https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD 2026-04-18T21:10:34Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD&diff=53541&oldid=prev 2025-04-25T18:56:13Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD&diff=53540&oldid=prev 2014-05-12T15:50:59Z

<p>clean up, replaced: Бес жүз бес сөз.—Алматы → Бес жүз бес сөз.— Алматы, Рауан, 1994. → Рауан, 1994 жыл. using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Қайран.''' Қазіргі түсінігімізде — әл-дәрмен, [[қауқар]]<br /> дегенді білдіреді. «...оған қарсы қоюға өзімнің еш қайраным жоқ...» (Ө. Қанахин, Жер бас.).<br /> «Қайран» сөзінің бір ерекшелігі көбіне «жоқ» тұлғасымен тіркесте көрінеді. Сөз төркіні түркі тілдері деуге<br /> дерек жоқ емес. [[Хакас тілі]]нде «хайрал» тұлғасы үш түрлі мағынада кездеседі: <br /> #қам, қамқорлық; <br /> #жәрдем;<br /> #құтқару, құтылу (Хак.-рус. сл., 1953, 267).<br /> <br /> моңғол тілінде «хайран» сөзі — біздегі «қайран» тұлғасы беретін мағынамен қоса «аянышты», «сорлы» дегендерді де<br /> меншіктенеді (Мон.-қаз. сөз., 1954, 253). «Қайран» сөзінің тарихы қалай болғанда да түркі,<br /> моңғол халықтарының тілімен байланыстылығына шек<br /> келтіруге болмайтын сияқты. Өйткені тұлға жағының<br /> сәйкестігін былай қойғанда, мағыналарының өзі бірінен-бірі алшақ кетіп жатқан жоқ. Бір тілде «әл, дәрменді»<br /> ұғындырса ([[қазақтар]]да), екіншісінде — осылармен байланысты жәрдем, қүтқару (хакастарда) немесе сорлылық, аянышты ([[моңғолдар]]да) жағдайларды түсіндіреді.<br /> <br /> Демек, іс-қимылдың шама-шарқы және содан туындайтын нәтиже мағыналарын сезінеміз. Анығырақ айтқаида,<br /> әл, дәрмені жоқ адамньщ қолдан келер жәрдемі, қамқорлығы да жоқ, осылардың бәрінен жұрдай адам сорлы да аянышты болары өзінен-өзі белгілі.&lt;ref&gt;Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Лингвистика]]<br /> [[Санат:Қазақ тілі]]</div>

ArystanbekBot