https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0 2026-09-06T05:01:22Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0&diff=118982&oldid=prev 2026-06-26T06:37:36Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:37, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0&diff=118981&oldid=prev 2023-10-01T08:46:18Z

<p>Protected &quot;<a href="/index.php/%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0" title="Қарақұла">Қарақұла</a>&quot; ([Өңдеу=Тек администраторларға рұқсат ету] (мәңгі) [Жылжыту=Тек администраторларға рұқсат ету] (мәңгі))</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Жапырақтағы қарақұла.jpg|thumb|right|250px|Жапырақ қарақұласы (медиана).]]<br /> '''Қарақұла''' – көбінесе [[Жабайы аңдар|жабайы аң]]дарда болатын, қара жонды басып өтіп, құйыршықтың ұшына дейін қақ жарып тұратын табиғи сызық.<br /> <br /> == Атау мәні ==<br /> Дәстүрлі ортада оны &quot;қарақұла&quot; деп атаса, ғылымда &quot;медиана&quot; дейді. Қарақұла – 2/1, жарты, 0,5, қақ жартыға тең. Латын тілінде медиана – қарақұла, қарақұладан қақ жару, тең жару, тең бөлу дегенді білдіреді. <br /> <br /> == Сипаты мен мағынасы ==<br /> Қарақұла жануар денесіндегі түктен бөлек, көбінесе қара түсті, ұзындау келген, жылтыр болады. Ол жануарлардан бөлек, жәндік, құрт-құмырсақалардың да денесінде болады. Сондай-ақ, өсімдіктердің діңінің ұзынынан қақ жарып тұрған ішкі өзегі бар, ал жапырақтарда оны екіге бөліп тұратын сызық бар. Қарақұла дәстүрлі ортада тепе-теңділік, тең өлшемділік, тең үлгілілік, тең пішінділік, тең мүшелілік, тең денелілік, тең көлемділік, тең жарты, қақ жартысынды тіркестердің мағынасын айғақтайтын ұғым іспетті.&lt;br&gt;<br /> Қазақта «қарақұладан қақжарып бөліп алдық», «қарақұладан қақжарып бөліп беру» деген теңеу сөздердің болуы осының дәлелі. Сондай-ақ, дәстүрлі ортадағы дау-дамай, шиеленіскен мәселелерді әділ шешетін билерге қаратыла айтылатын «қарақылды қақжарған» деген теңеудің болуы – осы қарақұладан қақ жарғанды білдірсе керек.&lt;ref&gt;ҚАЗАҚТЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР, ҰҒЫМДАР МЕН АТАУЛАРЫНЫҢ ДӘСТҮРЛI ЖҮЙЕСI. Энциклопедия. – Алматы: РПК “СЛОН”, 2012. – (илл.) ISBN 978-601-7026-17-23-том: К – Қ – 736 бет.ISBN 978-601-7026-21-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Әдебиеттер ==<br /> * Бабалықұлы Ж. Мал ауруларының қазақша атаулары. Алматы. Қайнар, 1986; <br /> * ҚР МОМ – материалдарынан; <br /> * ОМЭЭ – материалдарынан.<br /> <br /> [[Санат:Биология]]<br /> [[Санат:Зоология]]<br /> [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]]</div>

Салиха