https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%98%D0%BB-%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96Әл-Харам мешіті - Түзету тарихы2026-04-18T15:31:48ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%98%D0%BB-%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96&diff=75551&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:10:00Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:10, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%98%D0%BB-%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96&diff=75550&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Тасымалдануда... Санат:Сауд Арабиясындағы мешіттер → Санат:Сауд Арабиясы мешіттері2016-07-24T15:07:11Z<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&action=edit&redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Сауд Арабиясындағы мешіттер (мұндай бет жоқ)">Санат:Сауд Арабиясындағы мешіттер</a> → <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Сауд Арабиясы мешіттері (мұндай бет жоқ)">Санат:Сауд Арабиясы мешіттері</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Мешіт<br />
| мешіт атауы = ''әл-Мәсжид әл-Хара́м''<br />Қасиетті мешіт<br />
| шынайы аты = {{lang-ar|المسجد الحرام}}<br />
| суреті = Kaaba mirror edit jj.jpg<br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = Сауд Арабиясы<br />
|lat_dir = |lat_deg = 21|lat_min = 25|lat_sec = <br />
|lon_dir = |lon_deg = 39|lon_min = 49|lon_sec = <br />
| орналасуы = {{SAU}} [[Мекке]], [[Сауд Арабиясы]]<br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| мемлекет = <br />
| қала = <br />
| статусы = <br />
| ағымы = <br />
| мұсылмандардың діни басқармасы = Сауд Арабиясы өкіметі<br />
| иесі = <br />
| мешіт түрі = <br />
| сәулет стилі = <br />
| жобаның авторы = <br />
| сәулетшісі = <br />
| құрылысшысы = <br />
| құрылыстың бастамашысы = <br />
| құрылыс құны = <br />
| қайырымгері = <br />
| алғашқы деректер = <br />
| құрылысы = <br />
| құрылысы басталды = [[Ибраһим пайғамбар]] уақыты<br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| жәдігерлер = <br />
| имамы = Абдуль Рахман әл-Судайс<br />Сауд әл-Шурайм<br />Абдуллаһ Ауад әл Джухани<br />Маһер әл Муиқлы<br />
| қазіргі жағдайы = <br />
| жалпы ауданы = <br />
| көлемі = <br />
| ішкі ауданы = <br />
| сыйымдылығы = 900,000 (Һадж уақыты 4,000,000)<br />
| биіктігі = <br />
| күмбездердің саны = <br />
| күмбездің биіктігі = <br />
| күмбездің диаметрі = <br />
| мұнаралар саны = 9<br />
| мұнаралардың биіктігі = {{convert|89|m|ft|0|abbr=on}}<br />
| материал = <br />
| таравих = <br />
| ифтар және сухур = <br />
| кітапхана = <br />
| мектеп = <br />
| медресе = <br />
| сайты = [http://www.gph.gov.sa]<br />
| Commons = <br />
}}<br />
<br />
{{Ислам}}<br />
'''әль-Харам мешіті''' ({{lang-ar|المسجد الحرام}} '''әл-Мәсжид әл-Хара́м''', ''Қасиетті мешіт'') – [[Ислам]] әлеміндегі басты [[мешіт]]. Оның ішкі ауласында [[Қағба]] бар. Мешіт [[Сауд Арабиясы]]ндағы [[Мекке]] қаласында орналасқан.<br />
[[Сурет:Masjid al-Haram, Mecca at night.jpg|thumb|Меккедегі әл-Харам мешіті, кешкі көрініс]]<br />
<br />
== Салыну тарихы ==<br />
Қағба маңындағы мешіттің салынуы [[638 жыл]]ға жатады. Ал қазіргі мешіт [[1570 жыл]]дан бері белгілі. Бастапқы мешіттің негізі жақсы сақталмағандықтан, мешітті бірнеше рет қайта салған. <br />
<br />
Мешітті алғаш болып [[Адам ата|Адамның]] (ғ.с) баласы [[Шис]](Сиф) тұрғызады. Дегенмен көп уақыт өткен соң мешіт қирап тек орны ғана сақталып қалған. Бірнеше ғасырдан кейін Аллаһның бұйрығымен [[Ибраһим]] (ғ.с) мен оның ұлы [[Исмаил]] Қағбаны қайта салады. Оның негізіне сақталған көне тастар негіз болады. Аллаһға құлшылық ететін үй болатын болғандықтан Ибрахим (ғ.с) құрылыстың түзу салынуын қатты қадағалап, ұзақ уақыт бойы оған сырттан қарап тұратын болған. Қазір таңға дейін Ибрахимнің (ғ.с) тұрған іздері сақталып қалған, оны ''«Ибрахимның (ғ.с) орны»'' деп атайды. <br />
<br />
Кейін Қағбаны құрайыш тайпасы да қайтадан салады. <br />
<br />
Пайғамбарымыз Мұхаммед пен бірге (с.ғ.с) Араб жазирасына Ислам келгенге дейін мешіт пұтқа табынушы тайпалардың сыйынатын орны болған. <br />
<br />
Мешітте соңғы рет құрылыс жұмыстары 1980 жылдардың соңында, оңтүстік-батыс жағынан үлкен екі мұнарасы бар корпус салған уақытта жүргізілді. Қазіргі таңда мешітке кіретін басты есік дәл осы корпус та орналасқан. Ол – Фахд королдің қақпасы. Мешіт құрылысы 309 мың км² жер алып жатыр. 95 метр биіктікке жететін 9 мұнарасы бар. Төрт қақпасынан бөлек мешітке кіретін 44 есік бар. Мешітке бір уақытта 700 000 мың адам сыйып кетеді.<br />
<br />
[[Сурет:Fischer von Erlach Architektur 010.jpg|left|thumb|230px|Масджид аль-Харам]]<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
[[Санат:Ислам]]<br />
[[Санат:Ислам сәулет өнері]]<br />
[[Санат:Сауд Арабиясы мешіттері]]</div>Нұрлан Рахымжанов