https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D1%8F%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%8B 2026-09-08T00:54:44Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D1%8F%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%8B&diff=37003&oldid=prev 2025-04-25T18:14:34Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D1%8F%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%8B&diff=37002&oldid=prev 2014-05-26T18:12:59Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Hemoglobin.gif|thumb|right|200px|Гемоглобин молекуласы]]<br /> [[Сурет:Heme b.svg|thumb|200px|[[Гемоглабиннің ақуызсыз бөлігі]]]]<br /> '''Қанның бояғыш заты''' (гемоглобин, {{lang-grc|αἷμα}} — қан және {{lang-la|globus}} — шар) - қызыл теміртұқымдас пигментті қан және қанды сөлдер - оттегі молекулаларымен қайтымды байланысты - күрделі ақуыздар - [[темірпородин]]ді простетикалық топтардан және [[глобин]] [[ақуыз]]ынан турады.<br /> <br /> Дем алу мүшелерінен [[ұлпа]]ға немесе ұлпаларға және көмірқышқылдардың ұлпалардан демалу мүшелеріне алмасуын қамтамасыз етеді - қанның рН ұстауда қатысады. Барлық омыртқалыларда бар, ал ерекше кейбір антарктикалық белоктар, көптеген омыртқасыздарда қан жоқ.<br /> <br /> Қанда [[эритроциттер]] бар, ''([[Омыртқалылар|омыртқалы]] және кейбір [[омыртқасыздар]]да)'' немесе [[плазма]]ларда еріген, ''(көптеген омыртқасыздарда)''.<br /> <br /> Гемоглобиндер [[молекула]]сы көптеген жоғары омыртқалылардың компоненттік тізбектерден құралған, олардың әркайсысына гем косылған, ол валенттер атомын өзгертеді, Ғе(ІІ), қосады және 0&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; , алады. Тетрамерге жинақталған гемоглобин молекулалары орналасқан 4 қалдық гемі жоғары орналасқан және 0&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; жеңіл қолайлы. Әр секунд сайын 650-1012 гемоглобин молекулалары пайда болады, (әр эритроцитте 265-106 гемоглобин молекуласы).<br /> <br /> Гемоглобиннің молекулаларының бәрін «''жинақтау''» 90 секундка жетеді. Бұлшық еттер бұлшық гемоглобиндерден тұрады, миоглобин. Ұқсас гемоглобиндер, мысалы: мегоглобин, кейбір өсімдіктерде табылған.&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Гемоглобин]]<br /> <br /> [[Санат:Ғылым]]<br /> [[Санат:Сөздік]]<br /> [[Санат:Биология]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

ArystanbekBot