https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%AE%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2026-04-19T01:49:14Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%AE%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=97129&oldid=prev 2025-04-25T19:38:39Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:38, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%AE%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B&diff=97128&oldid=prev 2014-06-02T15:20:16Z

<p>Жаңа бетте: <a href="/index.php/%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD" title="Шыңғыс хан">Шыңғыс хан</a> Орталық Азияны бағындырғаннан кейін жаулап алған жерлерін төрт ұлының (Жошы, Шаға...</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Шыңғыс хан]] Орталық Азияны бағындырғаннан кейін жаулап алған жерлерін төрт ұлының (Жошы, Шағатай, Үгедей, Төле) үлесіне бөліп бергені белгілі. Бүгінгі Қазақстанның аумағына кіретін Ертістің жоғарғы ағысы, Еміл, Тарбағатайдан Балқаштың сол жақ жағалауына дейінгі жерлер '''Үгедей ұлысы''' болып есептелген. Орталығы қазіргі ҚХР-ның Шыңжаң аймағындағы [[Еміл қаласы]] болған. <br /> <br /> [[1227]] жылы кезінде жаһанды қаһарымен əрі күшімен тітіренткен Шыңғыс хан дүниеден өтеді. Жошыдан кейінгі мұрагері Шағатай болғанымен, оның барынша қатыгез жан екенін білетін Шыңғыс хан өлер алдында мінезінің жұмсақтығымен, парасат-пайымымен, төзім-байыбымен ерекшеленетін сабырлы баласы [[Үгедей]]ді бүкіл империяның ханы етіп тағайындауды тапсырады. [[1229]] жылы [[Ұлы құрылтай]]да Үгедей <br /> əкесінің өсиеті бойынша Ұлы хан болып жарияланады. Кейін ол өз ұлысының билігін баласы Күйікке табыс етеді. <br /> <br /> Күйік өлген соң Үгедей ұлысы бөлшектеніп кетеді. Үгедейдің немересі Хайдуды Мөңке Ұлы қаған болған кезінде Қарақорымнан Тарбағатайға жер аударады. Хайду мұнда Шағатай ұлысының ханы Барақпен одақтасып, [[1269]] жылы Таласта құрылтай өткізеді. Құрылтайда Еміл, Жетісу бойы, <br /> Сырдария, Ферғана өлкесі Хайдудың билігіне өтеді. Осылай Үгедей ұлысы қайтадан жанданып, Хайду мемлекеті болып құрылады. Хайду [[1271]] жылы Таразда Үгедей ұлысының ханы болып сайланады. Хайдудан соң [[1302]] жылы əкесінің орнына тұңғышы Жапар билікке келеді. Осы кезден бастап Шағатай, Үгедей əулеттері арасында тақ таласы қайта басталады. Жапар əуелі Шағатай ұрпағы Дуваның (Туваның) билігін мойындайды. Көп ұзамай [[1310]] жылы Үгедей ұлысы жойылып, Шағатай ұлысына біріктіріледі. &lt;ref&gt;«Сен білесің бе?» энциклопедиясы, «Аруна» баспасы, Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова, Алматы ISBN 9965-26-407-4&lt;/ref&gt; <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> [[Санат: Қазақстан тарихы]]</div>

Балнұр Сүгірәлиева