https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%82%D1%8B%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2026-07-03T02:42:54Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%82%D1%8B%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD&diff=114808&oldid=prev 2026-06-26T06:26:05Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%82%D1%8B%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD&diff=114807&oldid=prev 2016-03-24T20:19:08Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Taxobox<br /> | name = Құмтышқан<br /> | fossil_range = <br /> | image = Gerbil.jpg<br /> | image_width = 250px<br /> | image_caption = [[Тырнақты құмтышқан]], ''Meriones unguiculatus''<br /> | regnum = [[Жануарлар]]<br /> | phylum = [[Хордалылар]]<br /> | classis = [[Сүтқоректілер]]<br /> | ordo = [[Кеміргіштер]]<br /> | superfamilia = <br /> | familia = [[Аламантәрізділер]]<br /> | subfamilia = <br /> | genus = '''''Құмтышқан''''' (''Meriones'')<br /> | genus_authority = <br /> | subdivision_ranks = <br /> | subdivision = <br /> }}<br /> '''Құмтышқан''' ({{lang-la|Meriones}}) - [[кеміргіштер]] отряды, [[аламантәрізділер]] тұқымдасына жататын [[тышқандар]] туысы. <br /> <br /> == Биологиялық сипаты ==<br /> * Дене тұрқы 15-19 см, салмағы 138-160 гр.<br /> * Арқа жүнінің түсі қызғылт сұр, бауыры - ақ.<br /> * Құйрығының ұшында қара сұр шашағы болады.<br /> * Күрек тістерінің алдыңғы жағында 1-2 қатар сары жолағы болады.<br /> <br /> == Қоректенуі және көбеюі ==<br /> 60-қа жуық [[өсімдік]] түрлерімен, сондай-ақ [[жәндіктер]]мен (көбею кезінде) қоректенеді.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Тереңдігі 45-75 см-ге дейін ін қазып, көбіне түнде белсенді тіршілік етеді. [[Наурыз]]дан [[қыркүйек]]ке дейін 2-3 рет көбейіп, 2-10-ға дейін балалайды. Ерте көктемде туған тышқандар [[шілде]]-[[тамыз]] айларында толық жыныстық жағынан жетіледі, жаздың аяғында туғандары тек келесі көктемде ғана көбеюге қатынасады. Сан мөлшері жыл ерекшелігіне, маусымға байланыста өзгеріп отырады.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Жаулары - түнгі [[жыртқыш құстар]] мен [[аң]]дар.<br /> <br /> == Таралу аймағы ==<br /> [[Жер беті]]нде [[шөл]]ді далалар мен [[шөлейт]]ті аймақтарда кездеседі. [[Қазақстан]]да батыс, оңтүстік, шығыс аудандарындағы құмды шөлдерде кең тараған. <br /> <br /> == Зияны ==<br /> Құмтышқан ағаш бұтағын зақымдап, жер қазып, [[топырақ]]ты кептіріп [[зиян]] келтіреді.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Денесінде [[кене]], [[бүрге]], бит болады, ал ішкі органдарында [[гельминттер]] (құрттар) тіршілік етеді. Сондықтан құмтышқандар [[эпидемиология]]лық және эпизоотиялық (малда болатын індет) [[жұқпалы аурулар]] таратады.&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:&quot; Қазақ энциклопедиясы&quot; ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Кеміргіштер]]<br /> [[Санат:Қазақстан фаунасы]]</div>

Kmoksy