https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2026-09-06T07:36:38Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=115374&oldid=prev 2026-06-26T06:26:42Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=115373&oldid=prev 2025-10-09T11:59:07Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Қоры</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Қызылмия<br /> |image = 01732 - Glycyrrhiza echinata.jpg <br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = <br /> |unranked_classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = <br /> |ordo = <br /> |familia = [[Бұршақ тұқымдасы]]<br /> |genus = [[Мия]] (''Glycyrrhіza'')<br /> |species = '''''Қызылмия'''''<br /> |binomial = ''Glycyrrhіza glabra''<br /> |binomial_authority = <br /> |}}<br /> <br /> '''Қызылмия''' ({{lang-la|Glycyrrhіza glabra}}) – [[бұршақ тұқымдасы]], [[мия]] туысына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік.<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> [[Сурет:Glycyrrhiza glabra - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-207.jpg|thumb|left|180px]]<br /> * Биіктігі 30 – 80 см. <br /> * Жапырақтарының көбі қауырсын пішінді. <br /> * Гүлі ақшыл күлгін түсті. [[Маусым]] – [[тамыз]] айларында гүлдеп, жеміс салады. <br /> * Жемісі бұршақ.<br /> <br /> == Өсетін жері ==<br /> Қызылмия [[Қазақстан]]ның далалы және шөлді аймақтарында, [[Жайық]], [[Шу]], [[Іле]], [[Сырдария]] өзендерінің жағаларында өседі. <br /> <br /> == Құрамы ==<br /> Тамырында глюкоза (0,6 – 15,2%); [[фруктоза]] (0,3 – 4,1%); [[сахароза]] (0,3 – 20,3%); [[мальтоза]] (0,1 – 0,6%); [[крахмал]] (34%) бар, сонымен қатар [[органикалық қышқылдар]], [[эфир майлары]], глицирризин қышқылы, [[фенолкарбон]] қышқылдары және олардың туындылары (кумарин, флавоноид, тері илегіш заттар, жоғарғы алифатты көмірсутектер және спирттер) болады.<br /> <br /> == Емдік қасиеті және қолданысы ==<br /> Қызылмия дүниежүзілік және отандық [[фармакология]]ға енген. <br /> &lt;br /&gt;<br /> Медицинада қызылмия препараттарын эликсир, сығынды, ұнтақ және қою шырын түрінде қақырық түсіретін және іш өткізетін дәрі ретінде пайдаланады. [[Тибет]] медицинасында қызылмия препараттарын өкпе туберкулезін емдеуге, артериосклерозға, т.б. қарсы, ал [[Батыс Еуропа]] медицинасында семіздіктен арылу үшін қосынды жасап қолданады.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы III том 12 тарау&lt;/ref&gt; <br /> == Таралу аймағы ==<br /> <br /> Қызыл [[мия]] [[Іле]] өзендерінің аңғары, [[Түркістан облысы]]ның далалы аймақтарында көп кездеседі.<br /> <br /> == Экологиясы ==<br /> <br /> [[Дала]]лық аймақта, [[шөл]] және [[шөлейт]]те , [[тоғай]]да жақсы өсіп-өнеді. Тұқымынан және [[тамыр сабақ]] арқылы көбейеді.<br /> <br /> == Қоры ==<br /> <br /> Республикамыздағы ең ірі өзендерінің бойындағы [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан]], [[Қызылорда]], [[Түркістан облысы]]нда қызыл [[мия]]ның қоры зерттелген.<br /> <br /> == Халық шаруашылығындағы маңызы ==<br /> <br /> Мия ертеден қолданылатын дәрілік өсімдік. Мия тамыры дәмінің ерекше тәтті болуына байланысты ерекше ат беріп, дәрі ретінде қолданған. [[Греция]]да –«Тәтті тамыр», [[Қытай]]да &quot;ганьцао&quot; - «тәтті шөп», [[Моңғолия]]да хунчир – «тәтті тамыр» деп аталған. Мияның тамыры, тамырсабағы біздің дәуірімізге дейін 2800 жыл бұрын Қытай, [[Тибет]], [[Индия]], [[Жапония]] медицинасында пайдаланылған.<br /> <br /> Ертеде Грек дәрігері [[Гиппократ]]тың еңбектерінде [[мия]]ның тамырының емдік қасиеттерін жазылған.<br /> <br /> Гректің атақты дәрігері [[Диоскорид]] өзінің еңбектерінде мияның сөлі өкпе, [[бауыр аурулары]]на және шөлді басатын дәрі екенін сипаттап жазған.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]<br /> [[Санат:Бұршақтар тұқымдасы]]</div>

~2025-28233-22