https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88Қозғауыш - Түзету тарихы2026-04-18T13:39:41ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88&diff=48453&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:26:06Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:26, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88&diff=48452&oldid=prev19:43, 2016 ж. маусымның 4 кезіндегі Vyacheslav Nasretdinov деген2016-06-04T19:43:07Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Қозғауыш'''- кез келген [[энергия]] түрін [[механика]]лық [[энергия]]ға түрлендіретін [[машина]].<br /><br />
'''Бензиндік қозғауыш''' - ұшқындық отжандырумен поршеньдік іштен жанатын қозғауыш; отыны - [[бензин]] болады.<br /><br />
'''Жоғарықа қақпақшалы қозғауыш''' - қақпақшалар [[цилиндр]]лер үстінде орналасқан поршеньдік қозғауыш.<br /><br />
'''Сырттан жанатын қозғауыш''' - жанатын отыны цилиндрдің ішіне кірмейтін жылу қозғауышы. (мысалы [[бу]]мен істайтін қозғауыш).<br /><br />
'''Іштен жанатын қозғауыш''' - [[отын]]ы тікелей цилиндрдің ішінде тұтанып жанатын немесе жанған отын [[цилиндр]]дің ішіне берілетін [[жылу]] қозғауышы.<br /><br />
'''Газды қозғауыш''' – іштен жанатын поршеньдік қозғауыш,оның отыны- тығыздалған, сұйықталған немесе газогенераторлық қондырғыда жасалған [[газ]].<br /><br />
'''Газотрубиналы қозғауыш''' - жанған отыны (газдар) турбинаның қалақша доңғалатарына әсер етіп айналдыратын, іштен жанатын жылу қозғаушы.<br /><br />
'''Ыстық қозғауыш''' - қоршаған ортаның темперагурасынан жоары, бірақ +50° С-дан кем емес температураны қамтитын тоқтатылған қозғауыш. <br /><br />
'''Екі тактылы қозғауыш''' -[[жұмыс]] циклі поршеньнің екі жүрісіне тең, яғни иінді біліктің бір айналғанында орындалатын қозғауыш.<br /><br />
'''Дизельді қозғауыш''' - отыны қысым әсерінен тұтанатын, іштен жанатын поршеньді қозғауыш; отыны - дизель отыны деп аталады.<br /><br />
'''Карбюраторлы қозғауыш''' - жанғыш қоспасы карбюратор ішінде даярланатын бензинді қозғауыш.<br /><br />
'''Көпотындық қозғауыш''' - сәл өзгерістер кезінде әртүрлі отындарда [[жұмыс]] істей алатын қозғауыш (мысалы, арнайы жасалған [[дизель]] қозғауыш тек [[дизель]] отында ғана емес, сонымен катар бензин, керосин және баска отындарда жұмыс істей алады).<br /><br />
'''Төмен қақпақшалы қозғауыш'''- қақпақшалары цилиндрлердің жанында орналасқан поршеньдік қозғауыш.<br /><br />
'''Газотурбиналы қозғауыш''' - [[компрессор]] мен [[турбина]]ның қалақ доңғалақтары бір білікте орналасқан газотурбиналық қозғауыш.<br /><br />
'''Бумен істейтін қозғауыш''' - сырттан жанатын поршеньдік қозғауыш, мұнда [[жұмыс]] дене ретінде бу қазанында жасалған [[бу]] болады<br /><br />
'''Бутурбиналық қозғауыш'''- кеңейетін [[бу]] [[турбина]]ның қалақ доңғалактары арасынан өтетін, оларды айналдыратын сырттан жанатын жылу қозғаушы.<br /><br />
'''Поршендік қозғауыш'''- кеңейетін [[газ]]дар (немесе булар) поршеньнің түбіне әсер етіп, оны цилиндрде қозғалтқызатын жылу қозғаушы.<br /><br />
'''Оталдырғыш қозғауыш''' - негізгі қозғауышты немесе едәуір мықты қуатты қозғауышты іске қосу үшін қызмет ететін, әдетте карбюраторлық қозғауыш.<br /><br />
'''Реактивтік қозғауыш'''- өзінен ағып шығатын, [[жұмыс]]шы дененің [[реактив]] күшіне сәйкес келетін қозғалыс үшін пайдаланылатын тарту күші өз тұлғасында туатын қозғауыш.<br /><br />
'''Жіберетін қозғауыш''' - поршеньдік қозғауыш, мұнда отын (мысалы, [[дизель]], [[бензин]]) тура [[цилиндр]]лерге жіберіледі.<br /><br />
'''Стирлинг қозғауышы''' -[[изотермия]]лық қысумен және кеңейтумен термодинамикалық [[цикл]] бойынша сырттан жанатын поршеньдік қозғауыш.<br /><br />
'''Жылу қозғауышы'''- жанатын отынның жылуы механикалық жұмысқа айналатын қозғауыш.<br /><br />
'''Форкамерлық қозғауыш''' - жұмыс қоспасының жануы басталатын косымша кішірек камерасы бар поршеньдік қозғауыш.<br /><br />
'''Суық қозғауыш''' - бөлшектер температурасы қоршаған ортаның температурасынан 1 °С жоғары еместігімен ерекшеленетін, бірак +50°С-дан кем емес қозғауыш.<br /><br />
'''Төрт тактілі қозғауыш''' - [[жұмыс]] циклы поршеньнің төрт жүрісінде, яғни иінді біліктің екі айналым кезінде жүзеге асатын поршеньдік қозғауыш.<br /><br />
'''Электр қозғауыш''' – [[электр]] [[энергия]]сын механикалық жұмысқа айналдыратын қозғауыш.<br />
<ref>Орысша-қазақша түсіндірме жалпы сөздік: Көлік / профессор Е. Арын — Павлодар : «ЭКО» ҒӨФ. 2006.</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Физика]]<br />
<br />
<br />
{{Stub}}</div>Vyacheslav Nasretdinov