https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%AF%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82
Қырүзгент - Түзету тарихы
2026-09-08T10:55:34Z
Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы
MediaWiki 1.23.3
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%AF%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=125935&oldid=prev
Moderator: 1 түзету
2026-07-12T14:47:30Z
<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>
Moderator
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%AF%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=125934&oldid=prev
Салиха: /* Сипаты */
2026-01-19T10:44:43Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Сипаты</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">10:44, 2026 ж. қаңтардың 19 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Жол нөмірі 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Жол нөмірі 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">'''</del>Қырүзгент<del class="diffchange diffchange-inline">''' — ортағасырлық қаланың орны. [[Сырдария]]ның орта ағысы тұсында. [[Отырар]]ға таяу жерде орналасқан. [[1969]]— 70 жылы Отырар археологиялық экспедициясы (жетекші [[Ақышев Кемел</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">К.Ақышев]]) ашып зерттеген. Қаланың ең ұзын жағы солтүстіктен оңтүстікке қарай 250—300 м. Қаланы қоршаған дуалы әрбір 50—70 м қашықтықта бір- бірімен түйісіп отырады.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> [[ДУАЛ</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">Дуалдардың]] қосылған </del>жері <del class="diffchange diffchange-inline">мықты болу үшін [[мұнара]]лармен бекітілтен</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">олардың жалпы саны 15. Мұнаралардын ішінде ең мықты салынғандары шығыс, батыс, оңтүстік жағындағылары (бұрыштағылары). Қазіргі кездегі жайылып кеткен бекініс қабырғаларының жалпақтығы 10—15 м, мұнаралары 10 м-дей дуалдан шыға орналасқан, олар қабырғалардан 0,5—1 м-дей биіктігі Бекініс қабырғаларының сыртында ені 10 м, тереңдігі 2 м ордың ізі сақталған. Қала қақпасы шығыс жағында ені 10 м орталық көшесі осы қақпадан батыс жағындағы су қоймасына дейін тартылған. </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">Тұрғын үй</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">лердің және қоғамдық құрылыс жүйелері қаланың орталық көшесінің бойымен, қала дуалының бойын жағалай жасалған. Бұл үлкенді-кішілі болып жатқан қазіргі кездегі төбелерден байқалады. Қаланың оңтүстік жағы қазіргі кездегі адамдардың зираттарымен бүлінген. Қырүзгент сыртында кезінде үй-жай орны болған. Әр жерде үлкенді-кішілі төбелер, бау-бақша, арық-тоғандар, </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">зират</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">тар орны бар, олардың арасында Үзгенатаның жартылай бұзылған күмбезі тұр. Осы жағынан (оңтүстік) қаланың шахристаны 500—700 м дейін созылса, ал батыс жағына қарай 250—300 м созылып жатыр. Археологиялық зерттеулер барысында саздан және шыныдан жасалған ыдыстар, моншақ, қола [[монета]], т.б. заттар алынған. Табылған заттарға қарағанда қалашықты халық 10—13 ғасырларда мекендеген. Олар суармалы егіншілікпен айналысқан.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">2</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{Көне қалашық</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del class="diffchange diffchange-inline">Дереккөздер</del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Атауы        = </ins>Қырүзгент <ins class="diffchange diffchange-inline">қалашығы</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"><references/></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<ins class="diffchange diffchange-inline">сурет        =  </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{Суретсіз мақала}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<ins class="diffchange diffchange-inline">өлшемі        = 300px</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{Stub: Қазақ мәдениеті</del>}}</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Сурет атауы  = </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{wikify}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Мәртебесі    =  </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Мемлекет      = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Қазіргі </ins>жері <ins class="diffchange diffchange-inline"> = {{KAZ}}</ins>, [[<ins class="diffchange diffchange-inline">Түркістан облысы</ins>]] [[<ins class="diffchange diffchange-inline">Отырар ауданы</ins>]]  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Қалануы      = X</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">XIII ғасырлар</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Қалаушы      </ins>=  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Деректерде атала бастады </ins>=  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Басқаша атаулары </ins>= <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Халық саны    </ins>= <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Қиралды      = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Қиралу себебі =  </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Орналасуы    =  </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min =49 |lat_sec =42  </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  |lon_dir = E |lon_deg = 68|lon_min = 18 |lon_sec =34 </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  |region        = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  |CoordScale    = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline"> |Позициялық карта 1 = Қазақстан</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  |ПозКарта 1 ені    = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">  |crosses180        = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Облыс картасы      = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|Ортаққордағы санаты = </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''Қырүзгент''' – ортағасырлық қаланың орны. </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Орналасқан жері ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Сырдария]] өзенінің орта ағысы тұсында, [[Отырар]]ға таяу жерде орналасқан. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Сипаты ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[1969 жыл|1969]]-[[1970 жыл|70]] жылдары Отырар археологиялық экспедициясы (жетекшісі [[Кемел Ақышұлы Ақышев|К. Ақышев]]) ашып зерттеген.<br></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Қаланың ең ұзын жағы солтүстіктен оңтүстікке қарай 250-300 м. Қаланы қоршаған дуалы әрбір 50-70 м қашықтықта бір-бірімен түйісіп отырады. Дуалдардың қосылған жері мықты болу үшін [[мұнара]]лармен бекітілген, олардың жалпы саны 15. Мұнаралардын ішінде ең мықты салынғандары шығыс, батыс, оңтүстік жағындағы бұрыштағылары. Қаланың қақпасы шығыс жағында 10 м. Орталық көшесі осы қақпадан батыс жағындағы су қоймасына дейін тартылған. Тұрғын  үйлердің және қоғамдық құрылыс жүйелері қаланың орталық көшесінің бойымен, қала дуалының бойын жағалай жасалған. Бұл үлкенді-кішілі болып жатқан қазіргі кездегі төбелерден байқалады. Қаланың оңтүстік жағы қазіргі кездегі адамдардың зираттарымен бүлінген. Қаланың сыртында кезінде үй-жай орны болған. Әр жерде үлкенді-кішілі төбелер, бау-бақша, арық-тоғандар, зираттар орны бар, олардың арасында Үзгенатаның жартылай бұзылған күмбезі тұр. Осы жағынан (оңтүстік) қаланың шахристаны 500-700 м дейін созылса, ал батыс жағына қарай 250-300 м созылып жатыр.<br></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Археологиялық зерттеулер барысында саздан және шыныдан жасалған ыдыстар, моншақ, қола монета, т.б. заттар алынған. Табылған заттарға қарағанда қалашықты халық X-XIII ғасырларда мекендеген. Олар суармалы егіншілікпен айналысқан.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Дереккөздер ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{дереккөздер}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Санат:Түркістан облысы ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]</div></td></tr>
</table>
Салиха
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%AF%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=96091&oldid=prev
Moderator: 1 түзету
2025-04-25T19:37:30Z
<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:37, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>
Moderator
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%AF%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=96090&oldid=prev
ArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB
2014-05-05T08:46:12Z
<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Қырүзгент''' — ортағасырлық қаланың орны. [[Сырдария]]ның орта ағысы тұсында. [[Отырар]]ға таяу жерде орналасқан. [[1969]]— 70 жылы Отырар археологиялық экспедициясы (жетекші [[Ақышев Кемел|К.Ақышев]]) ашып зерттеген. Қаланың ең ұзын жағы солтүстіктен оңтүстікке қарай 250—300 м. Қаланы қоршаған дуалы әрбір 50—70 м қашықтықта бір- бірімен түйісіп отырады.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> [[ДУАЛ|Дуалдардың]] қосылған жері мықты болу үшін [[мұнара]]лармен бекітілтен, олардың жалпы саны 15. Мұнаралардын ішінде ең мықты салынғандары шығыс, батыс, оңтүстік жағындағылары (бұрыштағылары). Қазіргі кездегі жайылып кеткен бекініс қабырғаларының жалпақтығы 10—15 м, мұнаралары 10 м-дей дуалдан шыға орналасқан, олар қабырғалардан 0,5—1 м-дей биіктігі Бекініс қабырғаларының сыртында ені 10 м, тереңдігі 2 м ордың ізі сақталған. Қала қақпасы шығыс жағында ені 10 м орталық көшесі осы қақпадан батыс жағындағы су қоймасына дейін тартылған. [[Тұрғын үй]]лердің және қоғамдық құрылыс жүйелері қаланың орталық көшесінің бойымен, қала дуалының бойын жағалай жасалған. Бұл үлкенді-кішілі болып жатқан қазіргі кездегі төбелерден байқалады. Қаланың оңтүстік жағы қазіргі кездегі адамдардың зираттарымен бүлінген. Қырүзгент сыртында кезінде үй-жай орны болған. Әр жерде үлкенді-кішілі төбелер, бау-бақша, арық-тоғандар, [[зират]]тар орны бар, олардың арасында Үзгенатаның жартылай бұзылған күмбезі тұр. Осы жағынан (оңтүстік) қаланың шахристаны 500—700 м дейін созылса, ал батыс жағына қарай 250—300 м созылып жатыр. Археологиялық зерттеулер барысында саздан және шыныдан жасалған ыдыстар, моншақ, қола [[монета]], т.б. заттар алынған. Табылған заттарға қарағанда қалашықты халық 10—13 ғасырларда мекендеген. Олар суармалы егіншілікпен айналысқан.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]</div>
ArystanbekBot