https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BCҚарақорым - Түзету тарихы2026-04-18T06:19:22ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC&diff=14607&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T17:55:45Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC&diff=14606&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using AWB2014-05-13T13:28:37Z<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Қарақорым''' – Орталық Азиядағы тау жүйесі, Жер шарындағы аса биік тау жүйелерінің бірі. Ұзындығы 800 км, орташа биіктігі 5500 м-дей. Ең биік жері – [[Чогори шыңы]] (8611 м), ол биіктігі жағынан [[Джомолунгма]] шыңынан кейін екінші орында. Қарақорым тауында [[Қытай]] мен [[Үндістан]] шекаралары түйіскен. Солтүстігінде [[Памир]] және [[Куньлунь]], оңтүстігінде [[Гималай]] және [[Гандисышань]] тау жүйелерінің аралығында орналасқан.<br />
<br />
Климаты тым континенттік. [[Инд]] өзенінің аңғарында 3500 м биіктікте орналасқан Лех елді мекеніндегі қаңтар айының жылдық орташа температурасы – 8°С, шілденің орташа жылдық температурасы 16 – 18°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері тау жүйесінің етегінде 100 мм-дей, 5000 м биіктікте 500 мм. Гималайға қарағанда құрғақтау болса да, мұзданудың аумағы (16,3 мың км<sup>2</sup>) үлкен. Ең ірі мұздығы – [[Сиачен]] (ұзындығы 75 км, ауданы 1180 км<sup>2</sup>). Одан басқа [[Хиспар]] (ұзындығы 62 км), [[Биафо]] (59 км), [[Акташ]] (56 км), [[Балторо]] (52 км, ауданы 1227 км<sup>2</sup>) мұздықтары бар. Еріген қар мен мұздың сулары Инд және [[Тарим]] өзендерінің алабын құрайды. Тауаралық қазаншұңқырларда тұйық көлдер мен сор жерлер кездеседі.<br />
<br />
[[Раскемдария]] өзенінің жоғарғы бөлігінде бұта шоғырлары, [[терек]], [[жабайы алма]], [[алмұрт]], [[өрік]], т.б. ағаштар кездеседі. Оңтүстік беткейлерінің 2000 – 3500 м тауаралық аңғарларында қарағай, Гималай самырсыны, терек, қайың шоқтары өседі. 3000 – 4000 м биіктікте тау ешкілері (маркор), [[жабайы қой]], киіктер ([[оронго]] және [[ада]]), жабайы есек, 3800 м-ге дейін [[барыс]], 4000 м-ге дейін [[қылшықты қоян]] және [[аю]] мекендейді. 5000 м-ден жоғарыда [[тур]], [[сұңқар]] мен [[қаршыға]] тіршілік етеді. 6000 м биіктікте бүйі, көбелек, маса кездеседі. Тау алқаптарында [[ладакхтар]], [[балти]], [[хунза]], [[брокпа]], т.б. [[тибет]] халықтары тұрады. Олар жеміс-жидек жинаумен, тау аңғарларындағы жазық өңірлерде [[бидай]], [[бұршақ]] егумен шұғылданады. Жүзім, алма, өрік, қараөрік өсіреді. Өзен, көлдердің жағалауларында қой, ешкі, [[қодас]] және [[пони]] жайылады. Тау жүйесінің басым бөлігі әлі толық зерттелмеген.<ref name="source1">“Балалар Энциклопедиясы”, V-том</ref><br />
<br />
==Дереккөздер</span>==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:География]]<br />
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot