https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 2026-04-19T05:55:06Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96&diff=94565&oldid=prev 2025-04-25T19:31:51Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:31, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96&diff=94564&oldid=prev 2015-03-24T22:27:44Z

<p>Removing Link FA template (<a href="/index.php?title=D:Wikidata:Development_plan&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="D:Wikidata:Development plan (мұндай бет жоқ)">handled by wikidata</a>) - The interwiki article is not featured</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Қытайдағы мәдениет төңкерісі''' (қытай қазақтары ''Мәдениет зор төңкерісі'' деп атап кеткен) (не '''Ұлы пролетарлық мәдени төңкеріс'''&lt;ref&gt;{{zh-stpl|s=无产阶级文化大革命|t=無產階級文化大革命|p=Wúchǎn Jiējí Wénhuà Dà Gémìng|l=Пролетарлық мәдени ұлы төңкеріс}}; кейде қысқартылып 文化大革命 wénhuà dà gémìng, яғни «Ұлы мәдени төңкеріс», немесе одан да бетер қысқартылып 文革 wéngé, «Мәдени төңкеріс» деп аталады.&lt;/ref&gt;) — [[Қытай Халық Республикасы]]нда орын алған, [[Қытай коммунистік партиясы]]ның ішіндегі билік үшін тартыс ретінде басталған, бірақ кейін бүкіл Қытай қоғамын қамтып, әлеуметтік, саяси және экономикалық бүліншілікке алып келген, бүкіл елді [[азаматтық соғыс]]қа душар ете жаздаған тарихи кезең.<br /> <br /> Ол [[1966]] жылғы [[мамырдың 16]]-сында Қытай коммунистік партиясының төрағасы [[Мау Зыдоң]]ның пәрменімен басталды. Ресми түрде ол Қытайды «либералды [[буржуазия]]лық» элементтерден тазалау науқаны ретінде жарияланған болатын. Бірақ оның түпкілікті себебін Маудың бастаған [[үлкен секіріс]] науқаны сәтсіз аяқталып, оның билігі мен ықпалының төмендеп кетіп, оның бақталастары [[Лю Шаоци]] мен [[Дың Шаопин]]ның күшейіп кетуінен көруге болады. Соның нәтижесінде ұлттық және жергілікті деңгейлерде топтардың арасында билік үшін талас басталды.<br /> <br /> Маудың өзі мәдени төңкерісті бітті деп 1969 жылы ресми түрде жарияласа да, бұл ұғым 1969 жылдан 1976 жылы «[[төрт сыбайлас]]тың» тұтқынға алынғанға дейінгі кезеңді де қамтып қолданылады.<br /> <br /> <br /> === Әлеуметтік жағдайлары ===<br /> Адамдардың қарсылығын басып-жаншу тәсілдерінің көбі одан ертеректе болған «[[Ян'ан жұмысты түзеу қозғалысы]]ның» кезінде дамытылған болатын. 1949 жылы коммунистер билік басына келгеннен кейін елде түбегейді әлеуметтік өзгерістер орын алды. Бұрынғы билеуші тап пен зиялыларға «оңшылдар», «қара ниетті элементтер» немесе «қара ниетті қарақшы элементтер» деген айдарлар тағыла бастады. Олардың үйлері тәркіленіп, Мау қолдайтын құндылықтарға сай келмейтін бұйымдардың бәрі жойылып отырды. Шығу тегі жағынан бір осалдығы бар ешкім қуғын-сүргіннен аман қалмады.&lt;ref&gt;Law, Kam-yee. Brooker, Peter. [2003] (2003}. The Chinese Cultural Revolution Reconsidered: Beyond Purge and Holocaust. Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-73835-7.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Бастапқы кезеңде «Орталық баспа және хабар тарату бюросы» барлық мектептерде, әскери бөлімшелерде және барлық деңгейдегі қоғамдық ұйымдарда дыбыс зорайтқыштар орнатты. [[Орталық халық радиостанция]]сы осы саясатты жүзеге асырудың басты құралына айналды. 1960 жылдардың басына қарай ауылдық жерлерде тұратын 400 миллион тұрғын 70 миллион дыбыс зорайтқышпен қамтылды.&lt;ref name=&quot;Miller&quot;&gt;Miller, Toby. [2003] (2003). Television: Critical Concepts in Media and Cultural Studies. Routledge Publishing. ISBN 0-415-25502-3&lt;/ref&gt; <br /> <br /> === Үлкен секіріс ===<br /> <br /> 1957 жылы Қытайдың алғашқы [[Қытайдың бесжылдық жоспарлары|бесжылдығынан]] кейін Мау Зыдоң Қытайдағы «нағыз [[социализм]]ді» құрудың жылдамдығын арттыруға шақырды. Осыны жүзеге асыру үшін ол ауылдарда [[халық коммуналары|коммуналар]] орнатып, Үлкен секірісті бастап жіберді. Жалпы бұқараны жұмылдыру ісі де осы кезден басталды. Үлкен секірістің нәтижесінде [[болат қорыту]]дың және [[ауыл шаруашылығы|ауыл шаруашылық]] өнімдерін өндірудің көлемін 1957 жылмен салыстырғанда екі есе көбейту көзделді.&lt;ref name=&quot;Tang&quot; /&gt;<br /> <br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> <br /> * [[Маоизм]]<br /> * [[Қытай Халық Республикасының тарихы]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{reflist|2}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> <br /> * [http://www.britannica.com/eb/article-9028164/Cultural-Revolution ''«Британника» энциклопедиясы''. Мәдени төңкеріс]<br /> * [http://library.thinkquest.org/26469/cultural-revolution/history.html Мәдени төңкерістің тарихы]<br /> * [http://www.sinohits.net/posters/index.htm Қытайдың насихат плакаттарының галереясы (мәдени төңкеріс, Мау және басқалар)]<br /> * [http://cpc.people.com.cn/GB/64162/64168/64563/65449/4526439.html Һуа Гофеңнің партияның 11-ші съезінде сөйлеген сөзі, 1977]<br /> <br /> <br /> <br /> [[Санат:Қытайдағы мәдени төңкеріс]]<br /> [[Санат:Төңкерістер]]</div>

Dexbot