https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2026-04-18T21:56:18Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96&diff=31413&oldid=prev 2025-04-25T18:10:40Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:10, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96&diff=31412&oldid=prev 2015-10-19T04:25:18Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Аласталуда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9E%D2%9B%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Оқулық (мұндай бет жоқ)">Санат:Оқулық</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Cycling.jpg|thumb|left]]<br /> Жалпы алғанда, [[қозғалыс]] табиғаттағы кез келген өзгерісті білдіреді. Біз [[кинематика]]да осындай өзгерістердің ең қарапайым әрі кең тараған түрі — [[денелердің орын ауыстыруы]]на байланысты туындайтын ''[[механикалық қозғалыс]]ты'' қарастырамыз. Расында да айналамызға көз жүгіртсек, бізді [[қоршаған орта]]дағының бәрі де үздіксіз козғалыста болатынын байқаймыз. [[Қала]] мен [[ауыл]]<br /> көшелеріндегі адамдар, дала мен орман-таулардағы жан-жануарлар, [[теңіз]]дер мен [[көл]]дердегі балықтар — осылардың бәрі де козғалыста болады. Сондай-ақ [[Өсімдіктер|өсімдік]] бойындағы [[органикалық зат]]тар, адамның қан тамырларындағы қан үнемі козғалыста болады. Заттарды құрайтын [[молекулалар]] мен [[атомдар]] да үздіксіз қозғалыста болатыны өздеріңе мәлім.<br /> <br /> Алайда бізді қоршаған ортада қозғалмайтын [[дене]]лерді де көреміз. Мысалы, бөлмедегі [[үстел]], оның үстінде жатқан кітап, [[аялдама]]ға келіп тоқтаған [[автобус]], құрылыстағы кран, [[әуежай]]дағы ұшақтар жерге қатысты қозғалмай тұрады.<br /> <br /> Дегенмен бұл мысалдар &quot;''дүниедегі барлық [[нәрсе]]лер'' қозғалыста болады деген [[пікір]]ді жоққа шығара алмайды. Өйткені жер бетіне қатысты қозғалмай тұрған дене Жермен қоса оның [[Ось|осін]] айналады әрі онымен бірге [[Күн]]ді де айнала қозғалады. &lt;br /&gt;<br /> [[Сурет:Provodka.jpg|thumb|right]]<br /> <br /> Бұдан шығатын [[қорытынды]]: дене кейбір денеге қатысты тыныштықта болғанымен, басқа бір денеге қатысты [[қозғалыс]]та болады, сондықтан ''денелердің тыныштығы да салыстырмалы болып табылады''. Демек, табиғатта абсолют қозғалмайтын дененің болуы мүмкін емес, болмайды да.<br /> <br /> Бізді қоршаған ортадағы [[үй]]лер, [[машина]]лар, [[Жануарлар|жан-жануарлар]], [[өсімдіктер]], [[су]], [[ауа]], [[дыбыс]], [[жарық]], [[атомдар]] мен [[молекулалар]], [[радиотолқындар]], т.б. ''[[ғылым]] тілінде [[материя]] деп аталады''. Материяның негізгі касиеттерінің бірі — ''қозғалыс''. Материясыз козғалыс, қозғалыссыз материя болмайды. Қозғалыс — материялық [[дүние]]нің айғағы. ''Табиғат'' немесе ''[[әлем]]'' — қозғалыстағы материя болып табылады.<br /> <br /> Материяның қасиеттерін, оның өзгерістерін зерттеу барысында көптеген ''[[физикалық шама]]лар'' енгізіледі. Бұл шамалардың арасындағы ең маңызды байланыстар ашылады да, олар математикалық қатынастар арқылы өрнектеледі. Сөйтіп, материя қасиеттерін сипаттайтын ''[[заң]]дар'' тағайындалады.&lt;ref&gt;Физика және астрономия: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық. Өңд., толыкт. 2-бас. / Р. Башарұлы, Д. Қазақбаева, У. Токбергенова, Н. Бекбасар. — Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2009. — 240 бет, суретті. ISBN 9965-36-700-0&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> <br /> [[Санат:Физика]]<br /> [[Санат:Астрономия]]</div>

Нұрлан Рахымжанов