Қызамық - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:40:36Z

1 түзету

07:48, 2026 ж. мамырдың 9 кезіндегі TheNomadEditor деген

2026-05-09T07:48:38Z

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:14:50Z

1 түзету

09:43, 2015 ж. қазанның 15 кезіндегі GanS NIS деген

2015-10-15T09:43:37Z

Жаңа бет

{{Infobox disease
| Name = '''Қызамық''' немесе '''Жәншау''' ({{lang-la|rubeola}})
| Image = Scharlach.JPG
| Caption = [[Strawberry tongue]] seen in scarlet fever
| field = [[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]]
| DiseasesDB = 29032
| ICD10 = {{ICD10|A|38||a|30}}
| ICD9 = {{ICD9|034.1}}
| ICDO =
| OMID012541
}}
'''Қызамық''' немесе '''Жәншау''' ({{lang-la|rubeola}}) — А тобының стрептококк ({{lang-la|Streptococcus pyogenes}}) арқылы тарайтын тез (жедел) жұғатын [[жұқпалы ауру]].

Қызамықпен ересек адамдардан гөрі балалар (әсіресе 2 — 10 жас аралығында) жиі ауырады. Ауру науқас адамнан сау адамға жөтелгенде, сөйлегенде, түшкіру кезінде қақырық, түкірік шашырағанда жұғады. Сондай-ақ, науқас баланың ойыншығы, [[ыдыс-аяғы]], т.б. арқылы да таралады. Қызамықпен бір рет ауырған адам екінші рет ауырмайды. Қызамықпен бұрын ауырмаған жүкті әйелдер сақтануы керек (әсіресе, алғашқы 3 айда), жұқтырған жағдайда құрсақтағы нәрестенің өміріне зиян келуі, не әйел түсік тастауы мүмкін.

Аурудың жасырын кезеңі 11-21 (орта есеппен 16-21) күнге дейін созылады. Алғашқы кезде жөтеліп, тұмауратқан сияқты болады. Сонан кейін желке тұсында, [[құлақ айналасы]], [[лимфа]] түйіндері ісіне бастайды. Басы, тамағы ауырып (баспа), асқа тәбеті болмай, құсады. 1 — 2 күннен кейін алдымен бетке, сонан соң қолтық, шапқа бозғылт-қызғылт майда дақты бөртпелер шығады. Бұл кезде дене қызуы 38 — 39С-қа дейін көтеріледі. Науқас баланың екі беті, көмекейі қызарып, [[бадамша безі]] ісінеді, қан қысымы көтеріліп, қанның ақ түйіршіктері ([[лейкоциттер]]) көбейеді, зәрінде белок пайда болады. Ауру асқынғанда дене қызуы 40С-тан асып, науқас сандырақтап, іші өте бастайды. Қан қысымы төмендеп, тамыр соғуы нашарлайды, тамақ асты және жақ асты безі ісініп, құлағынан іріңді бұлық ағады. Сондай-ақ, ол асқынып науқас [[менингит]], [[мастоидит]], [[гайморит]], [[лимфаденит]], [[нефрит]], т.б. ауруларға шалдығуы мүмкін. Қызамықтың жоғарыда айтылған белгілері 4 — 5 күннен кейін басылады. Дене қызуы қайтып, бөртпелер азайып, қабыршақтанып терісі түсе бастайды. Баланың көңіл күйі жақсарып, асқа тәбеті ашылады.

Емі — ауру білінісімен балаға [[витамин]]і мол тағамдар беру, [[антибиотик]]тер ішіп, қан құю керек. Аурумен бірге болған жүкті әйелдерге [[иммунды-глобулин]] егеді. Науқас жатқан бөлме таза ұсталып, гигиеналық талап қатаң сақталуы керек.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref><ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>
{{commons|Category:Scarlet fever}}

{{wikify}}

[[Санат:Медицина]]
[[Санат:Стоматология]]
[[Санат:Жұқпалы аурулар]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	06:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

@@ Жол нөмірі 1: / Жол нөмірі 1: @@
-{{Infobox disease
+{{Ауру|Name=Қызамық|DiseasesDB=11719|ICD10={{ICD10|B|06}}|ICD9={{ICD9|056}}|MedlinePlus=001574|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=388|eMedicine_mult={{eMedicine2|peds|2025}} {{eMedicine2|derm|259}}|MeshID=D012409|Caption=150|Image=10145 lores.jpg}}
- | Name           = '''Қызамық''' немесе '''Жәншау''' ({{lang-la|rubeola}})
- | Image          = Scharlach.JPG
+'''Қызамық'''  ({{lang-la|rubeola}}) —  А тобының стрептококк ({{lang-la|Streptococcus pyogenes}}) арқылы тарайтын тез (жедел) жұғатын [[жұқпалы ауру]].
- | Caption        = [[Strawberry tongue]] seen in scarlet fever
- | field = [[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]]
- | DiseasesDB     = 29032
- | ICD10          = {{ICD10|A|38||a|30}}
- | ICD9           = {{ICD9|034.1}}
- | ICDO           =
- | OMID012541
 }}
-'''Қызамық''' немесе '''Жәншау''' ({{lang-la|rubeola}}) —  А тобының стрептококк ({{lang-la|Streptococcus pyogenes}}) арқылы тарайтын тез (жедел) жұғатын [[жұқпалы ауру]].
 Қызамықпен ересек адамдардан гөрі балалар (әсіресе 2 — 10 жас аралығында) жиі ауырады. Ауру науқас адамнан сау адамға жөтелгенде, сөйлегенде, түшкіру кезінде қақырық, түкірік шашырағанда жұғады. Сондай-ақ, науқас баланың ойыншығы, [[ыдыс-аяғы]], т.б. арқылы да таралады. Қызамықпен бір рет ауырған адам екінші рет ауырмайды. Қызамықпен бұрын ауырмаған жүкті әйелдер сақтануы керек (әсіресе, алғашқы 3 айда), жұқтырған жағдайда құрсақтағы нәрестенің өміріне зиян келуі, не әйел түсік тастауы мүмкін.
@@ Жол нөмірі 16: / Жол нөмірі 7: @@
 Аурудың жасырын кезеңі 11-21 (орта есеппен 16-21) күнге дейін созылады. Алғашқы кезде жөтеліп, тұмауратқан сияқты болады. Сонан кейін желке тұсында, [[құлақ айналасы]], [[лимфа]] түйіндері ісіне бастайды. Басы, тамағы ауырып (баспа), асқа тәбеті болмай, құсады. 1 — 2 күннен кейін алдымен бетке, сонан соң қолтық, шапқа бозғылт-қызғылт майда дақты бөртпелер шығады. Бұл кезде дене қызуы 38 — 39С-қа дейін көтеріледі. Науқас баланың екі беті, көмекейі қызарып, [[бадамша безі]] ісінеді, қан қысымы көтеріліп, қанның ақ түйіршіктері ([[лейкоциттер]]) көбейеді, зәрінде белок пайда болады. Ауру асқынғанда дене қызуы 40С-тан асып, науқас сандырақтап, іші өте бастайды. Қан қысымы төмендеп, тамыр соғуы нашарлайды, тамақ асты және жақ асты безі ісініп, құлағынан іріңді бұлық ағады. Сондай-ақ, ол асқынып науқас [[менингит]], [[мастоидит]], [[гайморит]], [[лимфаденит]], [[нефрит]], т.б. ауруларға шалдығуы мүмкін. Қызамықтың жоғарыда айтылған белгілері 4 — 5 күннен кейін басылады. Дене қызуы қайтып, бөртпелер азайып, қабыршақтанып терісі түсе бастайды. Баланың көңіл күйі жақсарып, асқа тәбеті ашылады.
-Емі — ауру білінісімен балаға [[витамин]]і мол тағамдар беру, [[антибиотик]]тер ішіп, қан құю керек. Аурумен бірге болған жүкті әйелдерге [[иммунды-глобулин]] егеді. Науқас жатқан бөлме таза ұсталып, гигиеналық талап қатаң сақталуы керек.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990  ISBN 5-89800-008-9</ref><ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том</ref>
+Емі — ауру білінісімен балаға [[дәрумен]]і мол тағамдар беру, [[антибиотик]]тер ішіп, қан құю керек. Аурумен бірге болған жүкті әйелдерге [[иммунды-глобулин]] егеді. Науқас жатқан бөлме таза ұсталып, гигиеналық талап қатаң сақталуы керек.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990  ISBN 5-89800-008-9</ref><ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том</ref>
 == Дереккөздер ==
-<references/>
+{{дереккөздер}}
-{{commons|Category:Scarlet fever}}
 {{wikify}}
 {{stub}}

← Ескі түзетулер	18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)