Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:25:29Z

1 түзету

07:30, 2025 ж. желтоқсанның 1 кезіндегі Мағыпар деген

2025-12-01T07:30:13Z

Жаңа бет

{{Елді мекен
|статусы = Қала
|қазақша атауы = Әнеу
|шынайы атауы = {{lang-tk|Änew}}
|сурет =
|сурет атауы = Бидай мұражайы
|жағдайы =
|ел = Түрікменстан
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = 37|lat_min = 54|lat_sec = 00
|lon_dir = E|lon_deg = 58|lon_min = 30|lon_sec = 00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = Түрікменстанның әкімшілік бөлінісі{{!}}Уәлаят
|аймағы = Ахал уәлаяты{{!}}Ахал
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1973 жылы
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы = 2008 жылы
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты = күрт құбылмалы
|ресми тілі = түрікмен
|тұрғыны = 29 606
|санақ жылы = 2009
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = түрікмендер, орыстар
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды = +993 137
|пошта индексі = 745205
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = AH
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Änew
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Әнеу''' ({{lang-tk|Änew}}) — қала, [[Түрікменстан|Түрікменстандағы]] [[Ақбидай атырабы]] мен [[Ахал уәлаяты|Ахал уәлаятының]] әкімшілік орталығы, [[Ашхабад]] қаласының маңы.

Ашхабадтан 8 км қашықтықта, онымен [[М37 автожолы (Түрікменстан)|М37 тасжолы]] арқылы байланысады.

== Атауы ==
Әнеу атауының парсы түбірлері бар («жаңа су» дегенді білдіретін «аб-и нау» (آب نو) сөзінен шыққан)<ref>{{Cite web |url=http://www.stantours.com/tm_rg_ahal_am.html |title=STANTOURS — Turkmenistan — Ahal — Anau Mosque|access-date=2010-12-06 |archive-date=2007-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071114023114/http://stantours.com/tm_rg_ahal_am.html |deadlink=no }}</ref>.
== Тарихы ==
Қала орнында адамның алғашқы іздері б.з.б. V мыңжылдыққа жатады. Кеңес дәуірінде 9332 тұрғыны бар кент (1989)<ref>{{Cite web |url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php |title=Демоскоп Weekly |access-date=2011-04-03 |archive-date=2006-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061021151320/http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php |deadlink=no }}</ref>, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР-і]] [[Рухабат атырабы|Ашхабад ауданының]] әкімшілік орталығы болған. Қаланың атыраптағы мәртебесі 2008 жылы 3 ақпанда берілді<ref>[http://turkmenistan.gov.tm/_rus/2008/02/03/khalk_maslakhaty_turkmenistana_prinjal_postanovlenie_ob_izmenenii_statusa_nekotorykh_gorodov_i_poselkov_turkmenistana.html Түрікменстанның халық мәслихаты Түрікменстанның кейбір қалалары мен елді мекендерінің мәртебесін өзгерту туралы қаулы қабылдады. «Түрікменстан: алтын ғасыр»] {{webarchive| url=https://web.archive.org/web/20090107134857/http://turkmenistan.gov.tm/_rus/2008/02/03/khalk_maslakhaty_turkmenistana_prinjal_postanovlenie_ob_izmenenii_statusa_nekotorykh_gorodov_i_poselkov_turkmenistana.html| date=2009-01-07}}</ref>.

== Инфрақұрылымы ==
2003 жылы Әнеуде жаңа стадион<ref>{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/15228 |title=Түрікменстан футбол чемпионаты өз экваторынан асты |access-date=2012-11-12 |archive-date=2016-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312060954/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/15228 |deadlink=no }}</ref>, 2005 жылы [[Бидай мұражайы|«Ақбидай» ұлттық бидай мұражайы]] бой көтерді<ref>{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/17039 |title=Сапармұрат Ниязов «Ақбидай» ұлттық бидай мұражайының ашылуына қатысты |access-date=2012-11-12 |archive-date=2014-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728001616/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/17039 |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/16262 |title=Түрікменстанның Әнеу қаласында бірегей мұражай бой көтермек |access-date=2012-11-12 |archive-date=2014-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728001910/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/16262 |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/15227 |title=Бір жылдан кейін Түрікменстанда тағы бір – ақ бидай мұражайы пайда болады |access-date=2012-11-12 |archive-date=2020-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616094611/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/15227 |deadlink=no }}</ref>.

== Археология ==
«Ақбидай» бидай мұражайында көптеген көне жәдігерлер сақталған. Атап айтқанда, 1904 жылы табылған 5000 жылдық бидай дәндері, сонымен қатар:
*құнарлылық құдайшалардың мүсіндері ([[Намазғатепе]], б.з.б. IV мыңжылдық),
*қол диірмен тастары, жебе ұшы және қола пышақ (б.з.б. III-II мыңжылдық),
*қола кетпен және тас дақылүккіштер (б.з.б. II мыңжылдық),
*монохромды және полихромды суреттері бар керамикалық ыдыстардың фрагменттері,
*[[Күнжіт|күнжіт]] тұқымынан май сығуға арналған май піскіш.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Түрікменстан қалалары}}
[[Санат:Түрікменстан қалалары]]
[[Санат:1973 жылы құрылған елді мекендер]]
[[Санат:Ахал уәлаяты]]

← Ескі түзетулер	06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Әнеу - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

07:30, 2025 ж. желтоқсанның 1 кезіндегі Мағыпар деген