https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%83%D0%BD%D0%B8 2026-04-19T18:07:33Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%83%D0%BD%D0%B8&diff=89997&oldid=prev 2025-04-25T19:28:04Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:28, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%83%D0%BD%D0%B8&diff=89996&oldid=prev 2014-12-30T11:05:52Z

<p>+ 3 санат; ± 2 санат (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Әлихан Төре Сағуни''' — ([[1885]], [[Қырғызстан]], [[Тоқмақ]] — 1976, [[Ташкент]]) — қоғам қайраткері, діни ғұлама, Шыңжаңның үш аймағында құрылған[[ Шығыс Түркістан]] республикасы уақытша үкіметінің төрағасы (1944 — 46). Ұлты — [[өзбек]]. <br /> <br /> Әкесі Әндіжан көтерілісі басшыларының бірі есебінде Ресей отаршылары тарапынан қуғынға ұшыраған. <br /> <br /> Әлихан Төре екі рет Меккеге қажылыққа барып, [[Сауд Арабиясы]]ныңЖидда қаласында, [[Бұхара]]дадіни және дәрігерлік білім алды. 1929 жылы [[Кеңес өкіметі]] діндарларды қуғындаған кезде Құлжа қаласына көшіп барып, діни насихат жүргізген, мұсылмандарды [[Шэн-Ши-Сай]] үкіметінің озбыр саясатына қарсы көтеруге әрекет еткен. 1937 — 41 жылдары Шэн-Ши-Сай үкіметі тұтқында ұстады. 1941 жылы түрмеден шыққан соң, [[Құлжа]]дағы ең үлкен [[Байтулла мешіті]]нің бас имамы болды. 1944 жылы 4 сәуірде Шыңжаңда “Құлжа азаттық ұйымы” құрылып, оның төрағасы міндетін атқарды. Сол жылы 12 қарашада Шығыс Түркістан республикасы уақытша үкіметінің төрағалығына сайланды. Әлихан Төре ашық түрікшілдік және исламдық бағыттағы ой-пікірлерімен Шығыс Түркістанның жергілікті халықтарымен [[Орталық Азия]]дан келген эммигранттарға ықпал етті. Халықты дін және түрікшілдік идеясы арқылы оятуға тырысып, Шығыс Түркістанның түбегейлі тәуелсіздігін уағыздады. Бірақ Шыңжаңдағы оқиғаларға сырттан түрлі саяси күштердің араласуы ұлт-азаттық қозғалысының мақсат-мүддесін күрделендіріп жіберді. Осындай жағдайда Әлихан Төре Кеңес Одағына кетуге мәжбүр болды (1946).&lt;ref&gt;Қазақстан энциклопедиясы 1-том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:1885 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:1976 жылы қайтыс болғандар]]<br /> [[Санат:Өзбектер]]<br /> [[Санат:Діни тұлғалар]]<br /> [[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]<br /> <br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}</div>

Нұрлан Рахымжанов