https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 2026-09-06T06:30:44Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD&diff=104996&oldid=prev 2026-06-25T14:29:13Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:29, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD&diff=104995&oldid=prev 2026-06-17T08:58:59Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Мемлекеттік қайраткер<br /> | түс = монарх<br /> | Қазақша есімі = Қапаған қаған <br /> | Шынайы есімі = &lt;br /&gt;[[File:Old Turkic letter N1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter G1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter Q.svg|10px]] [[File:Old Turkic letter N1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter G1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter P.svg|10px]][[File:Old Turkic letter Q.svg|10px]]<br /> | Суреті = <br /> | Сурет ені = <br /> | Атауы =<br /> | Титулы = [[Екінші Шығыс Түрік қағанаты]]ның 2-ші қағаны <br /> | Ту = <br /> | Ту2 = <br /> | Реті = <br /> | Басқара бастады = [[691]]<br /> | Басқаруын аяқтады = [[716]]<br /> | Ізашары = [[Елтеріс қаған]]<br /> | Ізбасары = [[Инел қаған]]<br /> | Президент = <br /> | Премьер =<br /> | Титулы_2 = <br /> | Ту_2 = <br /> | Ту2_2 = <br /> | Реті_2 = <br /> | Басқара бастады_2 = <br /> | Басқаруын аяқтады_2 = <br /> | Ізашары_2 = <br /> | Ізбасары_2 = <br /> | Титулы_3 = <br /> | Ту_3 = <br /> | Ту2_3 = <br /> | Реті_3 = <br /> | Басқара бастады_3 = <br /> | Басқаруын аяқтады_3 = <br /> | Ізашары_3 = <br /> | Ізбасары_3 = <br /> | Титулы_4 = <br /> | Ту_4 = <br /> | Ту2_4 = <br /> | Реті_4 = <br /> | Басқара бастады_4 = <br /> | Басқаруын аяқтады_4 = <br /> | Ізашары_4 = <br /> | Ізбасары_4 = <br /> | Туған күні = белгісіз<br /> | Туған жері = <br /> | Қайтыс болған күні = 716<br /> | Қайтыс болған жері = <br /> | Жерленді =<br /> | Династия = [[Ашина]]<br /> | Діні = [[Тәңіршілдік]]<br /> | Әкесі = Сыгинь<br /> | Анасы = <br /> | Жұбайы =Цзинь Шань<br /> | Балалары =Янвочжи Дэлэ&lt;br /&gt;[[Инел қаған]]<br /> | Партиясы = <br /> | Білімі = <br /> | Мамандығы = <br /> | Қолтаңбасы = <br /> | Сайты = <br /> | Commons = <br /> | Марапаттары =<br /> }}<br /> '''Қапаған қаған''', Қабылан, Мочур (туған жылы белгісіз – 716 ж.) – [[Шығыс Түрік қағанаты]]ның бас қағаны (691 – 716). [[Елтеріс қаған]]ның немере інісі, [[Күлтегін]] мен [[Білге қаған|Білгенің]] немере ағасы.<br /> <br /> == Басқаруы ==<br /> Қапаған Қаған түрік қағандығының қуатын арттырып, оның әскерін күшейтті.Шығыс түрік қағандығының иелігін Темір қақпадан (Дербент) Қадырхан тауына, Тоқарыстаннан Ұлы Хинган тауларына, Сарыөзенге (Хуанхэ) дейін ұлғайтуды мақсат етті.<br /> Қапаған қағанның Қытаймен соғыстары негізінен Сарыөзеннің Солтүстік жагалауларында жүргізілді. 694 жылы басталған қытаймен соғыстары [[Қытай]] корғанының арғы жағында жатқан Ордос түркілерін елге қайтару мақсатында жүргізілді. 697 жылы қытай шапқыншылығына ұшыраған қидандарды түгелімен, бүкіл Маньчжурия өзіне қосып алды. 706 жылы Солтүстік Қытайға шабуыл жасады. 706-07 жылдары қытай және та¬табы шапқыншылықтарына тойтарыс беріп отырды. 709 жылы тоғыз-оғыздарды женді. 711-12 жылдары [[Енисей]] аздары мен шіктерін өзіне қаратты. 712-13 жылдары [[Алтай]]дан асып, [[Жетісу]]дағы он оқтарды бағындырды. Сырдариядан өтіп, Темір қақпаға жалғас жатқан Тоқарыстанға жетіп, соғдыларды күйрете жеңді. 714 жылы қайта бас көтере бастаған табғаштарға алты рет соққы берді. Қапаған Қаған үдере көшпек болган тоғыз- оғыздарды тоқтатып, Ұлы Құм даланың (Гоби) солтүстігінде оларға күйрете соққы берді. Қапаған қаған қытай заңына негізделген заңды бұзып, ежелгі түркілер заңын қалпына келтірді. 716 жылы Толы өзенінің жағасында Бай-егу (Байырғы) тайпасы Қапаған қағанның әскерімен шайқасып, күйрей жеңілді. Шағын ғана жасақпен жорықтан оралып келе жатқан Қапаған қағанға байегулер тұтқиылдан шабуыл жасап өлтіреді де, қағанның басын қытайларға апарып береді.<br /> &lt;ref&gt;А 31 Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.<br /> ISBN 9965-893-73-Х&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> == Тағы қараңыз ==<br /> {{Түрік қағандары}}<br /> <br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> [[Санат:Шығыс Түркі қағанатының билеушілері]]</div>

Sagzhan