https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%AE%D1%88%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96Үшназар кесенесі - Түзету тарихы2026-09-08T08:43:36ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%AE%D1%88%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133613&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:02:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%AE%D1%88%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133612&oldid=prev08:46, 2025 ж. қазанның 30 кезіндегі Салиха деген2025-10-30T08:46:15Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат<br />
| ғимараттың аты = Үшназар кесенесі<br />
| шынайы аты = <br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші<br />
| суреті = <br />
| ені = <br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = Қазақстан <br />
|lat_dir = |lat_deg = 45|lat_min = 23 |lat_sec =15 <br />
|lon_dir = |lon_deg = 62|lon_min = 27 |lon_sec =52 <br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі =<br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = <br />
| сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет<br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = [[Қызылорда облысы]] <br />
| мекен жайы = [[Қазалы ауданы]], [[Сарыбұлақ (Қызылорда облысы)|Сарыбұлақ]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км.<br />
| қала = <br />
| мемлекет = <br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы уақыты = ХІХ ғасыр<br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = <br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = <br />
| төбесі = <br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = <br />
| диаметрі = <br />
| басқа да өлшемдері = <br />
| қабаттар саны = <br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
'''Үшназар кесенесі''' – [[Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген ХІХ ғасырдың сәулет өнері ескерткіші. <br />
<br />
== Орналасқан жері ==<br />
[[Қазалы ауданы]], [[Сарыбұлақ (Қызылорда облысы)|Сарыбұлақ]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км жерде, [[Қуаңдария]] өзенінің сол жағасында орналасқан.<br />
<br />
== Сипаты ==<br />
Кесене қатар тұрған үш ескерткіштің батысындағы болып табылады, оларды жалпы "Үшназар" деп атайды (қалған кесенелер бауырлары – [[Бекназар кесенесі|Бекназар]] мен [[Ақназар кесенесі|Ақназар]]ға арналған).<br><br />
Кесене тікбұрышты қам кесектерден тұрғызылған, бір камералы, бетше босағалы-күмбезді, бетше босағасы негізгі аумаққа жіңішкеріп жалғанған.<br><br />
Жоспарында шаршы пішінді болып келген негізгі аумақ күмбез асты барабанына жәймен өткен парабола кескінді күмбезбен көмкерілген. Негізгі аумақтың бұрыштары дөңгеленіп келген төрттің үшіндей мұнарашалармен аяқталған. Ортасында кіреберіс ойығы бар бетше босаға оңтүстік-батысқа бағытталған, кіреберіс аркасы жебелі-таға тәрізді болып келген, бұрыштары мұнарашалармен күшейтілген.<br><br />
Ескерткіштің парустары камера бұрыштарындағы қаландыдан шығарылған, сола бола тұра оның төменгі және жоғарғы бөліктері тік. Камераның бүйірлік қабырғаларының орталарында жебе тәрізді аркамен жабылған бір-бір қуыстан бар. Күмбездің жоғарғы бөлігі қираған, бірақ онда тас төбелік ойық болса керек.<br><br />
Ескерткішті [[1985 жыл|1985]] жылы "Қазжобақалпынакелтіру" институтының экспедициясы зерттеген.<ref>Қ 18 Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы. Қызылорда облысы. – Алматы: Аруна, 2011. – 504 б. ISBN 9965-26-382-5</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br />
[[Санат:Қызылорда облысы сәулеті]]<br />
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]</div>Салиха