https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%98%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80Әмеңгер - Түзету тарихы2026-04-18T23:05:03ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%98%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80&diff=77733&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:14:52Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%98%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80&diff=77732&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: жэне → және using AWB2014-05-15T14:55:15Z<p>clean up, replaced: жэне → және using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Әмеңгер''' - көшпелі қазақ қоғамындағы некелік- отбасылық қатынас институттарының бірі. Әмеңгер деп қайтыс болған туған ағасының немесе інісінің жесіріне үйленген адамды айтады.<ref>Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2</ref><br />
<br />
Қазақтың ғұрыптық салтында үйленетін адамның жасы мен дәулеті, отбасылық жайы ескеріліп, кейде жесір әйелге тандау да беріледі. Алайда қайтыс болған жігіттің әкесі келініне әмеңгер бола алмайды <ref>Дужан К. Свадебные обряды у киргизов Кокбектинского округа // СПб., 1855. №92</ref>.<br />
<br />
Көшпелі ортада бұл ғұрыптың өзіндік әлеуметтік және шаруашылық маңызы болды. Расында да, жесір әйел панасыз қалмайды, ал жесірдің баласы шетқақпай көрмей, өз ағайын-туыстарының ортасында өседі, яғни, туысқандарына жат болмайды <ref>Баллюзек Л.Ф. Народные обычаи, имевшие, а отчасти и ныне имеющие в Малой Киргизской орде силу Закона // ЗООИРГО. Казань, 1871. Вып.2</ref>.<br />
<br />
Балалы үйрек көлден кетпес, балалы әйел елден кетпес немесе әйел ерден кетсе де, елден кетпейді деген мақалдар осы жайтқа байланысты айтылса керек. Әмеңгер тек дәстүрлі некелік-отбасылық қатынас қана емес, бүкіл туыстық-рулық байланыстар жүйесінің де ілкімді нормаларының бірі болды <ref>Алтынсарин И.Таңдамалы шығармалар (құраст.: Б.С.Сүлейменов). Алматы: Қазақ ССР FA баспасы. 1955</ref>.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Терминология]]<br />
[[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]]<br />
[[Санат:Мәдениет]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot