Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:13:59Z

1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB

2014-05-05T08:49:20Z

clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB

Жаңа бет

'''Әл-Исра Уә-л-Мирадж''' («''Түнгі серуен және көкке ұшу''») - [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммедтің]] (с.а.у.) [[Иерусалим]]ге түнгі сапары және оның көкке ұшуы мұсылман діни аңыздарының кең тараған түріне жатады. Құранда бірде Аллаһтың өзі Пайғамбарды (с.а.у.) оқшау мешітке, Аллаһтың нұры жауған жерге апарғаны айтылады.

Аңызға қарағанда, бірде [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммед]] (с.а.у.) Қағба маңында ұйықтап жатқан кезінде, қасына қанатты ат мінген Жәбірейіл келіпті. [[Пайғамбар]] сол атпен Солтүстікке Хеброн мен Вифлеемге барып, одан соң Морпа тауындағы [[Иерусалим]]ге келеді. Сол жерде Мұхаммед ертедегі Пайғамбарлар Ибраһим, Иса және Мұсамен кездеседі. Періштелер Мұхаммедтің кеудесін ашып, жүрегін жуады.

Содан соң, әл-Пырақты [[Иерусалим]]де қалдырып, [[Мұхаммед]] (с.а.у.) [[Жәбірейіл]]мен бірге көкке ұшады, жеті қат көктің әрқайсысынан ол өзін құрметтеген Пайғамбарларды көреді, содан Аллаһтың алдына келеді, ол мұсылманның парызы - 5 уақыт намазды белгілеп береді. [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммед]] (с.а.у) әлем шегін көмкерген ағашты, яғни «дүниенің ең шегін», көкке бой созған [[Қағба]]ны тамашалайды; пейіштегілердің жаңатта екенін, тозақтағылардың азап шеккенін көреді, бұдан соң ол Меккеге қайтарылады. Меккеліктер (с.а.у.) [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммедтің]] айтқанын сенбейді, сол кезде Аллаһ [[Қағба]] қорғаныш шығып тұрған Пайғамбарға (с.а.у.) [[Иерусалим]]ді қайта көз алдына алып келеді. Сөйтіп, [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммед]] (с.а.у.) өз тайпаластарына Иерусалимді сипаттал, одан Хиджазға келе жатқан керуеннің санын айтып беруге дейін мүмкіндік алады. [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммедтің]] (с.а.у.) кезімен көргендері жайындағы оқиға желісі Құраннан орын алған. Сопылар бұл аңызды жанның Құдаймен бірігіп, тазарып барып, қайтадан денеге оралғаны деп ұғынады. Шииттер бұл аңызға ерекше маңыз береді, сөйтіп, адам мен Құдайлық тікелей байланысы болғандығының нақты белгісі деп ұғынады. [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммедтің]] (с.а.у.) көкке ұшу сапары Ислам дініндегілер арасында кең тараған. Орта ғасырларда Мұхаммедтің (с.а.у.) көкте көргендерін, әсіресе пейіш пен тозақта байқағандарын бейнелейтін ауызша да, жазбаша да көрсетілетін көркем әңгімелер мен жазбалар кең тараған. Орта ғасырдың соңында бұл халықтың бейнелеу және кескіндеме өнерінің бас тақырыбына айналды.

Осы аңыз жөніндегі әртүрлі ой-пікірлердің қалыптасуы діндарларды саяхат пен көкке ұшу сәттерін екі бөлуге немесе «көкке ұшу» үш рет, екеуі [[Иерусалим]] арқылы, біреуі Меккеден болған деп санауға мәжбүр етті. Ең көп тараған пікір бойынша, түнгі саяхат пен көкке ұшу [[621]] жылдың 27 Рамазанында болған. Сондықтан да көптеген мұсылман елдерінде бұл күн діни және мемлеекеттік мейрам болып саналады.

Шығыс ғылымында бұл аңызға негіз болған аят жөнінде әртүрлі пікір бар. Оның бірі, көктегі мешітке сапар деп есептеледі. Олар [[Иерусалим]]нің қосылуы кейінірек, VIII ғасырда жасақталған анықтама жемісі деп біледі. Екіншісі, бұл жерде [[Мекке]]нің маңындағы бір жерге Мұхаммедтің (с.а.у.) құпия сапары жөнінде айтылады деп есептейді. Дегенмен, бірқатар діни ғалымдар [[Құран]]да әңгіме болатын «қасиетті жер» [[Иерусалим]] туралы айтылған деген тұжырым жасайды. [[Мұхаммед пайғамбар|Мұхаммедтің]] (с.а.у.) көкке ұшуы туралы аңыз, Пайғамбарлық өмірі жайындағы басқа діни аңыздарға да ұқсайды.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС,
2010 ISBN 9965-26-322-1</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Дін]]
[[Санат:Ислам]]

{{Islam-stub}}

← Ескі түзетулер	18:13, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Әл-Исра Уә-л-Мирадж - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB