https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29Қазақ (қала) - Түзету тарихы2026-09-07T23:39:04ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_(%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=114096&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:25:35Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_(%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=114095&oldid=prevМағыпар: /* Экономикасы және инфрақұрылымы */2025-12-24T09:42:32Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Экономикасы және инфрақұрылымы</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Елді мекен<br />
|статусы = қала<br />
|қазақша атауы = Қазақ<br />
|шынайы атауы = {{lang-az|Qazax}}<br />
|сурет = Qazax mosque.jpg<br />
|сурет атауы = <br />
|жағдайы = <br />
|ел = Әзербайжан<br />
|елтаңба = <br />
|ту = <br />
|елтаңба сипаттамасы = <br />
|ту сипаттамасы = <br />
|елтаңба ені = <br />
|ту ені = <br />
|lat_dir =N|lat_deg =41 |lat_min =05 |lat_sec =36 <br />
|lon_dir =E|lon_deg =45 |lon_min =21 |lon_sec =58 <br />
|CoordAddon = <br />
|CoordScale = <br />
|аймақ түрі = Аудан<br />
|аймағы = Қазақ ауданы<br />
|кестедегі аймақ = <br />
|аудан түрі = <br />
|ауданы = <br />
|кестедегі аудан = <br />
|қауым округі түрі = <br />
|қауым округі = <br />
|кестедегі қауым округі = <br />
|қауым түрі = <br />
|қауым = <br />
|кестедегі қауым = <br />
|ішкі бөлінісі = <br />
|басшының түрi = <br />
|басшысы = <br />
|құрылған уақыты = 1909 <br />
|алғашқы дерек = <br />
|бұрынғы атаулары = <br />
|статус алуы = 1909<br />
|жер аумағы = <br />
|биiктiктiң түрi = <br />
|орталығының биiктігі = 381 ± 1<br />
|климаты = <br />
|ресми тілі = <br />
|тұрғыны = 21 900<br />
|санақ жылы = 2025<br />
|тығыздығы = <br />
|шоғырлануы = <br />
|ұлттық құрамы = <br />
|конфессионалдық құрамы = <br />
|этнохороним = <br />
|уақыт белдеуі = <br />
|DST = <br />
|телефон коды = +994 2229<br />
|пошта индексі = <br />
|пошта индекстері = <br />
|автомобиль коды = <br />
|идентификатор түрі = <br />
|сандық идентификаторы = <br />
|ортаққордағы санаты = <br />
|сайты = <br />
|сайт тілі = <br />
}}<br />
<br />
'''Қазақ''' ({{lang-az|Qazax}}) — [[Әзербайжан]]ның батысындағы қала, [[Қазақ ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Қазақ халқының саны 21 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://bdex.ru/naselenie/azerbaijan/gases/?ysclid=mjjlx8f0ep523396008|title=Население Газаха (Азербайджан)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-24 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Географиялық сипаттамасы ==<br />
Бакуден 470 шақырым жерде, теңіз деңгейінен 800 метр биіктікте орналасқан бұл аймақ таулары мен созылып жатқан жазықтарымен ерекшеленеді. Ол Армения Республикасымен 9 км қашықтықта шектеседі.<ref>{{citeweb|url=https://portal.azertag.az/ru/node/2445|title=Газах - место, где соединяются горы и равнины|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-24 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Тарихы ==<br />
XI ғасырда Қазақ (әзірбайжан нұсқасында Газах) аумағында тұрақты қоныс пайда болды деп айтуға негіз бар. Оны грузин патшасына қызмет ететін қыпшақтар (газақтар) құрған деп болжануда. Қала тұрғындарының этникалық тегіне байланысты аталған. Басқа дереккөздер қаланың шығу тегін VIII ғасырға жатқызады және оны иран қолбасшысы Мирван ибн Мұхаммедпен байланыстырады. Атаудың шығу тегінің ежелгі түркі нұсқасы да келтірілген: "таулы жер" немесе "тау тұрғыны".<br />
<br />
XV ғасырдан бастап Қазақ аттас сұлтандықтың астанасы болды, алайда ол ешқашан тәуелсіз болған емес және Иран мемлекетінің вассалы болып саналды. 1801 жылы қала Ресейге қосылды, ал сұлтандық тек 1819 жылы таратылды. 1918 жылға дейін Қазақ Елизаветполь губернаторлығының құрамында болды және уездік қала ретінде қызмет етті. Уезд таратылған кезде (1929 жылы) оның орнына аудан пайда болды, ал Қазақ оның орталығы болды. Ол осы мәртебеде осы күнге дейін сақталып келеді, тек 1991 жылдан бастап тәуелсіз Әзірбайжанның құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/2311-Kazah.html|title=Азия. Азербайджан|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-24 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==<br />
[[Сурет:Qazax Sement.jpg||нобай|солға|250px|Цемент зауыты]]<br />
Қала мақта иіру және кілем фабрикаларымен танымал, ішінара туризмге және кейбір өнеркәсіп салаларына бағытталған.<br />
Қазақ цемент зауыты, оған Агстафадағы теміржол желісі қызмет көрсетеді.<br />
<br />
Гейдар Әлиев атындағы орталық бар, онда кітапхана, мұражай және планетарий жұмыс істейді. Қалада жасанды көл орналасқан. Ауыл шаруашылығы техникумы, медициналық училищелер жұмыс істейді.<br />
<br />
Қалада бірнеше мәдени орындары бар. Олардың қатарында ескі Әулие Вардан шіркеуі (1901), жергілікті мешіт, көркемсурет галереясы, өлкетану мұражайы және Әзербайжан ақындары Вагиф пен Ведадиге арналған мұражай бар.<br />
<br />
== Көрнекі орындары ==<br />
Қала маңында жүзден астам мәдени және табиғи көрікті жерлер бар. Олардың қатарында Әулие Саркис монастыры (V ғ.), ортағасырлық Сынық Көрпу көпірлері (III ғ.), Қырмызы Көрпу (ХII ғ.), Дидеван мұнарасы (б.з.д. I ғасыр) және ежелгі қола дәуіріндегі Баба Дервиш қонысының қалдықтары бар. Батысында жазықтың үстінде жалғыз көтеріліп тұрған әдемі Гоязан тауы орналасқан. Оның солтүстік беткейлерінде ортағасырлық бекіністің қабырғалары (ХI ғ.) сақталған.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
{{Әзербайжан қалалары}}<br />
[[Санат:Әзербайжан қалалары]]</div>Мағыпар