https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%9B 2026-04-18T16:48:59Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%9B&diff=39331&oldid=prev 2025-04-25T18:14:50Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%9B&diff=39330&oldid=prev 2015-10-15T09:43:37Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Infobox disease<br /> | Name = '''Қызамық''' немесе '''Жәншау''' ({{lang-la|rubeola}}) <br /> | Image = Scharlach.JPG<br /> | Caption = [[Strawberry tongue]] seen in scarlet fever<br /> | field = [[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]]<br /> | DiseasesDB = 29032<br /> | ICD10 = {{ICD10|A|38||a|30}}<br /> | ICD9 = {{ICD9|034.1}}<br /> | ICDO = <br /> | OMID012541<br /> }}<br /> '''Қызамық''' немесе '''Жәншау''' ({{lang-la|rubeola}}) — А тобының стрептококк ({{lang-la|Streptococcus pyogenes}}) арқылы тарайтын тез (жедел) жұғатын [[жұқпалы ауру]]. <br /> <br /> Қызамықпен ересек адамдардан гөрі балалар (әсіресе 2 — 10 жас аралығында) жиі ауырады. Ауру науқас адамнан сау адамға жөтелгенде, сөйлегенде, түшкіру кезінде қақырық, түкірік шашырағанда жұғады. Сондай-ақ, науқас баланың ойыншығы, [[ыдыс-аяғы]], т.б. арқылы да таралады. Қызамықпен бір рет ауырған адам екінші рет ауырмайды. Қызамықпен бұрын ауырмаған жүкті әйелдер сақтануы керек (әсіресе, алғашқы 3 айда), жұқтырған жағдайда құрсақтағы нәрестенің өміріне зиян келуі, не әйел түсік тастауы мүмкін. <br /> <br /> Аурудың жасырын кезеңі 11-21 (орта есеппен 16-21) күнге дейін созылады. Алғашқы кезде жөтеліп, тұмауратқан сияқты болады. Сонан кейін желке тұсында, [[құлақ айналасы]], [[лимфа]] түйіндері ісіне бастайды. Басы, тамағы ауырып (баспа), асқа тәбеті болмай, құсады. 1 — 2 күннен кейін алдымен бетке, сонан соң қолтық, шапқа бозғылт-қызғылт майда дақты бөртпелер шығады. Бұл кезде дене қызуы 38 — 39С-қа дейін көтеріледі. Науқас баланың екі беті, көмекейі қызарып, [[бадамша безі]] ісінеді, қан қысымы көтеріліп, қанның ақ түйіршіктері ([[лейкоциттер]]) көбейеді, зәрінде белок пайда болады. Ауру асқынғанда дене қызуы 40С-тан асып, науқас сандырақтап, іші өте бастайды. Қан қысымы төмендеп, тамыр соғуы нашарлайды, тамақ асты және жақ асты безі ісініп, құлағынан іріңді бұлық ағады. Сондай-ақ, ол асқынып науқас [[менингит]], [[мастоидит]], [[гайморит]], [[лимфаденит]], [[нефрит]], т.б. ауруларға шалдығуы мүмкін. Қызамықтың жоғарыда айтылған белгілері 4 — 5 күннен кейін басылады. Дене қызуы қайтып, бөртпелер азайып, қабыршақтанып терісі түсе бастайды. Баланың көңіл күйі жақсарып, асқа тәбеті ашылады. <br /> <br /> Емі — ауру білінісімен балаға [[витамин]]і мол тағамдар беру, [[антибиотик]]тер ішіп, қан құю керек. Аурумен бірге болған жүкті әйелдерге [[иммунды-глобулин]] егеді. Науқас жатқан бөлме таза ұсталып, гигиеналық талап қатаң сақталуы керек.&lt;ref&gt;Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{commons|Category:Scarlet fever}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Медицина]]<br /> [[Санат:Стоматология]]<br /> [[Санат:Жұқпалы аурулар]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

GanS NIS