https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B 2026-04-18T13:56:15Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B&diff=85351&oldid=prev 2025-04-25T19:17:24Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:17, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B&diff=85350&oldid=prev 2014-06-10T11:03:40Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Құрылғының типтік атауы: </span>clean up, replaced: сөздігі:Информатика → сөздігі: Информатика, техника/ → техника /, бағдаламасының → using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Құрылғы''' - 1. құрылымдық және қызметтік жақындығы бойынша біріккен бөлшектердің, түйіндердің, элементтердің жиынтығы;&lt;br&gt;2. белгілі бір техникалық объектіге тән құрылымдық және қызметтік нышанын көрсететін жекелеген бөліктердің құрамы мен өзара байланысып орналасуы;&lt;br&gt;3. жергілікті желіге немесе компьютерге жалғауға болатын кез келген жабдық, мысалы, [[компьютер]], басып шығарғыш, тәрте, бейімдеуіш, [[модем]] немесе басқа перифериялық құрылғы.&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Механика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар : «ЭКО»ҒӨФ. 2007.-29 1 б. ISBN 9965-08-234-0&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Құрылғылар [[Windows]] жүйесімен жұмыс істеуі үшін әдетте драйвер қажет болады.<br /> ==Құрылғы атауы ==<br /> Құрылғы атауы (Имя устройства; device name)<br /> :1) құрылғының типтік атауы; <br /> :2) өзі орналасқан құрылғыны көрсететін файл атауының бөлігі.<br /> [[Драйвер]]лер сыртқы құрылғылармен байланысты емес компьютердің [[жад]]ын немесе басқа ішкі қызметтерін басқару ісінде қолданылады.<br /> <br /> ==Құрылғы адаптері==<br /> '''Құрылғы адаптері''' ''(Адаптер устройства; device adapter)'' — компьютерді оның сыртқы құрылғысымен байланыстыратын арнайы құрылғы. [[Адаптер]] байланысатын объектілердің мәліметтер алмасу жылдамдықтарын үйлестіріп, олардың ақпаратты кескіндеу төсілдерін түрлендіреді.<br /> <br /> ==Құрылғы контроллері==<br /> '''Құрылғы контроллері''''' (Контроллер устройства; device controller)'' — компьютердің сыртқы құрылғыларды басқаратын өрі программаланатын құрылғысы; адаптермен салыстырғанда айтарлықтай күрделі қызметтерді орындайды.<br /> <br /> ==Құрылғы мәтінінің мағыналық бөлігі==<br /> '''Құрылғы мәтінінің мағыналық бөлігі''' ''(Контекст устройства; device Context (DC)'' — құрылғының ағымдағы қалып-күйін немесе сурет салуға арналған бетті сипаттайтын графикалық құрылғы интерфейсі мәліметтерінің құрылымы.<br /> <br /> ==Құрылғы нөмірі==<br /> Құрылғы нөмірі(Номер устройства; device number) — компьютердің сыртқы қүрылғысына телінетін және осы құрылғыға қатынаудың абсолют адресі ретінде пайдаланылатын сан.<br /> ==Құрылғыларды бөлу ==<br /> Құрылғыларды бөлу (Разделение устройств; device sharing) — әр түрлі абоненттердің сол бір құрылғыны бірге пайдалануы.<br /> ==Құрылғыларды үлестіру ==<br /> Құрылғыларды үлестіру (Распределение устройств; device allocation) — тапсырма бөлімдеріне сыртқы қүрыл-ғыларды тағайындау.<br /> ===Құрылғыларды үлестіру программасы===<br /> Құрылғыларды үлестіру программасы (Программа распределения устройств; deviceallocation program) — тапсырма боліміне, құрылғылардың қолайлылыгын тексеруге, ыңғайлы құрылғыларды болуге және тапсырма бөліміне құрылғылар белу фактісін дайындауға қажетті том мен қүрьшғыны анықтауға арналған программа.<br /> ==Құрылғы драйвері ==<br /> '''Құрылғы драйвері''''' (Драйвер устройства; device driver)'' — [[операциялық жүйе]]нің сыртқы құрылғылармен — [[пернелік тақта]], тышқан, [[монитор]] немесе [[принтер]]лермен — байланысын орнататын төменгі деңгейдегі басқару программасы. Ол операциялық жүйе жүктелісімен іске кіріседі. Драйвер қызметіне құрылғының [[мәлімет]]тер алу, үзілістерін өңдеу, оған келіп түскен сұраныстардың кезегін сақтау және сұраныстарды құрылғыны басқару командаларына түрлендіру кіреді. Кейбір драйверлер сыртқы құрылғылармен байланысты емес [[компьютердің жады]]н немесе басқа ішкі қызметтерін басқару ісінде қолданылады.<br /> <br /> ==Құрылғыны басқару блогы ==<br /> Құрылғыны басқару блогы (Блок управления устройством; unit control block) — 1) компьютерлердің бірыңғай жүйесінің операциялық жүйесінде — операциялар құрамының, ақпарат түрлерінің, қалып-күй байттарынын және баска да мәліметтерді енгізу-шығару қүрығыларының сипаттамалары бар кесте; 2) шағын компьютерлер жүйесінде — енгізу- шығару драйверлерін пайдаланатын және құрылғы жайында статикалық, динамикалық мәліметтері бар кесте.<br /> ===Құрылғының блок-схемасы ===<br /> Құрылғының блок-схемасы (Блок-схема устройства; block diagram) — күрылгының негізгі блоктарын, олардың қүраушыларын нақтыламастан корсететін схема. Мүндай схеманы даярлау кез келген жүйе тек компьютерлік жұмыс еместігін ұгынудың алғашқы қадамы болып саналады.<br /> ==Құрылғының типтік атауы ==<br /> Құрылғының типтік атауы (Типовое имя устройства; group device name) — бір типті сыртқы қүрылғылардың тобына телінетін және енгізу-шығаруды программалауда пайдаланылатын жалпыланған шартты атау.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А. Қ. Құсайынов.<br /> – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{disambig}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Компьютерлік техника]]<br /> [[Санат:Механика]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

ArystanbekBot