауда пайдаланылады. Көркем ағаш ретінде саябақтарда әсемдік үшін өсіріледі.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> [[Санат:Құлқайырлар]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]<br /> [[Санат:Еуразия флорасы]]</div>

Iifar