https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2026-09-06T04:00:58Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B&diff=115510&oldid=prev 2026-06-26T06:26:44Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B&diff=115509&oldid=prev 2016-03-13T21:56:23Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Қара сұлы<br /> |image = Avena May 2010-3.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |unranked_classis = [[Дара жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = [[Commelinids]]<br /> |ordo = [[Poales]]<br /> |familia = [[Астық тұқымдасы|Poaceae]]<br /> |subfamilia = [[Pooideae]]<br /> |tribus = [[Aveneae]]<br /> |genus = ''[[сұлы|Avena]]''<br /> |species = '''''A. fatua'''''<br /> |binomial = ''Avena fatua''<br /> |binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<br /> }}<br /> '''Қара сұлы'''&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:&quot; Қазақ энциклопедиясы&quot; ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5&lt;/ref&gt; ({{lang-la|Avena fatua}}) – [[Астық тұқымдасы|астық]] тұқымдасының [[сұлы]] туысына жататын бір жылдық шөптесін [[өсімдік]].<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> * Биіктігі 120 см-дей, сабағы тік, жапырағы ұзын, [[таспа]] тәрізді, 2-3 гүлден топталып өседі.<br /> * [[Гүлшоғыр]]ы - сыпыртқы.<br /> * [[Тұқым]]ы арқылы өсіп-өнеді. [[Маусым]]-[[шілде]] айларында гүлдеп, [[жеміс]]і піседі.<br /> * Дәнегі піскен кезде тез төгіледі. Бір түп өсімдікте 600-дей [[дәнек]] болады.<br /> <br /> == Өсетін жері мен таралу аймағы ==<br /> [[Қазақстан]]ның барлық жерлерінде тараған, тек [[Тәлімі Жер|тәлімі жер]]лерде өспейді. Қазақстанның [[солтүстік]] [[аудан]]дары үшін ең [[зиян]]ды [[арамшөп]]тің бірі. Көк майса кезінде [[мал]]ға жақсы [[пішен]].<br /> <br /> == Егістікке зиянды әсері ==<br /> Қара сұлы - тамыры тереңге кететін арамшөп. Жаздық дақыл егістігінде қалың өседі, егістіктің топырағын кептіреді. [[Астық]]тың [[сапа]]сын төмендетеді.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Қара сұлы сұлыға өте ұқсас. Егер егілген ақ сұлыны жөндеп күтпесе, ол қара сұлыға - арамшөпке айналып кетеді. Ақ сұлы сабағының шашағындағы ақ сұлы дәндерінің ішінен қара сұлы дәнін де табуға болады. Қара сұлы мен ақ сұлының бір-бірінен негізгі айырмашылығы - жемістерінің ([[дән]]дерінің) құрылысында. Ақ сұлы дәнінің қабыршақтары жұмсақ, дәндері ірі, қоректік заттар көп; орып және басып алғанша дәндері сабағының басынан өз бетінше түспейді және төгілмейді. Қара сұлы дәнінің - қабыршағы тығыз және қара-қошқыл болады, пісісімен дәндері сабағынан төгіліп түседі. Қабыршақтарының бірінде, [[бетеге]]нікі сияқты, ширатылған қылтығы болады. Ылғал тигенде қылтық жазылып кетеді, кепкен кезде қайтадан ширатылады. Қылтығы біресе - ширатылып, біресе - жазылып кетудің арқасында қара сұлының жемісі жорғалап жүріп, жер бетіне тарала бастайды. Егер столдың үстіне бір шымшым қара сұлы төгіп, үстіне азырақ [[су]] себетін болса, олар жан-жаққа қарай, ширатыла баяу қозғалып, бет-бетімен кетеді.&lt;ref&gt;Қазақстанның өсімдіктері мен жануарлары. Б. Муханов, Т.Мұсақұлов, Н. Суворов. Қазақтың Мемлекеттік оқу-педагогикалық баспасы, Алматы. 1963&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Күрес шаралары ==<br /> Егістікке зиянды әсеріне қарсы күрес:<br /> * тұқымды тазарту;<br /> * жерді сыдыра және терең жырту;<br /> * [[ауыспалы егіс]] жүйесін дұрыс орындау;<br /> * [[гербицидтер]]ді қолдану.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Астық тұқымдасы]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kmoksy