Moderator: 1 түзету

2026-06-25T14:22:09Z

1 түзету

Tuttiorchestra687: «Қазақстан дирижерлері» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

2026-05-13T17:35:20Z

«Қазақстан дирижерлері» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

{{Музыкант
|Есімі = Қапан Әубәкірұлы Мусин
|Атауы =
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон = non_performing_personnel
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 1.1.1921
|Туған жері = [[Асуба]] ауылы, {{туғанжері|Жәнібек ауданы|Жәнібек ауданында}}, [[Батыс Қазақстан облысы]], [[Ресей империясы]]
|Қайтыс болған күні = 21.4.1970
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ КСР]]
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет = {{USSR}}<br/>[[Сурет:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей Империясы]] (1921-1922)
|Мамандықтары = [[композитор]], [[дирижер]], [[музыка]] [[педагог]]ы
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты =
}}
'''Мусин Қапан Әубәкірұлы''' ([[1 қаңтар]] [[1921]], [[Батыс Қазақстан облысы]] [[Жәнібек ауданы]] [[Ақоба (Жәнібек ауданы)|Ақоба]] ауылы – [[21 сәуір]] [[1970]], [[Алматы]]) – композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1968).

== Өмірбаяны ==
Мусиннің анасы – халық ақыны [[Халима Өтеғалиева]] баласын жастайынан өнерге баулыған.

1934 ж. Алматы музыкалық училищесін (қазіргі П.И.Чайковский атындағы музыкалық колледж) (И.Лесманның скрипка сыныбы бойынша) бітірген.

1939 ж. Мәскеу консерваториясының қазақ студиясына қабылданды.

1940 ж. осы консерваторияның композиторлық бөліміне ауысты. [[Екінші дүниежүзілік соғыс|2-дүниежүзілік соғысқа]] қатысқан.

1943 – 1953 ж. Қазіргі Қазақтың мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестріне дирижерлік етті.

1954 ж. Алматы мемлекеттік консерваториясының композиция факултетін (профессор [[Евгений Григорьевич Брусиловский|Е.Г. Брусиловскийдің]] композиция сыныбын) бітірді.

1954 жылдан өмірінің соңына дейін Алматы мемлекеттік консерваториясында (композиция кафедрасында, 1961 – 1970 ж. фольклор кабинетінің меңгерушісі) ұстаздық қызмет атқарды.

== Шығармашылығы ==
Мусин қазақ композиторларының арасында алғашқылардың бірі болып симфониялық шығарма жазды. <ref>Қазақстан энциклопедиясы, VI-том</ref>

Композитор шығармашылығының дені симфониялық шығармалар, тақырыбының негізгі арқауы – Отан, еңбек адамдары. “Жайлауда” (1948), “Халықтар бақыты” (1953), “Колхоз тойы” (1953), “Мерекелік” (1965) симфониялық поэмалары, 3 симфониясы (І – “Гүлденген Қазақстан” – 1961, ІІ – 1963, ІІІ – 1970); “Тың туралы кантата”, “Сейфуллин туралы поэма-баллада” атты музыкалық хореграфикалық композиция, ұлт аспаптар оркестріне арналған поэмасы, шекті аспаптарға арналған 2 квартет, скрипка мен фортепьяно үшін И.В. Панфиловқа арналып жазылған сонатасы, т.б. камералық, драмалық қойылымдарға жазған музыкалары қазақ музыкасының озық үлгілері болып табылады. Сонымен қатар, Мусиннің камералық, вокалдық-хор, ән-романс жанрларында жазылған шығармалары ел ішіне, кәсіби музыканттар арасына кеңінен тарады. Оның “Әнші сыры”, “Егіншілер әні”, “Достар әні” атты туындыларын әнші Ж.Елебеков орындады. Сазгердің әр кездері шырқалып жүрген “Сайра, бұлбұл”, “Почтальон”, “Қыз әзілі”, “Жас түлек”, “Жеңеше”, “Сүйікті жарым”, “Қымбат дәурен”, “Бақытысың сен кімнің”, “Аналардың қолдары” сияқты ән мұралары бар. Олардың қатарына аяқталмай қалған “Таң шолпаны” (1967, клавир), “Жаяу Мұса” (1970, бір актісі біткен) операларын қосуға болады.

Абай өлеңіне хорға арнап «Күз» деген ән шығарған.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1 қаңтарда туғандар]]
[[Санат:21 сәуірде қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан дирижерлері]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	14:22, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Қапан Әубәкірұлы Мусин - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Tuttiorchestra687: «Қазақстан дирижерлері» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)