https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 2026-09-07T21:04:04Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B&diff=115428&oldid=prev 2026-06-26T06:26:43Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B&diff=115427&oldid=prev 2016-02-29T19:27:05Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Қарама-қарсы жапырақты ербасы<br /> |image = Gentiana cruciata 2.jpg<br /> |image_caption = <br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = [[Asterids]]<br /> |ordo = [[Gentianales]]<br /> |familia = [[Көкгүл тұқымдасы|Gentianaceae]]<br /> |genus = ''[[Көкгүл|Gentiana]]''<br /> |species = '''''G. cruciata'''''<br /> |binomial = ''Gentiana cruciata''<br /> |binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<br /> |synonyms =<br /> * ''Tretorhiza cruciata'' (L.) Delarbre &lt;ref name=Biolib&gt; [http://www.biolib.cz/en/taxon/id40570/ Biolib]&lt;/ref&gt;<br /> }}<br /> '''Қарама-қарсы жапырақты ербасы''' ({{lang-la|Gentiana cruciata}}) – [[Көкгүл тұқымдасы|көкгүлдер]] тұқымдасы, [[көкгүл]] туысына жататын көп жылдық , шөп тектес өсімдік.<br /> <br /> === Ботаникалық сипаты ===<br /> [[Сурет:Gentiana cruciata — Flora Batava — Volume v15.jpg|thumb|left|180px|]]<br /> [[Сурет:Ербасы.jpg|thumb|left|120px|]]<br /> * Биіктігі 60 см-ге жуық.<br /> * Тамыры қысқа әрі жуан, қоңыр түсті.<br /> * Сабақтары біреу немесе бірнешеу болады, жапырақтары көп. <br /> * Тамырынан тікелей өсіп шығатын эллипс тәрізді бір топ жапырақтары бар. Сабақ жапырақтары жіңішкелеу, қарама-қарсы орналасқан. <br /> * Гүлдері сабақтарының жоғарғы жағында, жапырақтарының қуыстарында болады. Гүл тостағаншасы түтікшеге ұқсас, 4 тісті, 4 қалақшадан тұрады. Гүл тәжісі көк түсті, қоңырау тәрізденіп келеген, 4 гүл жапырақшасы бар.<br /> * Жемісі көп тұқымды қауашақ, [[шілде]]-[[тамыз]] айларында гүлдейді.<br /> <br /> === Түрлері ===<br /> [[Қазақстан]]да ербасының - өкпе ербасы (''Gentiana pneumonanthe'') және Оливье ербасы (''Gentiana olivieri'') деген түрлері де өседі.<br /> * Өкпе ербасының биіктігі 3 см-ге жуық. <br /> ** Жапырақтары қарама-қарсы орналасқан. <br /> ** Гүлдері ірі, гүл тостағаншасы бес қалақшадан, гүл тәжісі 5 гүл жапырақшадан тұрады. <br /> ** Жемісі бір ұялы қауашақ. <br /> ** [[Тамыз]]-[[қыркүйек]] айларында гүлдейді. <br /> * Оливье ербасысы республикамыздың оңтүстік аудандарында кездеседі. Гүлдері көк, [[сәуір]], [[мамыр]] айларында гүлдейді. Олар тау етектерінде, далалы аймақтарда, ылғалды жерлерде өседі.<br /> <br /> === Емдік қасиеттері ===<br /> Дәрі жасау үшін олардың жер үстіндегі бөлігін, тамырын және тамыр сабағын жинап алады. Құрамында - генциамин деген [[алкалоидтар]], глюкозидтер, [[майлар]], [[эфир майлары]], илік заттар, [[каротин]], С [[дәрумен]]і бар. Ербасылардың үш түрінің де емдік қасиеттері бір-біріне ұқсас:<br /> * асқазанның жұмысын жақсартып, қышқылын көбейтіп, іш жүргізетін, өт айдайтын қасиеттері бар;<br /> * қанның азаюын, [[ревматизм]]ді, [[подагра]]ны емдейді;<br /> * көптен жазылмай жүрген жараларға өсімдіктің тамырын ұнтақтап себеді;<br /> * өкпе ербасысы мен Оливье ербасысын халық медицинасында жөтелге қарсы қолданады.<br /> <br /> === Дәріні дайындау және қолдану тәсілі ===<br /> * Ербасының 2 ас қасығын 200 мл араққа қосып 10 күн тұндырады да, 20-30 тамшыдан күніне 3 рет ішеді.<br /> * Аяқ көбірек терлейтін болса ербасының 1 бөлігін, емен қабығының 3 бөлігіне араластырып, қайнатындысына аяқты малып отыру керек.&lt;ref&gt;Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы &quot;Қазақстан&quot; 1982, 188 бет.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Дәрілік өсімдіктер]]<br /> [[Санат:Көкгүлдер]]<br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kmoksy