Moderator: 1 түзету

2026-06-25T14:21:23Z

1 түзету

04:50, 2026 ж. маусымның 9 кезіндегі Bektenbai Bekzhan деген

2026-06-09T04:50:06Z

Жаңа бет

{{мағына|Хасенов}}
{{Музыкант
|Есімі = Әбікен Хасенов
|Атауы =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 1897
|Туған жері = {{Туғанжері|Шет ауданы|Шет ауданында}}
|Қайтыс болған күні = 30.10.1958
|Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет =
|Мамандықтары = күйші
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = Қазақ КСР-інің еңбегі сіңген әртісі
|Сайты =
}}
'''Әбікен Хасенов''' ([[1897]], қазіргі [[Қарағанды облысы]] [[Шет ауданы]] - 30.10.[[1958]], [[Алматы]]) - қазақтың күйші-домбырашысы, шертпе күйдің шебері, актер, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген артисі ([[1945]]).

Домбырашылық өнерге баулыған әкесі Хасен, немере ағасы [[Мақаш Садуақасұлы]] және [[Ақмолда Дүйсенұлы]] болды. Кейіннен ол белгілі күйші-домбырашылар Баубек пен Қыздарбектен [[Тәттімбет]]тің күйлерін үйренеді.
* [[1934]] жылдан қазіргі [[Қазақ академиялық драма театры]]нда қызмет етті. Xасенов театр сахнасында [[Құнанбай]] (М.Әуезов пен Л.С. Соболевтің "Абайында"), Қараменде (Әуезовтің "Еңлік - Кебегінде"), [[Қодар]], Балта (Ғ. Мүсіреповтің "Ақан сері - Ақтоқтысында"), Мұса (С. Мұқановтың "Шоқан Уәлихановында"), Тайман (Ә. Тәжібаевтың "Майрасында"), т.б. образдар жасады. Сонымен қатар ол Тәттімбеттің "[[Сарыжайлау]]", "Көкейкесті", "[[Сылқылдақ]]", "[[Бес төре]]", "Азамат", "Қосбасар" (бірнеше түрі), т.б. күйлері пластинкаға түсірілді. Оның өзі шығарған "Қоңыр" атты күйі бар.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>

Арғын тайпасы, [[Қаракесек (Арғын)|Қаракесек руының]] [[Мойынты болысы|Кәрсон]] бұтағынан шыққан.<ref>Қояншы-Дәулет-Таңай, Болашақ-Баспа, 2008, 293 бет. Н.О. Дулатбеков(төраға), Н.Т. Жұмәділова, Б. Доскеев, Қ. Медиев, С. Тұңғышбеков, Г.Ш. Рымжанова және т.б. ISBN 9965-534-40-3</ref>

Ол дәстүрлі музыкалық ортада, күй өнерін құрметтейтін қадірлей білетін елде өсті. Оның алғашқы ұстазы өз ағасы Мақаш. Аттары аңыз болған домбырашылар [[Баубек]], [[Қыздарбек Төребайұлы|Қыздарбек]], [[Әбді]], [[Ақмолда]], [[Итаяқ]]тардың есімдері елге кең жайылған аса қадірлі қасиетті өнерпаздар осында өмір сүрді.

[[1934]] жылы Әбікен қазақ әдебиетінің классигі жазушы [[Сәкен Сейфуллин]]нің көмегі тиіп Қазақтың драма театрына жұмысқа алынып өмірінің соңына дейін сонда істейді. Әбікен көптеген батырлар мен билердің бейнесін сахнаға шығарды.

[[Сурет:Әбікен_Хасенов._Ескерткіш_тақта._Алматы.jpg|нобай|Әбікен Хасенов тұрған үйге орнатылған ескерткіш тақта]]

Бірақ Әбікен өміріндегі ерекше орын алатын қасиеті әрине күйшілігі. Оның домбырасының қоңыр үні жүректегі қыл сезімдерді қозғап көңілдегі шерді дөп басатын сиқырлы сазымен со кездегі қазақтың зиялы қауымының әртістерінің ақын-жазушыларының ғалымдарының ұйып тыңдайтын көңілдерінің қошы бола білді. Бақытымызға орай Әбікеннің көзі тірісінде оның орындауындағы Тәттімбет пен Әбдінің күйлері саз табақшасына түсіріліп, өзі шығарған «Қоңыр» күйіне ән де жазылып қалды.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Stub:Қазақ мәдениеті}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Күйшілер]]
[[Санат:Домбырашылар]]
[[Санат:Қазақстан актерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері]]
[[Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры актерлері]]
[[Санат:Арғындар]]
[[Санат:Қазақстан театр актерлері]]

← Ескі түзетулер	14:21, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Әбікен Хасенов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

04:50, 2026 ж. маусымның 9 кезіндегі Bektenbai Bekzhan деген