https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B5%D0%BD 2026-07-03T02:02:30Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B5%D0%BD&diff=115304&oldid=prev 2026-06-26T06:26:42Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B5%D0%BD&diff=115303&oldid=prev 2020-01-28T11:10:41Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Таралуы және өсетін жері: </span>clean up, replaced: Тобыл (өзен) → Тобыл using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Қалуен<br /> |image = Sonchus February 2008-1.jpg<br /> |image_caption = ''[[Sonchus oleraceus]]'' <br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = [[Asterids]]<br /> |ordo = [[Asterales]]<br /> |familia = [[Астралылар тұқымдасы|Asteraceae]]<br /> |subfamilia = [[Cichorioideae]]<br /> |tribus = [[Cichorieae]]<br /> |subtribus = [[Hyoseridinae]]<br /> |genus = '''''Sonchus'''''<br /> |genus_authority = [[Карл Линней]]<br /> |subdivision_ranks = түрлері<br /> |subdivision = 130 түрі белгілі<br /> }}<br /> '''Қалуен''' ({{lang-la|Sonchus}}) – [[астралылар тұқымдасы|астралылар]] тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.<br /> <br /> == Таралуы және өсетін жері ==<br /> [[Еуразия]] мен [[Африка]]да кездесетін 70-ке жуық түрі белгілі. [[Қазақстан]]да шалғында, өзен-көл жағалауында, бұта арасында, жол жиегінде, арамшөп ретінде егістікте, бау-бақшада өсетін 4 түрі бар. Жаздық және отамалы дақылдар егісінде тараған зиянды түрі – егістік Қалуен (Sonchus arvensіs). Оның ұзындығы 10 – 160 см-ге жететін атпалы тамыры бар, көп жылдық өсімдік. Қазақстанда [[Тобыл]], [[Есіл]] өзендері, [[Каспий маңы ойпаты|Каспий маңы]]нда, [[Қызылорда облысы|Қызылорда]], [[Бетпақдала]], [[Балқаш-Алакөл ойысы]]нда, [[Алтай таулары|Алтай]], [[Тарбағатай тауы|Тарбағатай]], [[Жетісу Алатауы]]нда, [[Батыс Тянь-Шань]]да өседі.<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> [[Сурет:Sonchus arvensis susai bgiu.jpg|thumb|left|180px|Бау-бақша Қалуені]]<br /> * Сабағы тік, жапырағы жалпақ, қауырсын немесе қандауыр пішінді, гүлі көбіне сары, гүлшоғыры сыпыртқы тәрізді. <br /> * Гүлдері сары түсті, 5 – 10 себеті топталып қалқанша немесе қалқаншалы сыпыртқы гүлшоғырына жинақталған. <br /> * Маусым – қыркүйек айларында гүлдеп, жемістенеді. <br /> * Жемісі – ұзынша келген, қоңыр түсті тұқымша. Оның жіңішке, ақ немесе сұр түсті түктерден құралған айдаршасы болады.<br /> <br /> == Қолданысы ==<br /> Егіс Қалуені арамшөп болғанымен шірнелі өсімдік. Шошқа, үй қояны жақсы жейді. Бау-бақша Қалуенінің (Sonchus oleraceus) жапырағы көгілдір. Жапырағы мен жас бұтағын барлық мал, ал бұдырлы Қалуенді [[жылқы]], [[Түйелер|түйе]] жейді.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасының табиғаты 3 том, 2 бөлім&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Күрделігүлділер]]<br /> [[Санат:Қазақстан флорасы]]</div>

Kasymbot