Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:24:30Z

1 түзету

92.55.171.105: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

2016-05-27T09:33:53Z

‎Кіріспе бөлімін өңдеді

Жаңа бет

{{Ұйым
|атауы = Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы
|альтернативті = ҰҚШҰ
|background_color =
|атау түсі =
|логотип = Emblem of the CSTO.svg
|логотип еі = 180px
|анықтама = ҰҚШҰ таңбасы
|карта1 = Collective Security Treaty Organization orthographic projection.svg
|карта1 ені = 210px
|аңыз1 = ҰҚШҰ мүше-мемлекеттері
|карта2 =
|карта2 ені =
|аңыз2 =
|мүшелік = {{байрақ|Армения}} {{байрақ|Белорусь}} {{байрақ|Қазақстан}} {{байрақ|Қырғызстан}} {{байрақ|Ресей}} {{байрақ|Тәжікстан}}
|орталық типі = Бірлескен штаб-пәтері
|орталық = {{flagicon|Ресей}} [[Мәскеу]]
|тип = аймақтық халықаралық ұйым
|тілдер =
|тіл = [[Орыс тілі | орыс]]
|басшы мансабы1 = Бас хатшы
|басшы есімі1 = {{flagicon|Ресей}} [[Николай Николаевич Бордюжа|Николай Бордюжа]]
|басшы мансабы2 = Бірлескен штабтың бастығы
|басшы есімі2 = {{flagicon|Ресей}} [[Анатолий Алексеевич Сидоров (қолбасшы)|Анатолий Сидоров]]

|басшы мансабы10 =
|басшы есімі10 =
|негізін салушы1 =
|құрылу оқиғалары1 = Ұжымдық қауіпсіздік туралы шартқа қол қою
|құрылу мерзімі1 = [[15 мамыр]] [[1992]]
|негізін салушы2 =
|құрылу оқиғалары2 = Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарттың күшіне енуі
|құрылу мерзімі2 = [[20 сәуір]] [[1994]]
|негізін салушы3 =
|құрылу оқиғалары3 = ҰҚШҰ құру туралы шартқа қол қою
|құрылу мерзімі3 = [[7 қазан]] [[2002]]
|негізін салушы4 =
|құрылу оқиғалары4 = ҰҚШҰ құру туралы шарттың күшіне енуі
|құрылу мерзімі4 = [[18 қыркүйек]] [[2003]]
|негізін салушы6 =
|құрылу оқиғалары6 =
|құрылу мерзімі6 =
|ыдырау оқиғалары =
|ыдырау уақыты =
|түсініктемелер1 =
|түсініктемелер2 =

|мекен-жай =
|сайт = http://www.odkb-csto.org
|ортаққор =
}}
[[Сурет:Stamps of Kazakhstan, 2012-17.jpg|right|200px]]
'''Ұжымдық қауіпсіздік келісімі''' - [[Тәуелсіздік|тәуелсіз мемлекеттер]] достастығының әскери-саяси ұйымы. [[1992]] жылы 15 мамырда [[Ташкент]] қаласында [[Армения]], [[Қазақстан]], [[Қырғызстан]], [[Ресей]], [[Тәжікстан]] және [[Өзбекстан]]мен құрылды. Кейіннен ҰҚК ұйымына [[Әзірбайжан]], [[Белоруссия]] және [[Грузия]] қосылды. Келісім [[1994]] жылы [[20]] сәуірде [[ратификация]] процесі аяқталғаннан кейін, 5 жыл мерзімге күшіне енді. Келісімді тағы 5 жылға ұзарту жөніндегі Хаттамаға [[Армения]], [[Белоруссия]], [[Қазақстан]], [[Қырғызстан]], [[Ресей|Ресей Федерациясы]] және [[Тәжікстан]] [[президент]]тері 1999 жылы 2 сәуірде қол қойды. Бұл Хаттамамен Келісімнің мерзімін өздігінен 5 жыл өткен сайын ұзартып отыру қарастырылған. [[Әзірбайжан]], [[Грузия]] және [[Өзбекстан]] Келісімнің мерзімін ұзартпады.
\
Мүше-мемлекеттердің қызметіндегі басым бағыттар: жаңа трансұлттық айбаттар мен қауіптерге қарсы тұру; орын алып отырған немесе ықтимал аймақтық немесе шағын қақтығыстардың алдын алу, шешімін табу; халықаралық лаңкестікпен, агрессивті экстремизммен, қару мен есірткінің заңсыз айналымымен, ұйымдасқан қылмыспен, жаппай қырып-жою қаруын таратумен күрес. 2002 жылы ҰҚК Ұжымдық қауіпсіздік келісімі Ұйымына өзгерді.<ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref>

== ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттер басшыларының саммиті ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! !! Күні !! class="wikitable sortable"| Өткізу жері
|-
| 1 ||15 мамыр 1992||{{байрақ|Өзбекстан}} [[Ташкент]]
|-
| 2 ||6 маусым 1992||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 3 ||24 желтоқсан 1993||{{байрақ|Түрікменстан}} [[Ашхабад]]
|-
| 4 ||10 ақпан 1994||{{байрақ|Қазақстан}} [[Алматы]]
|-
| 5 ||25 мамыр 1995||{{байрақ|Белорусь}} [[Минск]]
|-
| 6 ||3 қараша 1995||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 7 ||17 мамыр 1996||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 8 ||28 наурыз 1997||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 9 ||5 наурыз 1998||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 10 ||2 сәуір 1999||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 11 ||29 маусым 2000||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 12 ||25 мамыр 2001||{{байрақ|Армения}} [[Ереван]]
|-
| 13 ||12 мамыр 2002||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 14 ||28 сәуір 2003||{{байрақ|Тәжікстан}} [[Душанбе]]
|-
| 15 ||18 маусым 2004||{{байрақ|Қазақстан}} [[Астана]]
|-
| 16 ||23 маусым 2005||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 17 ||23 маусым 2006||{{байрақ|Белорусь}} [[Минск]]
|-
| 18 ||6 қазан 2007||{{байрақ|Тәжікстан}} [[Душанбе]]
|-
| 19 ||5 қыркүйек 2008||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 20 ||4 ақпан 2009||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]] (Кезектен тыс саммит)
|-
| 21 ||15 маусым 2009||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 22 ||10 желтоқсан 2010||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 23 ||12 тамыз 2011||{{байрақ|Қазақстан}} [[Астана]]
|-
| 24 ||15 мамыр 2012||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 25 ||23 қыркүйек 2013||{{байрақ|Ресей}} [[Сочи]]
|-
| 26 ||8 мамыр 2014||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 27 ||23 желтоқсан 2014||{{байрақ|Ресей}} [[Мәскеу]]
|-
| 28 ||15 қыркүйек 2015||{{байрақ|Тәжікстан}} [[Душанбе]]
|}

== ҰҚШҰ-ның мүшелері ==
''Ағымдағы мүшелері'': 
{| class="wikitable"
|-
! Мемлекет !! Ену күні
|-
| {{байрақ|Армения}} || 15 мамыр 1992
|-
| {{байрақ|Белорусь}} || 31 желтоқсан 1993
|-
| {{байрақ|Қазақстан}} || 15 мамыр 1992
|-
| {{байрақ|Қырғызстан}} || 15 мамыр 1992
|-
| {{байрақ|Ресей}} || 15 мамыр 1992
|-
| {{байрақ|Тәжікстан}} || 15 мамыр 1992
|}

''Парламенттік Ассамблеясының жанындағы бақылаушы мемлекеттер'':
* {{байрақ|Сербия}} (11 сәуірден 2013)<ref name=RIA>[http://ria.ru/defense_safety/20130411/932140328.html Афганистан и Сербия стали наблюдателями при ПА ОДКБ] — РИА Новости, 11.04.2013</ref><ref name=tass-iran>[http://tass.ru/politika/1555496 Нарышкин: Иран мог бы стать наблюдателем в Парламентской ассамблее ОДКБ] // ТАСС, 06.11.2014</ref>
* {{байрақ|Ауғанстан}} (11 сәуірден 2013)<ref name=RIA/><ref name=tass-iran/>

''Бұрынғы мүше елдер'':
* {{байрақ|Әзірбайжан}} (1993ж. 24 қыркүйектен 1999ж. 2 сәуірге дейін)
* {{байрақ|Грузия}} (1993ж. 9 қыркүйектен 1999ж. 2 сәуірге дейін)
* {{байрақ|Өзбекстан}} (1992ж. 15 мамырдан 1999ж. 2 сәуірге дейін, 2006ж. 16 тамыздан {{comment|28 маусымға дейін|ресми — 19желтоқсан}} 2012)<ref>[http://ria.ru/defense_safety/20120628/687288392.html Узбекистан второй раз выходит из ОДКБ] // РИА Новости, 28.06.2012</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:ТМД]]
[[Санат:Халықаралық саясат]]
[[Санат:Халықаралық келісімдер]]
[[Санат:1994 жылы құрылғандар]]
[[Санат:Әскери-саяси одақтар]]

{{Stub}}

← Ескі түзетулер	19:24, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Ұжымдық қауіпсіздік келісімі - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

92.55.171.105: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */