https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B6%D2%B1%D0%BF%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2026-09-06T07:31:47Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B6%D2%B1%D0%BF%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=114780&oldid=prev 2026-06-26T06:26:05Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B6%D2%B1%D0%BF%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=114779&oldid=prev 2016-04-13T11:54:13Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Taxobox<br /> | name = Қосжұпаяқтылар<br /> | fossil_range= <br /> | image = Қосжұпаяқтылар1.jpg<br /> | image_caption = <br /> | image_alt = A segmented animal is seen from the side. It has a long antennae and small black eyes; one pair of legs is much more robust than the others; the body is slightly arched and each segment carries a pair of appendages. The whole animal is translucent or a pale brown colour.<br /> | regnum = [[Жануарлар]]<br /> | phylum = [[Буынаяқтылар]] (''Arthropoda'')<br /> | subphylum = Қосжұпаяқтылар (''Diplopoda'')<br /> | subphylum_authority = <br /> | subdivision_ranks = <br /> | subdivision = <br /> }}<br /> <br /> '''Қосжұпаяқтылар''' ([[лат]]. ''Diplopoda'')&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ энциклопедиясы&quot;, VI-том&lt;/ref&gt; – [[көпаяқтылар]] класының бір класс тармағы. [[Жер беті]]нде кең таралған (тек [[Антарктида]]да кездеспейді). 50 мыңға жуық [[түр]]і белгілі. Шіріген [[органика]]лық қалдықтармен және [[детрит]]пен (өлексе) қоректенеді. Бұлар [[орман]]ды жерлердің топырағын түзуде және оны [[минерал]]мен құнартуда маңызды [[рөл]] атқарады. Кейбіреулері [[өсімдіктер]]дің тамырын зақымдап, [[зиян]] келтіреді.<br /> <br /> == Дене құрылысы ==<br /> [[Сурет:Қосжұпаяқтылар2.jpg|thumb|left|180px|]]&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:&quot; Қазақ энциклопедиясы&quot; ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5&lt;/ref&gt;<br /> * [[Дене]] тұрқы [[цилиндр]] пішінді, дөңес-шығыңқы немесе [[шар]] тәрізді қалың [[хитин]]ді [[кутикула]]мен қапталған. <br /> * Аяғы 12 жұптан (шыбыққұйрықтыларда) 375 жұпқа дейін (тропиктік кивсяктарда) жетеді. Алдыңғы 2 – 4 [[сегмент]]інде аяғы 1 жұптан, қалғандарында қос жұптан болады (аталуы осыған байланысты шыққан). <br /> * Көп түрінде денесінің әрбір сегментінде орналасқан 1 – 2 [[у]]лы [[без]]дері қорғаныш қызметін атқарады. <br /> * Дамуы [[анаморфоз]] немесе [[гемианаморфоз]] жолымен өтеді.<br /> <br /> == Классификациясы ==<br /> Қосжұпаяқтылардың 13 отряды бар, соның ішінде табиғатта көп таралғандары: <br /> * [[кивсяктар]] (Lulіforma) <br /> * [[шыбыққұйрықтылар]] (Pselaphognatha) <br /> * [[сауытты көпаяқтылар]] (Onіscomorpha), т.б. <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Қосжұпаяқтылар]]<br /> [[Санат:Қазақстан фаунасы]]</div>

Kmoksy