https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%BF%D1%96%D1%88%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96Үлкен сәулет пішіндері - Түзету тарихы2026-09-08T00:59:10ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%BF%D1%96%D1%88%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=59205&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:58:36Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%BF%D1%96%D1%88%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=59204&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-06-16T06:28:14Z<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Үлкен сәулет пішіндері''' – діни-мемориалдық сәулет өнері ескерткіштерінің бір тобы. Үлкен сәулет пішіндері тобын [[Маңғыстау]] және [[Үстірт]]тегі күмбез тамдар мен сағанатамдар құрайды. Олар бір-бірінен алуан түрлі пішіндерімен және әрлендіру әдістерімен, сырлы бояу түрлерімен, безендірілген ою-өрнектерімен ерекшеленеді. Күмбезтамдар тұрғызу уақытына қарай тасты өңдеу және қалау әдістері әрі безендіру дәстүрімен өзгешеленеді. Бұлардың ең ежелгілері 12 – 13 ғасырларға жатады. 18 – 19 ғасырлардағы саз балшықтан соққан кесенелерден басқа, Үлкен сәулет пішіндерінің жалпы пішіні мен құрылысынан және әр түрлі [[ою-өрнек]]термен сәнделген көркемдік түр-сипатынан Маңғыстау өңіріндегі дәстүрлі сәулет өнерінің өзіне тән ерекшеліктері байқалады. Мыс., сағанатам төрт қабырғалы, төбесі ашық, алдыңғы қабырғалары биік болып келеді. Оның кереге там, төртқұлақты там деген атаулары бар және ең әсем түрлерінің өзі бір-бірінен төрт бұрышынан шығарылған бағаналарымен, түрлі түсті бояу түрлерімен, безендірілген ою-өрнектерімен ерекшеленеді. Мыс., осындай сәулетті ескерткіштердің бірі – Омар мен Тұр күмбезі ([[Бейнеу ауданы]]) және [[Ескелді Меңдалыұлы]] Базардың сағанатам пішінді мазары (биіктігі 4 м-ге жуық; [[Қарақия ауданы]]ндағы [[Жолболды қорымы]]).<ref>«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Тұлғалар]]<br />
<br />
<br />
{{Stub}}</div>ArystanbekBot