https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D1%96 2026-04-19T16:02:26Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D1%96&diff=51909&oldid=prev 2025-04-25T18:26:53Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D1%96&diff=51908&oldid=prev 2015-11-11T17:58:40Z

<p>Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --&gt; [...</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2015}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --&gt;<br /> <br /> [[Сурет:Digestive system diagram kk.png|400px|нобай|Асқорту жүйесінің диаграммасы]]<br /> <br /> == Жалпылама ұғым ==<br /> [[Адам]]ның қалыпты тіршілік əрекеті үшін [[энергия]], ауыстырылмайтын [[амин]] [[қышқыл]]дары, эссенциалды май қышқылдары, [[витамин]]дер, [[минерал]]ды заттар жəне [[су]] керек. Энергияны [[көмірсу]]лар, [[май]]лар жəне аздап [[ақуыз]]дар береді. Олар өте күрделі [[молекула]]лы қосылыстар, [[фермент]]тер əсерінен гидролизденіп, соңғы өнімдерге дейін ыдырайды жəне бос энергия бөлініп шығады. <br /> <br /> == Ыдырауы ==<br /> Жалпы қоректік заттар үш кезеңде ыдырайды <br /> <br /> === Бірінші кезең ===<br /> '''Бірінші кезеңде''' ірі молекулалар айырылып, ұсақ молекулаларға бөлінеді. Мысалы, [[полисахарид]]тер - гексозаға, пентозаға; майлар - май қышқылына, [[глицерол]]ға; ақуыздар - амин қышқылдарына ажырайды. Ыдырауыдың мұндай процесі ас қорыту жолында іске асады.<br /> <br /> === Екінші кезең ===<br /> '''Екінші кезеңде''' бұрын түзілген ұсақ молекулалар жасушаға енеді де, цитоплазмада əрі қарай ыдырайды. [[Қант]]тар жəне амин қышқылдарының бір бөлігі пируватқа айналады, ол [[митохондрия]]ға енеді де, тотығып ацетил-А-коферментіне айналады. Май қышқылдары мен глицерол пируватқа айналмайды, олар ß-тотығу процесі арқылы ацетил-А-коферментін береді.<br /> <br /> === Үшінші кезең ===<br /> '''Үшінші, қорытынды кезең митохондрияда өтеді'''. Бұл кезде қоректік заттардың энергиясы босап шығады. Мұнда ацетил-А-коферменті түгелдей тотығып, СО2 мен Н2О айналады. Босап шыққан энергияның бір бөлігі АТФ молекуласында жиналады да, екінші бөлігі жылу түрінде бөлініп шығады. АТФ бос энергиясы гидролизден кейін пайдалы жұмыс атқаруға қолданады. Кəдімгі жасушаның ішінде 1 млрд шамасындай АТФ молекуласы болады. <br /> <br /> == Дереккөз ==<br /> &lt;ref&gt;Биохимия. Медицина университеті баспасы. Алматы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> [[Санат:Биохимия]]</div>

ShymNIS 9BSunkarJR11