https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8FӨздік индукция - Түзету тарихы2026-04-18T15:10:57ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F&diff=46611&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:53Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F&diff=46610&oldid=prevGaiJinBot: {{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім2011-12-08T02:19:25Z<p>{{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Өздік индукция''' – өткізгіш контурдағы ток күші өзгергенде сол контурда индукциялық [[ЭІК]]-нің пайда болу құбылысы. Өздік индукция эл.-магн. индукцияның дербес түрі. Контурдағы ток өзгергенде осы контур қоршап тұрған бет арқылы өтетін магнит ағыны өзгеріп, со-ның салдарынан контурда өздік индукцияның ЭІК-і (E) пайда болады. Өздік индукцияның ЭІК-нің бағыты [[Ленц ережесі]]мен анықталады: тізбектегі ток күші өскенде өздік индукцияның ЭІК-і (E) токтың көбеюіне кері, ток күші кемігенде токтың азаюына кері әсерін тигізеді. <math>E </math>тізбектегі токтың өзгеру жылдамдығына (dі/dt), [[контурдың индуктивтігі]]не <math>L</math> пропорционал: <math>\mathcal E = -L \frac{dI}{dt}</math>. <br />
Индуктивтік коэфф. L-дің өлшем бірлігі – Гн (генри). Тізбек тұрақты ток көзіне қосылғанда немесе одан ажырағанда <math>E </math> пайда болып, ондағы ток күшінің лезде өзгеруіне мүмкіндік бермейді. Бұл кезде пайда болатын <math>E </math> ток көзінің ЭІК-нен бірнеше есе артық болуы мүмкін. Айнымалы ток тізбегіндегі орамада өздік индукция әсерінен пайда болатын ток күші оған берілген кернеуден фаза бойынша /2-ге қалып отырады. Өздік индукция құбылысы [[электртехника]] мен [[радиотехникада]] маңызды рөл атқарады. Орамаға тізбектеп жалғанған [[конденсатор]]дағы заряд таңбасы өздік индукция әсерінен үздіксіз өзгеріп, тізбекте еркін эл.-магн. тербеліс пайда болады. <ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>, 7том</ref><br />
== Пайдаланған әдебиет==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
[[Санат: Физика]]</div>GaiJinBot