Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:05:51Z

1 түзету

CommonsDelinker: «:File:Orderglory_rib.png» деген «:File:Order_of_Glory_Ribbon_Bar.png» дегенмен алмастырылды.

2017-04-04T04:11:25Z

«File:Orderglory_rib.png» деген «File:Order_of_Glory_Ribbon_Bar.png» дегенмен алмастырылды.

Жаңа бет

{{Жазушы
|Есімі = Әзілхан Нұршайықов
|Суреті =
|Туған күні = 15.12.1922
|Туған жері = [[Шығыс Қазақстан облысы]], {{туғанжері|Жарма ауданы|Жарма ауданында}}
|Қайтыс болған күні = 12.02.2011
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{flag|Kazakh SSR|SSR|name=Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}}
|Ұлты = Қазақ
|Мансабы = [[жазушы]], [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының ардагері]]
|Шығармашылық жылдары =
|Бағыты =
|Жанры =
|Шығармалардың тілі = қазақ тілі
|Дебюті = 1964 жылы «Махаббат әні» повесті
|Марапаттары =
{{{!}}
{{!}}{{Отан ордені}}{{!}}{{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}{{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}[[Сурет: Order of Glory Ribbon Bar.png|40px|3ші дәрежелі Даңқ ордені]] {{!}}{{!}}[[Сурет:Order_gpw2_rib.png|40px|Отан соғысы 2ші дәреже]] {{!}}{{!}}{{Құрмет Белгісі ордені}} {{!}}{{!}}{{Халықтар Достығы ордені}}
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}[[Сурет: ValourRibbon.png|40px|КСРО Ерлігі үшін медалі]] {{!}}{{!}}[[Сурет: CombatRibbon.png|40px|КСРО Жауынгерлік Ерлігі үшін медалі]] {{!}}{{!}}[[Сурет: Order of Glory Ribbon Bar.png|40px|КСРО Германияны жеңгені үшін медалі]] {{!}}{{!}} [[Сурет: Ribbon Medal For The Liberation Of Warsaw.png|40px|КСРО Варшаваны азат еткені үшін медалі]]
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}[[Сурет:100 lenin rib.png|40px|Ленин 100 жыл]] {{!}}{{!}}[[Сурет:VeteranLaborRibbon.png|40px|КСРО Еңбек ардагері медалі]]{{!}}{{!}} [[Сурет:60 victory rib.png|40px|ҰОС 60 жыл медалі]]{{!}}{{!}}[[Сурет: 65 years.png|40px|ҰОС 65 жыл медалі]]
{{!}}}
{{{!}}
{{!}}[[Сурет:KazSSR Premium.png|24px|Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегері]]
{{!}}}
|Сыйлықтары = [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақ КСРнің Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]]
|Қолтаңбасы =
}}
'''Әзілхан Нұршайықов''' ([[15 желтоқсан]], [[1922 жыл]]ы [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Жарма ауданы]], Ақбұзау ауылы - [[12 ақпан]], [[2011 жыл]]ы [[Алматы]]) — [[жазушы]], [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының ардагері]]. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Қазақ КСРнің Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] (1978). [[Қазақстанның халық жазушысы]] (1990). [[Александр Александрович Фадеев|А.А.Фадеев атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты]] (1987). [[Құрметті азамат|Шығыс Қазақстан облысының Құрметті азаматы]].<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>

== Өмірбаяны ==
* Алматы қаласындағы Тау-кен институтында, Семейдегі қазақ педагогикалық училищесінде, педагогикалық институтында оқыған.
* 1941 – 45 жылдары — Қызыл әскер қатарында соғысқа қатысты. Өлеңдері, әңгімелері мен очерктері майдандық, республикалық, облыстық газеттерде басылды.
* Соғыстан кейін [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-ды бітірген (1949).
* 1953 – 79 жылдары — “[[Қазақстан пионері]]” (қазіргі “[[Ұлан]]”) газетінің бөлім меңгерушісі, “[[Социалистік Қазақстан]]” (қазіргі “[[Егемен Қазақстан]]”) газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары,
* 1953 – 56 жылдары — Павлодар облысы “Қызыл ту” газетінің редакторы,
* 1961 – 63 жылдары — республикалық “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы, Қазақ Совет энциклопедиясы тіл, әдебиет және фольклор редакциясының меңгерушісі, Қазақстан ҒА Әдебиет және өнер институтында ғылыми қызметкер болды. Алғашқы очерк, әңгімелер жинағы “Алыстағы ауданда” деген атпен 1956 жылы жарық көрді.
* 1987 жылы — “Дорогие памяти” әскери-патриоттық жинағы үшін А.А. Фадеев атындағы халықаралық сыйлықты алды.<ref>Қалқабаева С., Ә.Нұршайықов прозасындағы адамгершілік ізденістер, А., 2004</ref>

==Шығармашылығы==
* Тоғыз толғау, А., 1977
* Автопортрет, А., 1977
* Шығ. жин. 2 т., А., 1992
* Жамбылға хат: Әскери естеліктер, А., 1996
* Қаламгер және оның достары, А., 2000
* Өмір өрнектері: Әдеби күнделіктер, А., 2000
* Махаббат қызық мол жылдар (орыс тілінде, 1980 – 82), А., 2002
* Ақиқат пен аңыз, А., 2004
* Махаббат жырлары (орыс тілінде, 1965 – 82), А., 2005
* Мәңгілік махаббат жыры, А., 2005
* Таңд. шығ. жин., 10 т., 2005.

== Аудармалары ==
[[Бунин Иван Алексеевич|И.Бунин]]нің шығармаларын, [[Шолохов Михаил Александрович|М.Шолохов]]тың “Адам тағдыры”, П.Павленконың “Жарияланбаған хат” әңгімелерін, А. Якобсонның “Қорқау” пьесасын, т.б. туындыларды қазақ тіліне аударды.

==Мемлекеттік марапаттары==
* [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің Құрмет грамотасы;
* 1943 жылы КСРОның «Ерлігі үшін» медалі;
* 1944 жылы КСРОның «Жауынгерлік ерлігі үшін» медалі;
* 1944 жылы КСРОның 3ші дәрежедегі «Даңқ» Ордені
* 1945 жылы КСРОның «Германияны жеңгені үшін» медалі;
* 1945 жылы КСРОның «Варшаваны азамт еткені үшін» медалі;
* 1956 жылы КСРОның «Құрмет белгісі» Ордені;
* 1984 жылы КСРОның «Халықтар Достығы» Ордені;
* 1985 жылы КСРОның 2ші дәрежедегі «Отан соғысы» Ордені;
* КСРОның Еңбек ардагері медалі;
* 1970 жылы «Қажырлы еңбегі үшін Ленин туғанына 100жыл медалі;
* 1978 жылы «Ақиқат пен аңыз» романы үшін [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы|Абай атындағы Қазақ КСРнің Мемлекеттік сыйлығының лауреаты]] атанды.
* 1987 жылы [[Александр Александрович Фадеев|А.А.Фадеев атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты]];
* 1990 жылы «[[Қазақстанның халық жазушысы]]» құрметті атағы берілді.
* 1995 жылы тәуелсіз Қазақстанның «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.
* 2005 жылы Тәуелсіз Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаты «[[Парасат ордені]]» мен елбасының жарлығымен марапатталған.
* 2010 жылы Тәуелсіз Қазақстан Республикасының Ең жоғарғы мемлекеттік марапаты «[[Отан ордені]]» мен елбасының өзі марапаттады (Астана,Ақорда 2010 жылы).
* 2010 жылы Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті елбасының әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік және президенттік степендиясының иегері.
* [[Құрметті азамат|Шығыс Қазақстан облысының Құрметті азаматы]]
* [[Құрметті азамат|Жарма ауданының Құрметті азаматы]].<ref>Әлім І., Махаббат жыршысы, Аст., 2005</ref>

== Жеке қасиеттері ==
* Әскери шені - аға сержант.
* Хоббиі - фотография, жақсы кітаптар жинау.
* Жұбайы - Өзбақанова-Нұршайықова Халима Қалиакбарқызы (1922-2001), оқытушы, әдеби серігі болған. Қыздары - Нұршайықова Жанар Әзілханқызы (1949 жылы туған), филология ғылымдарының докторы, профессор, Нұршайықова
Жаннат Әзілханқызы (1951 жылы туған), [[экономист]]; ұлдары -Арнұр Әзілханұлы (1952 жылы туған), инженер-энергетик, Жаннұр Әзілханұлы (1954 жылы туған), инженер-электрик.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011. ISBN 978-601-278-473-2</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:15 желтоқсанда туғандар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан халық жазушылары]]
[[Санат:Даңқ орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегері]]
[[Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері]]

← Ескі түзетулер	19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Әзілхан Нұршайықов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

CommonsDelinker: «:File:Orderglory_rib.png» деген «:File:Order_of_Glory_Ribbon_Bar.png» дегенмен алмастырылды.