Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:18:11Z

1 түзету

18:05, 2020 ж. маусымның 13 кезіндегі Kaiyr деген

2020-06-13T18:05:53Z

Жаңа бет

{{Тұлға
|Есімі = Әбілқас Сағынов
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет атауы =
|Туылған кездегі есімі =
|Туылған күні = 27.12.1915
|Туылған жері ={{KAZ}}, [[Павлодар облысы]], [[Баянауыл]] ауылы
|Мансабы = тау-кен маманы, техника ғылымының докторы ([[1967]]), [[профессор]] ([[1958]]), [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|ҚазССР ғылым академиясының]] академигі ([[1970]]). [[Қазақстан Республикасы]]ның [[ғылым]] мен техникасына еңбек сіңірген қайраткер ([[1995]]), [[ҚазССР]] Мемлекеттік сыйлығының лауреаты ([[1974]]
| Азаматтығы =
|Ұлты =
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
* 2 мәрте [[Ленин ордені]]
* [[Халықтар Достығы ордені]]
* [[Еңбек Қызыл Ту ордені]]
* [[Социалистік еңбек ерлері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971]])
* Медальдар
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
}}

'''Әбілқас Сағынұлы Сағынов ('''[[27 желтоқсан]] [[1915]] жыл, [[Баянауыл]], [[Павлодар облысы]] - 2006''')'''<ref>Қазақ Совет Энциклопедиясы, 9-том, 640 б. Алматы - 1976ж.</ref> - [[Социалистік еңбек ерлері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971]]), тау-кен маманы, техника ғылымының докторы ([[1967]]), [[профессор]] ([[1958]]), [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|ҚазССР ғылым академиясының]] академигі ([[1970]]). [[Қазақстан Республикасы]]ның [[ғылым]] мен техникасына еңбек сіңірген қайраткер ([[1995]]), [[ҚазССР]] Мемлекеттік сыйлығының лауреаты ([[1974]], [[1986]]).

[[Арғын]] тайпасының [[Сүйіндік (Орта жүз)|Сүйіндік]] руының [[Қаржас]] бөлімінен шыққан<ref>{{кітап|авторы=[[Серік Имантайұлы Жақсыбаев]] |тақырыбы=Қаржас ұрпақтары |сілтеме =http://kazneb.kz/bookView/view/?brId=1591734&lang=kk |орны=Павлодар |баспасы=ЭКО |жыл=2008 |барлық беті=400 |isbn=9965-08-265-0 |тиражы=1000}}</ref>.
== Еңбек жолы ==
* Днепропетровск тау-кен институтын бітірген соң [[1939]] — [[1951]] жылдары [[Қарағандыкөмір|Қарағанды көмір]] шахталары мен трестерінде басшылық қызметтерде болды.
* [[1951]] — [[1955]] жылдары - Қарағанды көмір ғылыми-зерттеу институтының директоры.
* [[1955]] —1[[958]] жылдары - Қарағанды тау-кен институтының ректоры.
* [[1958]] — [[1991]] жылдары - Қарағанды политехникалық институтының ректоры.
* [[1991]] — [[2001]] жылдары - [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының]] Жер қойнауын кешенді игеру мәселелері институтында директор.
* [[2001]] жылдан [[Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті]]нде ғылыми кеңесші.
* Негізгі ғылыми еңбектері көмір қабаттарын қолайлы жүйелермен өндіруге, тау-кен техникасын кемелдендіруге, жер асты құрылыстарының беріктігін зерттеуге, шахта алаңдарын аршу және дайындау сұлбаларын жетілдіруге арналған. Сағынов пайдалы қазба орындарын игерудің кешенді [[механизация]]сы мен [[технология]]сы ғылыми мектебінің негізін қалаған. Сағыновтың басшылығымен және тікелей қатысуымен [[Қарағанды]] [[көмір]] бассейнінде алғаш рет кертпешті және үшқабатты қазу, күкіртті газы бар қаттарды қазудың [[технология]]сы, массивті [[физика]]лық-[[химия]]лық беріктеу, т.б. бойынша кешенді тәжірибелік жұмыстар мен өндірістік сынақтар жасалды.

== Еңбектері ==
* 300-ден астам ғылыми еңбектің авторы, оның ішінде [[монография]]лар, авторлық куәліктер мен патенттер бар<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref>.
* Тау-кен жыныстарының механикасы жөніндегі 2-([[Белград]], [[Югославия]], [[1970]]) және 3-(Денвер, [[АҚШ]], [[1974]]) Халықаралық [[Конгресс|конгрестерге]] қатысып, онда баяндама жасаған.

== Жетістігі ==
* Техника ғылымдарының докторы ([[1967]])
* [[Профессор]] ([[1958]])
* [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|ҚазССР ғылым академиясының]] академигі ([[1970]])
* [[ҚазССР]] Мемлекеттік сыйлығының лауреаты ([[1974]], [[1986]])
* [[Қазақстан Республикасы]]ның [[ғылым]] мен техникасына еңбек сіңірген қайраткер ([[1995]])

== Наградалары==
* 2 мәрте [[Ленин ордені]]
* [[Халықтар Достығы ордені]]
* [[Еңбек Қызыл Ту ордені]]
* [[Социалистік еңбек ерлері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971]])
* Медальдар

== Дереккөздер ==
<references/>

[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]

[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]

← Ескі түзетулер	19:18, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Әбілқас Сағынұлы Сағынов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

18:05, 2020 ж. маусымның 13 кезіндегі Kaiyr деген