https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D1%82%D3%A9%D1%81%D1%82%D1%96_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2026-04-18T23:21:28Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D1%82%D3%A9%D1%81%D1%82%D1%96_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=49087&oldid=prev 2025-04-25T18:26:13Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D1%82%D3%A9%D1%81%D1%82%D1%96_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80&diff=49086&oldid=prev 2015-10-19T10:56:21Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Taxobox<br /> |name = Қырсыз төсті құстар<br /> |fossil_range = [[Paleocene]] – Recent, {{fossil range|56|0}}<br /> |image = Kiwifugl.jpg<br /> |image_width = 250px<br /> |image_caption = [[Киви]]<br /> |regnum = [[Жануарлар]]<br /> |phylum = [[Хордалылар]]<br /> |classis = [[Құстар]]<br /> |subclassis = [[Желпіқұйрықты құстар]]<br /> |superordo = '''Palaeognathae'''<br /> |superordo_authority = [[William Plane Pycraft|Pycraft]], 1900<br /> |subdivision_ranks = Саптары<br /> |subdivision =<br /> ''Басты классификация''<br /> *†[[Lithornithiformes]]<br /> *†[[Dinornithiformes]]<br /> *†[[Aepyornithiformes]]<br /> *[[Struthioniformes]]<br /> *[[Rheiformes]]<br /> *[[Casuariiformes]]<br /> *[[Apterygiformes]]<br /> *[[Tinamiformes]]<br /> ''Балама классификация''<br /> *†[[Lithornithiformes]]<br /> *[[Struthioniformes]]<br /> *[[Tinamiformes]]<br /> }}<br /> '''Қырсыз төсті құстар''', қырсызтөстілер ({{lang-la|Palaeognathae}}) — [[желпіқұйрықты құстар]]дың отрядтан жоғары тобы. <br /> <br /> <br /> Олардың аяқтары жуан әрі құрлықта жүруге бейімделген. Кеуде тұсын терілі қатпар жапқан. Төс сүйегі шағындау әрі қыры болмайтындықтан бұлар Қырсыз төсті құстар деп аталады. [[Жауыр]]ыны мен қарға ([[коракоид]]) сүйектері тұтасып кеткен, бұғана сүйегінің нышаны ғана бар. Құйымшақ бездері жоқ. Түтікті сүйектерінде ауа болмайды. Қырсыз төсті құстардың [[кивитәрізділер]], [[нандутәрізділер]], [[түйеқұстәрізділер]], [[казуартәрізділер]] және [[тинамутәрізділер]] деген 5 отряды бар. Соңғысына жататын 2 тұқымдасының ([[эму]] және [[казуар]]) 4 түрі тек Австралия зоогеографиялық аймағында таралған. Казуарлардың аяқтары үш саусақты. Қара түсті қауырсындары (мойнында болмайды) шаш тәрізді. Басындағы едәуір үлкен мүйізді айдарының көмегімен бұтаның арасында еркін жүре алады. Олар жеке-жеке жүріп тіршілік етеді (топ құрмайды). Салмағы 50 — 80 кг, қанаттары онша дамымаған, онда бірнеше ірі мүйізді қауырсындар — қанатындағы қағушы қауырсындардың қалдығы деп саналады. Казуарлардың ортаңғы саусағындағы өткір әрі ұзын (10 см-дей) тырнағы қорғаныш қызметін атқарады. Осы өткір тырнағын жергілікті папуас тайпалары жебенің ұшына қондырып, аң аулайды. Казуардың үш түрі (айдар тұмсықты, алтын түсті, мурук) жаңа Гвинея және онымен көршілес Солтүстік-Шығыс Австралия аралдарының қалың ормандарында кездеседі. Олар сағатына 40 км жылдамдықпен жүгіре алады. Қоразы мен мекиені жұптасып (моногамды) өмір сүреді. өясына 3 — 8 жұмыртқа салады. [[Жұмыртқа]]ларын қораздары шайқайды, олар сонымен қатар, балапандарына да қамқорлық жасайды. [[Эмулар]]дың (Dromіceіdae), биіктігі 1,5 — 1,8 м, салм. 45 — 54 кг. Оның бір ғана түрі [[Австралия]] құрлығы, [[Тасмания]], т.б. аралдардың құрғақ далалы аймағындағы бұталардың арасында топтанып тіршілік етеді. Эмуді дәмді еті үшін аулайды. Казуарлар көбіне жемістермен қоректенеді. Жергілікті тұрғындар казуарды үй құсы ретінде қолда өсіреді.&lt;ref&gt;[[Қазақстан Энциклопедиясы]]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Құстар]]<br /> <br /> <br /> {{ornitology-stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов