https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC 2026-04-18T10:12:45Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC&diff=10559&oldid=prev 2025-04-25T17:53:36Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:53, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC&diff=10558&oldid=prev 2015-11-30T06:42:26Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Құмдар (мұндай бет жоқ)">Санат:Құмдар</a> → <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B" title="Санат:Қазақстан құмдары">Санат:Қазақстан құмдары</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Қосшағыл құмды алқап.jpg|thumb|right|200px|Қосшағыл құмындағы құмды [[шағыл]]дар]]<br /> '''Құм'''&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:&quot; Қазақ энциклопедиясы&quot; ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5&lt;/ref&gt; – ұсақ түйірлі борпылдақ [[шөгінді]] [[тау жынысы]]. [[Құрам]]ында әр түрлі [[минерал]]дар мен тау жыныстарының түйіршіктері бар.<br /> <br /> == Топтары ==<br /> Пайда болу тегі жағынан құмдар бірнеше топтарға бөлінеді:<br /> * көлдік <br /> * теңіздік<br /> * флювиогляциалдық ([[су]]лық-[[мұздық]])<br /> * [[элювий]]лік<br /> * [[делювий]]лік<br /> * [[пролювий]]лік және эолдық ([[жел]]дік).<br /> <br /> == Түйір мөлшеріне қарай жіктелуі ==<br /> [[Сурет:PismoBeachSand.JPG|thumb|left|200px|Ұсақ түйірлі құм]]<br /> [[Сурет:KelsoSandMarch2010.jpg|thumb|left|200px|Өте ұсақ түйірлі құм]]<br /> [[File:Sand under electron microscope.jpg|thumb|200px|left|Құм]]<br /> [[File:Rheinsand, Kieswerk Krieger, bei Rheinhausen.JPG|thumb|left|200px|Құм ]]<br /> * Өте ұсақ түйірлі (0,05-0,1 мм) <br /> * Ұсақ түйірлі (0,1-1,00 мм) <br /> * Ірі түйірлі (1-2 мм)<br /> Саз [[алеврит]] мөлшерінің молаюына қарай алевритті құм , сазды құм болып ажыратылады.<br /> <br /> == Түстері ==<br /> [[Құрам]]ындағы [[тау жыныстары]]ның, минералдардың және олардың сыртын қаптаған әр түрлі минералдық заттардың түсіне сәйкес құм [[ақ]], [[сары]], [[қоңыр]], қара, [[қызыл]], т.б. түсті болады.<br /> <br /> == Қасиеті ==<br /> Құраушы бөліктерінің ірілігі әр түрлі және қуыстылығы жоғары (20%-дан астам) болғандықтан құм су, [[мұнай]], [[газ]] сияқты заттарды бойына жеңіл сіңдіреді.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Құм құрамында [[алтын]], [[платина]], [[алмас]], [[сапфир]], [[лағыл]], [[циркон]] сияқты сирек минералдар көп шоғырланса, пайдалы қазынды болып саналады.<br /> <br /> == Пайдалануына қарай топтары ==<br /> * Жаппай - [[автомобиль]] және [[темір жол]] [[құрылыс]]ында, [[бетон]], [[цемент]] [[ерітінді]]сін даярлауда, [[силикат]]тық [[құрылыс материалдары]]н өндіруде және басқа салаларда пайдаланылатындар жатады.<br /> * Арнаулы [[мақсат]]та - [[құю]] [[өндіріс]]інде ([[форма]]лық құмдар), [[от]]қа төзімді материалдар ([[динас]]), [[фарфор]] - [[фаянс]], [[әйнек]], абразивтік материалдар ([[қайрақ]], [[егеу]]) өндіруде қолданылатындар жатады.<br /> <br /> == Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Шөгінді тау жыныстары]][[Санат:Қазақстан құмдары]][[Санат:Құрылыс материалдары]][[Санат:Шөгінді тау жыныстары]]</div>

Нұрлан Рахымжанов