https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 2026-04-18T19:14:34Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96&diff=75203&oldid=prev 2025-04-25T19:08:42Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96&diff=75202&oldid=prev 2014-12-08T12:14:00Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Тілдер<br /> |түсі = алтай<br /> |аты = Құман тілі<br /> |өз атауы =<br /> |айтылуы = <br /> |елдер = [[Венгрия]]<br /> |аймақтар = Құманиа (Құншақ)<br /> |ресми тіл = құмандар<br /> |реттейтін мекеме = <br /> |сөйлеушілер саны =<br /> |рейтинг =<br /> |күйі = [[XIII]]—[[XIV]] ғ-да жойылған<br /> |жойылды = <br /> |санаты = [[Еуразия тілдері]]<br /> |классификация = <br /> [[Алтай тілдері]]<br /> :[[Түркі тілдері]]<br /> ::[[Қыпшақ тілдері]]<br /> |жазу = <br /> |ISO1 = <br /> |ISO2 = <br /> |ISO3 = <br /> }}<br /> '''Құман тілі''' - [[Түркі тілдері]]нің [[қыпшақ тілдері]] тармағына жататын жойылып кеткен тіл. Тарихшылардың мәліметі бойынша, бұл тіл батыс және орталық Еуропа жерлерінде кең таралып, әдебиет тілі есебінде көп қолданған. Алтын Орданың негізгі тілі болған&lt;ref&gt;http://www.unesco.kz/qypchaq/Memorials-En.htm&lt;/ref&gt;.  <br /> <br /> XI—XIII ғасырларда жазылған [[Кодекс Куманикус|«Codex Cumanicus»]] латын-парсы-құман сөздігінде түрікше дұға қылуды былай жазған:<br /> {{Дәйексөз|''Atamız kim köktesiñ. Alğışlı bolsun seniñ atıñ, kelsin seniñ xanlığıñ, bolsun seniñ tilemekiñ – neçikkim kökte, alay [da] yerde. Kündeki ötmegimizni bizge bugün bergil. Dağı yazuqlarımıznı bizge boşatqıl – neçik biz boşatırbiz bizge yaman etkenlerge. Dağı yekniñ sınamaqına bizni quurmağıl. Basa barça yamandan bizni qutxarğıl. Amen!''}}<br /> <br /> Оғыз түркі тілінде дәл осы мәтін былай жазылады:<br /> {{Дәйексөз|''Atamız sen göktesin. Alkışlı olsun senin adın, gelsin senin hanlığın, olsun senin dilemeğin – nice ki gökte, öyle (de) yerde. Gündelik ekmeğimizi bize bugün ver. Dahi yazıklarımızdan (suçlarımızdan) bizi bağışla – nice biz bağışlarız bize yaman (kötülük) edenleri. Dahi şeytanın (yekin) sınamasından bizi koru. Tüm yamandan (kötülükten) bizi kurtar. Amin!''<br /> }}<br /> <br /> Қазіргі тілдердің арасында тікелей «ұрпағы» болып [[құмық тілі|құмық]], [[қырымтатар тілі|қырым-татар]] және [[қарашай-балқар тілі|қарашай-балқар]] тілдері болып есептеледі. Жақын тектестікте [[татар тілі]] және [[башқұрт тілі]] болып келеді.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Түркі тілдері}}<br /> <br /> [[Санат:Түркі тілдері]]</div>

Аслан Жукенов