https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%E2%80%94_%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2026-04-19T13:05:22Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%E2%80%94_%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=25019&oldid=prev 2025-04-25T18:04:32Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%E2%80%94_%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=25018&oldid=prev 2011-12-07T15:43:38Z

<p>{{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Ұлытау''', Үлкен Қаратау қатпарлы жүйесі — [[Қазақстан]] [[облыс|облысының]] [[батыс]] бөлігіндегі геологиялық құрылым. Ұзындығы 1500 км-ге созылған. Ұлытау — Үлкен [[Қаратау]] қатпарлы жүйесін алғаш академик [[Н.Г. Кассин]] анықтап, зерттеген ([[1934]] ж.). [[1971]] ж. [[В.Ф. Беспалов]] оған [[Көкшетау]] мегаантиклинорийінен басталып, [[Орталық Қазақстан]], Үлкен және Кіші Қаратау, Орталық [[Тянь-Шань]] арқылы [[шығыс|шығысқа]] созылып жатқан Ұлытау — Орталық Тянь-Шань қатпарлы жүйесі деген ат берді. Бұл жүйенің құрамына Көкшетау, Ұлытау, Үлкен Қаратау, [[Талас]], [[Мақпал]] антиклинорийлері және [[Байқоңыр]], Кіші Қаратау, [[Қалмақкөл]] синклинорийлері кіреді. Жүйенің құрамында байкалдық, каледондық және герциндік үстемеленген ойыстар кешені байқалады. [[Байкал]] кешені антиклинорийлер [[ядро|ядросын]] қосып, ішінара екі қабатқа бөлінеді: төменгі (бектұрған сериясының шөгінділері) және жоғарғы (аралбай және қарсақпай сериясының шөгінділері). Төменгі қабат граниттенген және [[натрий|натрийлік]] метасоматоздану нышандары бар терең метаморфтанған [[тау жыныстары|тау жыныстарынан]] (амфиболиттер, тақтатасты слюдалар, гнейстер, кварциттер), ал жоғарғы қабат терригенді-метадацит-риолит-базальтты және темірлі-кварцит-вулканитті формациялардан тұрады. Каледондық кешен көбінесе [[карбонат]]-[[кремний|кремнийлі]]-[[көмір|көмірлі]] формациялардан (байқоңыр, құрым, шынсай свиталары) тұрады. Аймақта көлбеу мен ығысу типтес құрылымдар кең таралған. Олардың ішіндегі ең ірісі ұзындығы 800 км, қанаттарының жылжуы 100 км-ге дейін жететін Бас Қаратау ығысуы болып саналады. Жүйе кен орындарына өте бай: [[темір]] кені (Қарсақпай кен тобы), ванадий (Баласауысқан, Құрымсақ, Жабағылы), [[фосфор|фосфорит]] (Жаңатас, Ақтас, Ақсай, Шолақтау), [[қорғасын]]-[[мырыш]] (Мырғалымсай, Ащысай, Шалқия), [[алтын]] ([[Күміс|Күмісті]], [[Жолбарыс|Жолбарысты]], Тобылғысай, Увальное, Мийке). Бұл кен орындары кешенді болып есептелінеді. Себебі құрамында [[Ba]], [[Au]], [[Ag]], [[Cu]], [[Zn]], [[Mo]], [[Ta]], т.б. қоспалары бар. <br /> <br /> == Сілтемелер ==<br /> [[Қазақ Энциклопедиясы|&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;]], 9 том<br /> <br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат: Геология]]<br /> [[Санат: Тарих]]<br /> <br /> {{wikify}}</div>

GaiJinBot