Еркежан Сейтқазы: сөз қостым

2026-04-23T13:45:04Z

сөз қостым

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| түс =
| Қазақша есімі = Қуандық Уәлиханұлы Бишімбаев
| Шынайы есімі =
| Суреті = Quandyq Bishimbaev (2016-09-13).jpg
| Сурет ені =
| Атауы = Бишімбаев, 2016 жыл

| Титулы = [[Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі|Ұлттық экономика министрі]]
| Ту = Flag of Kazakhstan.svg
| Ту2 = Emblem of Kazakhstan latin.svg
| Басқара бастады = 6 мамыр 2016
| Басқаруын аяқтады = 28 желтоқсан 2016
| Президент = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
| Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]
| Вице-президент =
| Ізашары = [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев|Ерболат Досаев]]
| Ізбасары = [[Тимур Мұратұлы Сүлейменов|Тимур Сүлейменов]]

| Туған күні = 11.4.1980
| Туған жері = {{туғанжері|Қызылорда|Қызылордада}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Туған кездегі есімі =
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі = [[Уәлихан Қозыкеұлы Бишімбаев]]
| Анасы =
| Жұбайы = {{Unbulleted list
|{{marriage|Назым Қаһарманова<ref name="zakonkz" />||2020|reason=divorced}}<ref name="nazim" />
|{{marriage|[[#Салтанат Нүкенованы өлтіргені|Салтанат Нүкенова]]||2023|end=died}}<ref name="azattiq">{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/326781|title=БАҚ: Экс-министр Қуандық Бишімбаев ұсталды. Ол әйелін сабап өлтірді деген күдікке ілінген|lang=kk|publisher=[[Азаттық радиосы]]|date=2023-11-09|accessdate=2023-11-11}}</ref>
}}
| Балалары = 3 ұлы және 1 қызы<ref name="beknazar" />

| Партиясы =
| Білімі = 1) [[Нархоз университеті|Қазақ мемлекеттік басқару академиясы]] (1999)<br>2) [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті|М.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті]] (2001)<br>3) "[[Болашақ стипендиясы|Болашақ]]" бағдарламасы бойынша [[Джордж Вашингтон университеті]] (2001)
| Мамандығы =
| Ғылыми дәрежесі = экономика ғылымдарының кандидаты<br>бизнес-әкімшілендіру магистрі (2001)
| Сайты =
| Commons =

| Атағы =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =

| Марапаттары =
| Қолтаңбасы =
}}
'''Қуандық Уәлиханұлы Бишімбаев''' ([[11 сәуір]] [[1980 жыл]], [[Қызылорда]]) — қазақстандық экономист, саясаткер және тұтқын, 2016 жылы бірнеше ай бойы [[Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі|Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі]] лауазымында болған, экономика ғылымдарының кандидаты.

2023 жылғы қарашада оны [[#Салтанат Нүкенованы өлтіргені|әйелін өлтірді деген айыппен]] сотқа тартты. Сәуір айында сот үдерісі барысында ол өз кәнісін мойындады.<ref>[https://inbusiness.kz/kz/last/bishimbaev-kinasin-mojyndady Бишімбаев кінәсін мойындады]</ref> 13 мамыр күні сот оны 24 жыл түрмеге кесті.<ref>[https://smartnews.kz/news/10838-kuandyk-bishimbaev-24-zhylga-sottaldy Қуандық Бишімбаев 24 жылға сотталды]</ref>

== Жастық шағы және білімі ==
Қуандық Бишімбаев 1980 жылғы 11 сәуірде [[Қызылорда]] қаласында дүниеге келген. Дулат тайпасы [[Шымыр]] руы Темір бөлімінен шыққан.<ref>https://www.tiktok.com/@dosonalbaeb/video/7357057087307812102?_t=8lTzfw2WrdV&_r=1</ref> <ref>{{кітап|авторы= Құрастырушы авторы Асангелді Отаров|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Шымыр.|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2007|томы= |беттері= |барлық беті= 816 |сериясы= |isbn= 978-601-209-017-8|тиражы= }}</ref>

* 1999 жылы [[Нархоз университеті|Қазақ мемлекеттік басқару академиясы]]н бітірген.
* 2001 жылы [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті|М.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті]]н бітірген.
* 2001 жылы "[[Болашақ стипендиясы|Болашақ]]" бағдарламасы бойынша [[Джордж Вашингтон университеті]]нің бизнес-әкімшілендіру магистрі дәрежесін алды.

== Мансабы ==
* Еңбек жолын 2001 жылы "[[Қазақстан даму банкі]]" АҚ бас менеджері болып бастаған.
* 2002–2003 жылдары ол — [[Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі]]нің Стратегиялық жоспарлау және инвестициялық саясат департаментінің Бюджеттік саясат және жоспарлау департаментінің функционалдық талдау бөлімінің бастығы, Инвестициялық жоспарлау және талдау басқармасы бастығының орынбасары.
* 2003–2004 жылдары — "Ұлттық инновациялық қор" АҚ басқарушы директоры, басқарма мүшесі.
* 2004–2005 жылдары — "Маркетингтік және аналитикалық зерттеу орталығы" АҚ басқарма бастығының орынбасары, басқарма мүшесі.
* 2005 жылы — "Ордабасы" корпорациясы" АҚ вице-перезиденті, "Интеркомшина" АҚ директорлар кеңесінің төрағасы.
* 2005–2006 жылдары — [[Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі|Экономика және бюджеттік жоспарлау министрі]]нің кеңесшісі, [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министр орынбасары]]ның кеңесшісі.
* 2006–2007 жылдары — [[Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігі|Индустрия және сауда министрлігі]]нің "Сауда саясатын дамыту оратылығы" АҚ президенті.
* 2007 жылы — Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрінің орынбасары.
* 2008 жылы — [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі]]нің Әлеуметітк-экономикалық мониторинг бөлімінің меңгерушісі.
* 2008–2009 жылдары — "[[Арна Медиа]]" Ұлттық ақпарат холдингі" АҚ басқармасының төрағасы.
* 2009–2010 жылдары — [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]]нің көмекшісі.
* 2010–2011 жылдары — Қазақстан Республикасы Экономикалық даму және сауда министрінің орынбасары.
* 2011–2013 жылдары — "[[Самұрық-Қазына]]" АҚ басқармасы төрағасының орынбасары.
* 2012 жылғы 13 наурыздан — "Қазақстан Даму Банкі" АҚ директорлар кеңесінің мүшесі.
* 2013 жылғы 30 мамырдан — "[[Бәйтерек (ұлттық холдинг)|Бәйтерек]]" Ұлттық басқару холдингі" АҚ басқармасының төрағасы.
* 2014 жылғы сәуірден — "Қазақстан Даму Банкі" АҚ директорлар кеңесінің төрағасы
* 2015 жылғы наурыздан — "Болашақ" ассоциациясы кеңесінің төрағасы.
* 2016 жылғы 6 мамыр мен сол жылғы 28 желтоқсан аралығында — [[Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі|Ұлттық экономика министрі]].<ref>[https://kapital.kz/dossier/bishimbaev-kuandyk/ Бишимбаев Куандык Валиханович]</ref>

== Жеке өмірі ==
* Атасы: [[Қозыке Бишімбайұлы Бишімбаев]]
* Әкесі: [[Уәлихан Қозыкеұлы Бишімбаев]]

Қуандық Бишімбаев екі рет неке қиған. Тұңғыш әйелі Назым Қаһарманқызы Қаһармановамен некесі 14 жыл бойы созылды, олар 2020 жылғы 5 қазанда, күйеуінің түрмеден шыққанынан кейін ресми түрде ажырасты, екеуінің үш баласы бар.<ref name="nazim">{{Cite web|url= https://el.kz/shok-boldym-bishimbaevtyn-14-zhyl-nekede-bolgan-ayeli-pikir-bildirdi_96379/ |title= "Шок болдым". Бишімбаевтың 14 жыл некеде болған әйелі пікір білдірді |lang= kk |publisher= el.kz |author= АҒЗАМҚЫЗЫ, Ақмарал |date= 2023-11-10 |accessdate= 2023-11-11}}</ref> Бірінші некесінен кейін ол 1992 жылы туған<ref name="zakonkz">{{Cite web|url=https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30178127&pos=1;6#pos=1;6|title=Бишимбаев Куандык Валиханович|lang=ru|publisher=online.zakon.kz|accessdate=2023-11-11}}</ref> [[#Салтанат Нүкенованы өлтіргені|Салтанат Амангелдіқызы Нүкенова]]ға үйленген.

Бишімбаевтың жалпы төрт баласы, үш ұл, бір қызы бар.<ref name="beknazar" />

== Тұтқынға алынуы ==
=== Жемқорлық үшін тұтқынға алынуы ===
2017 жылғы 10 қаңтарда Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросы Бишімбаевты алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобында аса ірі мөлшерде бірнеше рет пара алғаны үшін ұстады.<ref>{{Cite web|url=http://anticorruption.gov.kz/rus/infocentr/news/?cid=0&rid=288|title=Национальным бюро по противодействию коррупции задержан бывший Министр национальной экономики РК Куандык Бишимбаев|lang=ru}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20170202023350/http://anticorruption.gov.kz/rus/infocentr/news/?cid=0&rid=288|2017-01-25}}</ref> 12 қаңтар күні оны сол себеппен тұтқынға алды.<ref>{{Cite web|url=http://anticorruption.gov.kz/rus/infocentr/news/?cid=0&rid=289|title=Ранее задержанный Куандык Бишимбаев арестован|lang=ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20170202024210/http://anticorruption.gov.kz/rus/infocentr/news/?cid=0&rid=289 |date= 2017-02-02}}</ref>

2018 жылғы 14 наурызда<ref name="lishonsvobody">{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4908644-kuandyka-bishimbaeva-prigovorili-k-10.html|title=Бишимбаев приговорен к 10 годам лишения свободы|lang=kk|publisher=zakon.kz|author=КОВАЛЕВА, Татьяна|date=2018-03-14|accessdate=2023-11-11}}</ref> Қуандық Бишімбаев "[[Бәйтерек (ұлттық холдинг)|Бәйтерек]]" ұлттық холдингін басқарып тұрғанда [[Қызылорда]]дағы әйнек зауытына бөлінген қаржыдан бір миллиард теңге жымқырған деп айыппен<ref name="azattiq" /> [[Астана]] қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық мамандандырылғант соты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 189-бабының 3-бөлігі, 4-бөлігінің 2-тармағымен бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалып, оны өмір бойына басшылық қызметпен айналысу құқығынан айыра отырып, 10 жылға бас бостандығынан айыру жазасын қатаң тәртіптегі қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде өтеуге үкім шығарды.<ref name="lishonsvobody" />

2018 жылғы 28 желтоқсанда [[Түркістан облысы]] [[Төлеби ауданы|Төлеби аудан]]дық соты Қуандық Бишімбаевтың қамауда ұстау шарттарын жеңілдету туралы өтінішін ішінара қанағаттандырып, жалпы режимдегі колонияда өтеуді ұйғарды.<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyq.org/a/29683667.html|title=https://rus.azattyq.org/a/29683667.html|title=Осуждённого Бишимбаева переведут в колонию общего режима|lang=ru|publisher=[[Азаттық радиосы]]|author=ИСА, Дилара|date=2018-12-30|accessdate=2023-11-11}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20230104220339/https://rus.azattyq.org/a/29683667.html}}</ref>

2019 жылғы 25 қыркүйекте Қуандық Бишімбаев бостандыққа шықты, [[Шымкент]]тің Абай аудандық соты экс-министрді шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы өтінішті қанағаттандырды.<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyq.org/a/30211555.html|title=Осуждённый по делу о коррупции экс-министр Бишимбаев освободился условно-досрочно|lang=ru|publisher=[[Азаттық радиосы]]|author=ИСА, Дилара|accessdate=2023-11-11}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20230104220337/https://rus.azattyq.org/a/30211555.html}}</ref>

=== Салтанат Нүкенованы өлтіргені ===
{{Толық мақала|Бишімбаев ісі}}
'''Салтанат Амангелдіқызы Нүкенова''' ([[15 мамыр]] [[1992 жыл]] – [[9 қараша]] [[2023 жыл]], [[Астана]])<ref name="azattiq" /> — Бишімбаевтың екінші<ref name="zakonkz" /> әйелі, Астананың Достық көшесінің бойындағы<ref name="beknazar">{{Cite web|url=https://aikyn.kz/258310/eks-ministr-bishimbaev-astanadag-y-meyramhanasynda-ozinin---yelin-u-ryp-oltirgen|title=Экс-министр Бишімбаев Астанадағы мейрамханасында әйелін ұрып өлтірді деген күдікпен ұсталды|lang=kk|publisher=Айқын|author=БЕКНАЗАР, Бағлан|date=2023-11-09|accessdate=2023-11-11}}</ref> "Бау" мейрамханасында күйеуі басынан қатты соқты да,<ref name="nikiforyak" /> нәтижесінде жедел жәрдем жетпей тұра<ref name="nazim" /> ол көз жұмған. Өлтірушілік орын алған күні Бишімбаевтың ұсталғаны<ref name="azattiq" /> және адам өліміне әкеп соқтырған денсаулыққа ауыр зиян келтірді деген күдікпен уақытша ұстау изоляторына қамалғаны белгілі болды. Камералардан табылған ақпарат бойынша, Бишімбаев өз әйелін 8 сағат бойы ұрып-соққан. <ref name="beknazar" />

Бишімбаевтың тұңғыш әйелі, Назым Қаһарманова,<ref name="zakonkz" /> орын алған оқиға жайлы білгенде «таң қалдым» деді, оны «қайғылы жағдай» деп атады да, Салтанаттың отбасына көңіл айтты.<ref name="nazim" />

11 қазан күні мамандар гастробардағы күзет камераларынан жойылған видеоларды қайтарып ала алғаны белгілі болды. Видеоларда Бишімбаевтың сағат 7:00-де әйелін ұрып соққаны табылды. Бишімбаевтың інісі берген мазмұндамасы камераларда табылған видеолармен сәйкес келді, оның сөзінше ол гастробарда «ұйықтап жатқан» Нүкенованың сағат 16:40-та пульсін тексерген кезде оның өмірден озғанын білді. Нүкенованы 9 қараша күні ешкім көрмегені белгілі және сарапшылар мәліметінше денесінде пышақтау іздері жоқ, болжам бойынша, басына моқал затпен қатты соққы тиюі оның өліміне әкелді.<ref name="nikiforyak">{{Cite web|url=https://orda.kz/bishimbaev-v-700-izbival-zhenu-vosstanovleno-udalennoe-video-s-kamer-nabljudenija-gastrocentra-378953/|title=Бишимбаев в 7:00 избивал жену — восстановлено удаленное видео с камер наблюдения гастроцентра|lang=ru|publisher=orda.kz|author=НИКИФОРЯК, Ксения|date=2023-11-11|accessdate=2023-11-11}}</ref>

11 қараша күні [[Павлодар]]да Салтанат Нүкеновамен қоштасу рәсімі өтті. Ол Мәшһүр Жүсіп мешітінде орын алды, туыстары және достары қатысты.<ref>{{Cite web|url=https://orda.kz/v-pavlodare-prostilis-s-ubitoj-zhenoj-kuandyka-bishimbaeva-378945/|title=В Павлодаре простились с убитой женой Куандыка Бишимбаева|lang=ru|publisher=orda.kz|author=НИКИФОРЯК, Ксения|date=2023-11-11|accessdate=2023-11-11}}</ref> Сол күні Бишімбаевтың екі айға қамалғаны белгілі болды.<ref>{{Cite web|url=https://ducxtkh49pxkp.cloudfront.net/a/32681259.html|title=Астана соты: Экс-министр Қуандық Бишімбаев екі айға қамалды|lang=kk|publisher=[[Азаттық радиосы]]|date=2023-11-12|accessdate=2023-11-12}}</ref>

Сотта жәбірленуші тараптың адвокаты Игорь Вранчев Бишімбаевты «элитарлық және тоталитарлық паразит»ке теңеп, оны түрмеге отырғызудың бүкіл Қазақстан үшін маңыздылығын айтты.<ref>[https://abai.kz/post/182960 Бишімбаев жазадан құтылып кетсе, онда елде болашақ жоқ деген сөз!]</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Бақытжан Сағынтаевтың министрлер кабинеті}}
{{Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті}}

[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Қазақстан вице-министрлері]]
[[Санат:Қазақстан экономика министрлері]]
[[Санат:Қазақстан тұтқындары]]
[[Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері]]
[[Санат:Джордж Вашингтон университеті түлектері]]
[[Санат:Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті түлектері]]
[[Санат:Кешірім алған қылмыскерлер]]
[[Санат:Қазақстандағы тұрмыстық зорлық-зомбылық]]
[[Санат:Қазақстан қылмыскерлері]]
[[Санат:Қазақстан өлтірушілері]]

Қуандық Уәлиханұлы Бишімбаев - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Еркежан Сейтқазы: сөз қостым

← Ескі түзетулер	19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)