https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2Құрманбек Сәлиұлы Бәкиев - Түзету тарихы2026-09-08T14:54:50ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2&diff=139788&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:13:21Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:13, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2&diff=139787&oldid=prevNurken: HOMIEZAVR (т) өңдемелерінен Malik Nursultan B соңғы нұсқасына қайтарды2024-04-20T22:16:16Z<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/HOMIEZAVR" title="Арнайы:Үлесі/HOMIEZAVR">HOMIEZAVR</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:HOMIEZAVR&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:HOMIEZAVR (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:Malik_Nursultan_B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қатысушы:Malik Nursultan B (мұндай бет жоқ)">Malik Nursultan B</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Мемлекеттік қайраткер<br />
| түс = Елбасы<br />
| Қазақша есімі = Құрманбек Сәлиұлы Бәкиев<br />
| Шынайы есімі = {{lang-ky|Курманбек Сали уулу Бакиев}}<br />
| Суреті = President of Kyrgyzstan, Kurmanbek Bakiyev (cropped).jpg<br />
| Сурет ені = <br />
| Атауы = Бәкиев, 2009 жыл<br />
| Титулы = [[Қырғызстан|Қырғыз Республикасының]] 2-[[Қырғызстан президенті|Президенті]]<br />
| Ту = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg<br />
| Ту2 = Flag of Kyrgyzstan.svg<br />
| Реті = <br />
| Басқара бастады = (11 сәуір 2005 жылдан бастап м.а.) <br />10 шілде 2005 <br />
| Басқаруын аяқтады = 7 сәуір 2010<br />
| Ізашары = [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]]<br />
| Ізбасары = [[Роза Исаққызы Отынбаева|Роза Отынбаева]] (м.а.)<br />[[Алмазбек Сәрсенұлы Атамбаев|Алмазбек Атамбаев]]<br />
| Президент = <br />
| Премьер =<br />
| Титулы_2 = [[ТМД мемлекет басшыларының кеңесі]]нің төрағасы <br />
| Ту_2 = Flag of the CIS.svg<br />
| Ту2_2 = Emblem of CIS.svg<br />
| Басқара бастады_2 = 5 қазан 2007<br />
| Басқаруын аяқтады_2 = 31 желтоқсан 2008<br />
| Ізашары_2 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br />
| Ізбасары_2 = [[Владимир Николаевич Воронин|Владимир Воронин]]<br />
| Титулы_3 = [[Қырғызстан|Қырғыз Республикасы]]ның 7- және 9-[[Қырғызстан премьер-министрі|премьер-министрі]] <br />
| Ту_3 = Flag of Kyrgyzstan.svg<br />
| Ту2_3 = Emblem of Kyrgyzstan (1994-2016).svg<br />
| Басқара бастады_3 = 28 наурыз<br />
| Басқаруын аяқтады_3 = 15 тамыз 2005<br />
| Президент_3 = [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]]<br>''өзі'' (м.а.)<br />
| Ізашары_3 = [[Николай Тимофеевич Танаев|Николай Танаев]]<br />
| Ізбасары_3 = [[Феликс Сәрсенбайұлы Құлов|Феликс Құлов]]<br />
| Басқара бастады_4 = 21 желтоқсан 2000<br />
| Басқаруын аяқтады_4 = 22 мамыр 2002<br />
| Президент_4 = [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]]<br />
| Ізашары_4 = [[Амангелді Мұрсадықұлы Мұралиев|Амангелді Мұралиев]]<br />
| Ізбасары_4 = [[Николай Тимофеевич Танаев|Николай Танаев]]<br />
| Титулы_5 = [[Шу облысы]]ның 4-әкімі<br />
| Ту_5 = Flag of Chuy Province.svg<br />
| Ту2_5 = Coat of arms of Chuy province.svg<br />
| Басқара бастады_5 = сәуір 1997<br />
| Басқаруын аяқтады_5 = 2000<br />
| Президент_5 = [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]]<br />
| Ізашары_5 = [[Феликс Сәрсенбайұлы Құлов|Феликс Құлов]]<br />
| Ізбасары_5 = Тойшыбек Қасымов<br />
| Титулы_6 = [[Жалалабат облысы]]ның 3-әкімі<br />
| Ту_6 = Flag of Jalal-Abad region.png<br />
| Ту2_6 = Coat of arms of Jalal-Abad region.png<br />
| Басқара бастады_6 = 1995<br />
| Басқаруын аяқтады_6 = 1997<br />
| Президент_6 = [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]]<br />
| Туған күні = 1.8.1949<br />
| Туған жері = [[Тейіт|Масадан]], {{туғанжері|Жалалабат облысы|Жалалабат облысында}}, [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]<br />
| Қайтыс болған күні = <br />
| Қайтыс болған жері = <br />
| Жерленді = <br />
| Діні = [[Ислам]], [[сунниттер|суннит бағыты]]<br />
| Әкесі =<br />
| Анасы =<br />
| Жұбайы = <br />
| Балалары = <br />
| Партиясы = [[Ақ жол (Қырғызстан)|Ақ жол]]<br />
| Білімі = <br />
| Мамандығы = Инженер-электрик<br />
| Қолтаңбасы = <br />
| Сайты = <br />
| Commons = Kurmanbek Bakiyev<br />
| Марапаттары = {{Қатар<br />
|{{Халықтар достығы ордені (Беларусь)}}<br />
|{{Астанаға 10 жыл медалі}}<br />
|{{Кеңес әскерлерінің АДР шығарылғанына 15 жыл}}<br />
}}<br />
{{Қатар<br />
|{{Достастық ордені}}<br />
}}<br />
}}<br />
'''Құрманбек Сәлиұлы Бәкиев''' ({{lang-ky|Бакиев Курманбек Сали уулу}}; [[1 тамыз]] [[1949 жыл]], [[Жалалабат облысы]]) — [[қырғызстан]]дық саясаткер, [[Қызғалдақ төңкерісі]] нәтижесінде билікке келген Қырғызстанның екінші [[Қырғызстан президенті|президенті]] (2005–2010). 2010 жылғы сәуірдегі [[Қырғызстандағы төңкеріс (2010)|оппозицияның ірі наразылықтары]] үкімет мекемелерін басып алды да, Бәкиев елден кетуге мәжбүр болды.<br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
[[1949 жыл]]ғы [[1 тамыз]]да қазіргі [[Жалалабат облысы]], [[Тейіт|Масадан]] ауылында дүниеге келген.<br />
<br />
Куйбышев (қазіргі [[Самара]]) қаласындағы политехникалық институтын бітірген, мамандығы бойынша инженер-электроник.<br />
<br />
1976—1979 жылдары Куйбышевтағы (Самарадағы) Масленников атындағы зауытында мамандығы бойынша жұмыс істеді.<br />
<br />
1979—1985 жылдары Жалалабат зауыттарының бірінде бас инженері болып істейді.<br />
<br />
1985—1990 жылдары Көк-Жаңғақ қаласындағы «Профиль» зауытының бастығы.<br />
<br />
1992—1994 жылдары Тоғыз-Тара аудан әкімшілігінің басшысы.<br />
<br />
1994—1997 жылдары [[Жалалабат облысы]]ның әкімшілігінің басшысы.<br />
<br />
1997—2000 жылдары Шу облысының губернаторы.<br />
<br />
2000 жылғы 21 желтоқсаннан 2002 жылғы 22 мамырға дейін [[Қырғызстан Министрлер Кабинетінің төрағасы|Қырғызстан премьер-министрі]]. Ақсы ауылындағы оқиғаларынан кейін орнынан өз еркімен бас тартып, халық мүддесін қорғап, [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Ақаевқа]] қарсы оппозицияға кетті. Оппозиция көшбасшысы болып, [[Қызғалдақ төңкерісі]]нен кейін ел басшысы болды.<br />
<br />
2005 жылдан бастап ол — [[Қырғызстан президенті]]нің міндеттерін атқарды.<br />
<br />
2005 жылы Қырғызстан Ақаевтың саясатына наразылық білдіріп, 24 наурызда [[Қызғалдақ төңкерісі]]н жасаған. Осындай қиын саяси жағдайында, билікке Бәкиев келген. Біржолы ел басшысы және үкімет басшысы (премьер-министр) міндеттерін атқарып, [[Қырғызстандағы президент сайлауы (2005)|кезектен тыс президенттік сайлау]]да өз кандидатурасын тапсырған. 10 шілдеде өткен сол сайлауда ол ресми деректер бойынша сайлаушылардың 88% алып, жеңіске жетті.<br />
<br />
2005 жылғы 15 тамызда Бәкиевтің президент инаугурациясы өтті. 2009 жылы ол екінші мерзімге сайланған.<br />
<br />
2010 жылғы 7 сәуірде пайда болған қанды оқиғалардан кейін елдік төңкерісінің барысында Қырғызстанның тұңғыш президенті Асқар Ақаев сияқты орнынан кетуге мәжбүр болды. [[Бішкек]]тен қашып кеткен Бәкиев туған [[Жалалабат облысы]]ның [[Тейіт]] ауылына келіп, билігін сақтау үшін Қырғызстанның оңтүстігінде елдің қолдауын іздеді. 15 cәуірде Бәкиевті қолдайтын күштер Ош қаласында митинг ұйымдастырды. Алайда, жақтаушы мен қарсылас топтардың қақтығысынан кейін, митинг тарап кетті, ал мақсатына жете алмаған Бәкиев Қырғыз елінен кетуге мәжбүр болды. [[Тараз]] қаласында биліктен бас тартатын қағазға қол қойып, ары қарай [[Беларусь]]тің астанасы [[Минск]] қаласына ұшып кетіп, сол жақта пана тапты.<br />
<br />
== Сыртқы сілтемелер==<br />
* [http://www.bakiev.kg Кұрманбек Бакиевтың ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100514072620/http://www.bakiev.kg/ |date=2010-05-14 }}<br />
* [http://lenta.ru/lib/14170838/full.htm Лентапедиядағы Кұрманбек Бәкиев]<br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
{{Дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Құрманбек Бәкиев| ]]<br />
[[Санат:Жалалабат облысы тұлғалары]]<br />
[[Санат:Қырғызстан президенттері]]<br />
[[Санат:Қырғызстан премьер-министрлері]]<br />
[[Санат:Жоғарғы Кеңес (Қырғызстан) депутаттары]]<br />
[[Санат:Эмигрант саясаткерлер]]<br />
[[Санат:Тақтан тайдырылған президенттер]]<br />
[[Санат:Самара мемлекеттік техникалық университеті түлектері]]<br />
[[Санат:Қырғызстан КП қалалық комитеттерінің бірінші хатшылары]]<br />
[[Санат:Қырғыз КСР қалалық кеңестері депутаттары]]<br />
[[Санат:Жалалабат облыстық кеңесінің депутаттары]]</div>Nurken